სტელმუჟის მუხა
სტელმუჟის მუხა (ლიეტ. Stelmužės ąžuolas) — მუხა, რომელიც იზრდება სტელმუჟის ყოფილი მამულის პარკში სოფელ სტელმუჟში, ზარასაის რაიონში, ლიეტუვაში.
მუხის დიამეტრი 3.5 მეტრია. ყველაზე ფართო ნაწილში გარშემოწერილობა 13 მეტრია, წელის დონეზე კი 9.58 მეტრი. მუხის სიმაღლეა 23 მეტრი. მხოლოდ ხის გვერდითი ტოტებიღაა ცოცხალი. ითვლება, რომ მუხა მინიმუმ 1500 წლისაა, შესაძლოა, 2000 წლისაც კი, რაც მას ლიეტუვაში უძველეს მუხად და ევროპაში ერთ-ერთ უძველესად აქცევს. თუმცა, ზუსტი ასაკის გაზომვა რთულია, რადგან ხის შიდა ნაწილი ამოღებულია.[1]
მუხა დაცულია 1960 წლიდან. 1987 წელს იგი ლიტვის სსრ-ის რესპუბლიკური მნიშვნელობის სახელმწიფო ბუნების ძეგლად იქნა ჩამოთვლილი. 2000 წელს მუხა ბუნების ძეგლად გამოცხადდა და ლიეტუვაში დაცული ობიექტების სიაში შეიტანეს, ხოლო 2003 წელს ბოტანიკური ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა.
მუხა ძლიერ არის დაზიანებული სხვადასხვა ინფექციით, სოკოებით და ხავსით. ტოტები გამაგრებულია. მიუხედავად იმისა, რომ 2021 წლის მარტის დასაწყისში ახალი საყრდენები დამონტაჟდა, ერთი ტოტი 2021 წლის 31 მარტს გატყდა. 2005 წლიდან მუხის მდგომარეობას ჩეხი არბორისტი მარტინ ნემეცი იკვლევდა და ინარჩუნებდა. მან გამოავლინა ძირითადი საფრთხეები და შეიმუშავა გრძელვადიანი ტექნიკური მომსახურების გეგმა.
ეროვნული აღორძინების მუხის ტყეში (ლიეტ. Tautinio atgimimo ąžuolynas) სტელმუჟის მუხის შთამომავლები იზრდებიან.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Stelmužė oak. VisitZarasai. ციტირების თარიღი: 2021-09-28