საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები – აქ წარმოდგენილია საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის მეთაურების სია.

ერთ-ერთი პირველი მკვლევარი ვინც ხელი მოჰკიდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავართა სიის გამოქვეყნებას იყო პოლიევქტოს კარბელაშვილი. მის მიერ 1900 წელს გამოცემულ წიგნში „იერარქია საქართველოს ეკლესიისა“ ის სწერს:

ბევრი ძიების შემდეგ მწერლობაში ვჰპოვე ოთხი სია მთავარეპისკოპოსთა და კათალიკოსთა, მაგრამ არც ერთი არ აღმოჩნდა სრული. პიველი სია ეკუთვნის „წერა-კითხვის საზოგადოების“ წიგნთსაცავს; მეორე მოყვანილია წიგნში «История Грузинской Иерархии Евгения, ректора». Тифлис. Духов. Сем. 1824 г. 18-19 გვ; მესამე წიგნში Хронография История Мехитара Айриванского; და მეოთხე ახლლად აღმოჩენილი მოქცევაჲ ქართლისაჲში. პირველი სია ეკუთვნის სახელოვანის დავით რექტორის კალამსა.

(ჩამოთვლილია სიები)

ამ ოთხ სიებს ჩვენ დავურთავთ სხვა ახლად აღმოჩენილ სიებს. (მაგ. შიომღვიმის ხელნაწერიდამ და სხვა სიგელ-გურჯებიდან) და შემოვიტანთ ყველა ცნობას კათალიკოსებზედ, რაც კი ჩვენ სადმე შეგვხვედრია. ჩვენ ვეცდებით, სადაც შესაძლებელი იქნება, ქრონოლოგია კათალიკოზთა და მღვდელთ-მთავართა აღვნიშნოთ სიმართლით; მაგრამ შეუძლებელია მთელი ქრონოლოგიის და ჭეშმარიტებით ჩამოთვლა. ამიტომ ზოგიერთი კათალიკოსის დრო აღნიშნულია მომეტებულად დაახლოებით მეფეების დროებასთან ერთად, შეძლებისამებრ შეთანხმებით.

მცხეთის (ქართლის) მთავარეპისკოპოსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მხითარ აირივანეცის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს მღვდელთმთავრების ნუსხა

„ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით მცხეთის მთავარეპისკოპოსთა სია შედგება: რვა „წესსა ზედა ჭეშმარიტსა გარდაცვალებულნი“ და „სხუანი შემშლელნი წესისანი“ მღვდელთმთავრებისაგან.

ვიკიციტატა
„მირიან მეფისითგან ვიდრე ვახტანგ მეფისამდე გარდაცვალებულ იყო ნათესავი რვა და მეფენი ათნი, და წელიწადი ას ორმოცდაჩჳდმეტი, ხოლო ეპისკოპოსნი წესსა ზედა ჭეშმარიტსა გარდაცვალებულნი რვანი, ხოლო სხუანი შემშლელნი წესისანი[1].“
1. იოანე I — დაახ. IV ს-ის 20-60-იანი წლები („და წარმოგზავნა მღდელი ჭეშმარიტი იოვანე ეპისკოპოსად“)
2. იაკობი — დაახ. IV ს-ის 60-70-იანი წლები („და მოკუდა იოვანე ებისკოპოსი და დაჯდა იაკობ“)
3. იობი — დაახ. IV ს-ის 70-90-იანი წლები („და მოკუდა იაკობ ეპისკოპოსი, და დაჯდა იობ“)
4. ელია — დაახ. IV ს-ის 90-იანი წლებიდან V ს-ის დასაწყისამდე („და მოკუდა ეპისკოპოსი იაკობ, და დასუა მის წილ ელია“)
5. სვიმონ (სჳმონ) I — დაახ. V ს-ის დასაწყისი - 20-იანი წლები („და მოკუდა ელია ეპისკოპოსი, და დასუეს სჳმონ“)
  • მოსე — დაახ. V ს-ის 20-იანი წლები (მოხსენიებულია მესროპ მაშტოცის ცხოვრებაში)
  • იერემია — დაახ. V ს-ის 20-იანი წლების ბოლო (?)
6. იონა — დაახ. V ს-ის 20-იანი წლები („გარდაიცვალნეს სამნი ეპისკოპოსნი: იონა, გრიგოლი და ბასილი“)
7. გრიგოლ I — დაახ. V ს-ის 20-30-იანი წლები („გარდაიცვალნეს სამნი ეპისკოპოსნი: იონა, გრიგოლი და ბასილი“)
8. ბასილ I — დაახ. V ს-ის 30-იანი წლები („გარდაიცვალნეს სამნი ეპისკოპოსნი: იონა, გრიგოლი და ბასილი“)
  • 9. მობიდანი — დაახ. V ს-ის 30-იანი წლების ბოლო („ბასილისა შემდგომად ამან-ვე არჩილ დასუა ეპისკოპოსი, რომელსა ერქუა მობიდან“)
  • 10. გლონოქორი — დაახ. V ს-ის 40-იანი წლები („და მერმე მეფობდა მირდატ. და მთავარებისკოპოსი იყო გლონოქორ. და ესე მთავარებისკოპოსი ერის-თვადცა იყო ბარაზბოდ პიტიახშისაგან ქართლს და ჰერეთს“)
  • 11. იოველ I — დაახ. V ს-ის 40-იანი წლები
  • 12. მიქაელ I — V ს-ის 50-იანი წლებიდან 468-470 წლებამდე

ქართლის კათოლიკოსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ერთიანი საქართველოს კათოლიკოსები და კათოლიკოს-პატრიარქები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები ერთიანი სამეფოს დაშლის შემდეგ[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი სურათი პატრიარქობის წლები
ნიკოლოზ V დაახ. 1479-1488 წწ.
ევაგრე დაახ. 1488-1492;
1500-1503 წწ.
აბრაამ II აბალაკი 1492-1497 წწ.
ეფრემ I 1497-1503 წწ.
დოროთეოზ II 1503-1505;
1511-1516 წწ.
იოანე VIII 1505-1509 წწ.
დიონოსი (დიონისე) დაახ. 1510-1511 წწ.
ბასილ VI 1517-1528;
1529-1531 წწ.
მელქისედეკ II (ბაგრატიონი) დაახ. 1528-1529;
1540-1545;
1548-1552 წწ.
მალაქია 1532-1534 წწ.
გერმანე დაახ. 1535-1546 წწ.
ნიკოლოზ VI დაახ. 1542-1547 წწ.
სვიმონ V 1547-1548 წწ.
ზებედე I 1552-1556 წწ.
დომენტი I 1556-1560 წწ.
ნიკოლოზ VII (ბარათაშვილი) 1561-1584 წწ.
ნიკოლოზ VIII (ბაგრატიონი)
Nikoloz, Catholicos of Georgia. Signature.jpg
1584-1589 წწ.
დოროთეოზ III დაახ. 1589-1595 წწ.
დომენტი II დაახ. 1595-1610 წწ.
ზებედე II 1610-1611 წწ.
იოანე IX (ავალიშვილი) 1612-1616 წწ.
ქრისტეფორე I 1616-1622 წწ.
ზაქარია (ჯორჯაძე)
Zakaria, Catholicos of Georgia. Signature.jpg
1623-1632 წწ.
ევდემოზ I (დიასამიძე)
Evdemon I, Catholicos of Georgia. Signature.jpg
1632-1642 წწ.
ქრისტეფორე II 1642-1660 წწ.
დომენტი III 1660-1675 წწ.
ნიკოლოზ IX (ამილახვარი) 1678-1688; 1692-1695 წწ.
(გიორგი XI-ის თანამედროვე)
იოანე X (დიასამიძე) 1688-1692; 1695-1700 წწ.
ევდემოზ II 1700-1705 წწ.
დომენტი IV (დამიანე ლევანის ძე ბაგრატიონი)
Domenti IV, Catholicos of Georgia. Signature.jpg
1705-1741 წწ.
ბესარიონი (ბარათაშვილ-ორბელიშვილი) 1724-1737 წწ.
კირილე II (ციციშვილი) 1737-1739 წწ.
ნიკოლოზ X (ხერხეულიძე) 1741-1744 წწ.
ანტონ I (ბაგრატიონი)
Anton I of Georgia.jpg
1744-1755; 1764-1788 წწ.
იოსები (ჯანდიერი)
Ioseb I.jpg
1755-1764 წწ.
ანტონ II (ბაგრატიონი)
Patriarch Antonius II of Georgia.jpg
1788-1811 წწ.

აფხაზეთის (დასავლეთ საქართველოს) კათოლიკოსები და კათოლიკოს-პატრიარქები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საქართველოს ეგზარქოსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი პორტრეტი ეგზარქოსობის წლები
ვარლამი
Varlaam (Eristavi).jpg
1811 8 ივლისი - 1817 14 მაისი
თეოფილაქტე
Teophylact (Rusanov).jpg
1817 14 მაისი - 1821 19 ივნისი
იონა 1821 1 სექტემბერი - 1832 5 მარტი
მოსე 1832 12 მარტი - 1834 13 ივლისი
ევგენი
Evgeny (Bazhenov).jpg
1834 1 სექტემბერი - 1844 12 ნოემბერი
ისიდორე
Isidor (Nikolskii) 2.jpg
1844 12 ნოემბერი - 1858 1 მარტი
ევსევი
Evsevy (Ilinsky).jpg
1858 1 მარტი - 1877 8 დეკემბერი
იოანიკე
Иоанникий (Руднев).jpg
1877 8 დეკემბერი - 1882 27 ივნისი
პავლე 1882 16 ივლისი - 1887 29 სექტემბერი
პალადი
Metropolitan Pallady 1896 by V.K.Steinberg.jpg
1887 29 სექტემბერი - 1892 18 ოქტომბერი
ვლადიმერი
Владимир (Богоявленский).jpg
1892 18 ოქტომბერი - 1898 21 თებერვალი
ფლაბიანე
Флавиан (Городецкий).jpg
1898 21 თებერვალი - 1901
ალექსი I
Архиеп. Алексий экзарх Грузии (1901-1905).jpg
1901 - 1905
ნიკოლოზი 1905 - 1906
ნიკონი
Никон (Софийский).jpg
1906 - 1908 28 მაისი
ინოკენტი
Епископ Иннокентий - экзарх Грузии (1909-1913).jpg
1909 - 1913
ალექსი II
Алексий (Молчанов).jpg
1913 - 1914
პიტირიმე
Митрополит Санкт-Петербургский и Ладожский Палладий (Раев).jpg
1914 - 1915
პლატონი
Митр. Платон экзарх Грузии (1915-1917).jpg
1915 - 1917


სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სახელი და გვარი სურათი პატრიარქობის წლები
კირიონ II
საძაგლიშვილი
Patriarch Kyrion II of Georgia.jpg 19171918
ლეონიდე
ოქროპირიძე
2 oqropiridze leonide.jpg 19191921
ამბროსი
ხელაია
Амвросий (Хелая).jpg 19211927
ქრისტეფორე III
ციცქიშვილი
Каталикос Патриарх Христофор III.jpg 19271932
კალისტრატე
ცინცაძე
5 tsintsadze kalistrate.jpg
19321952
მელქისედეკ III
ფხალაძე
6 patriarqi melqisedeki.jpg
19521960
ეფრემ II
სიდამონიძე
7 Efrem II.jpg
19601972
დავით V
დევდარიანი
8 daviti devdariani.jpg
19721977
ილია II
შიოლაშვილი
Patriarqi ilia II.jpg 1977 დღემდე

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები, რ. მეტრეველის რედაქციით, „ნეკერი“, თბ., 2000

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]