თეოდორ ჰერცლი: განსხვავება გადახედვებს შორის

ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
სტილის გამართვა
(სტილის გამართვა)
{{სტილი}}
[[Image:Theodore Herzl.jpg|thumb|250px|თეოდორ ჰერცლი]]
'''თეოდორ ჰერცლი''' ({{lang-he|בנימין זאב הרצל}} ('''ბინიამინ ზეევ ჰერცლი''') დ. [[2 მაისი]], [[1860]], - გ. [[3 ივლისი]], [[1904]], )., უნგრელი ჟურნალისტი, თანამედროვე პოლიტიკური [[სიონიზმი]]ს ფუძემდებელი.
 
==ბიოგრაფია==
ჰერცლი დაიბადა [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]], [[უნგრეთის სამეფო]]ში, (დღეს [[ბუდაპეშტი]]ს ნაწილი, მაშინ კი სხვა ქალაქი) [[ებრაელები|ებრაულ]] ოჯახში, რომელიც [[ზემუნი|ზემუნიდან]] იყო (მაშინდელი [[უნგრეთის სამეფო]]დღეს კი [[სერბეთი]])
როდესაც ჰერცლი 18დაიბადა წლის[[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]], [[უნგრეთის სამეფო]]ში, [[ებრაელები|ებრაულ]] ოჯახში, რომელიც [[ზემუნი|ზემუნიდან]] იყო (მაშინდელი [[უნგრეთის სამეფო]], მამანისიდღეს გადავიდა— [[სერბეთი]]). 18 წლის ასაკში ჰერცლი ოჯახთან ერთად [[ვენა|ვენაში]], ([[ავსტრია-უნგრეთი]]) გადავიდა. მანდაქ იგი სწავლობდაჰერცლი სამართალს სწავლობდა, თუმცა გატაცებული იყო ჟურნალისტიკითა და ლიტერატურით. იგი მუშაობდა როგრც ''[[Neue Freie Presse]]''-ეს ჟურნალისტიჟურნალისტად [[პარიზი|პარიზში]], [[ლონდონი|ლონდაონსა]] და [[სტამბოლი|სტამბოლში]]. შემდგომ იგი გახდა ''Neueამავე Freie Presse''-ისგაზეთის ლიტერატურული რედაქტორი და დაწერა რამდენიმე დრამა [[ვენეცია|ვენეციის]] თეატრისთვის.
 
[[1896]] წელს ჰერცელმა გამოაქვეყნა თავის წიგნი "[[ებრაელების სახელმწიფო]]" ([[გერმანული ენა|გერმ.]] Der Judenstaat). ამ წიგნში მოიტანა ჰერცელმა პრაკტიკული პასუხი ებრაელების პრობლემის პრაქტიკული მოგვარების მეთოდი განსაზღვრა. ეს წიგნი იყოგახდა პესვისაფუძველი "პოლიტიკურ სიონისმის", როელიცრომლის იძახდა რომმიხედვით ჯერ მისაღებიამისაღები ინტერნაციონალურიიყო გაგებასაერთაშორისო (internationalაღიარება recognition)ფაქტის, რომელიცრომ ებრაელების ქვეყანა არისიყო [[პალესტინა|ერეც ისრაელი]] (ჩარტერი)და დამხოლოდ მარტომას მერეშემდეგ უნდა მოხდესმომხდარიყო ებრაელების დასახლება პალესტინაში. ეს გაგებაიდეა იყო სულ სხვა გაგებაეწინააღმდეგებოდა [[ხოვევეიმენახემ ციონიუსიშკინი]]სმის "პრაკტიკულპრაქტიკულ სინოსმისიონიზმს", [[მენახემრომელიც უსიშკინი]]სპალესტინის ([[:en:Menahemებრაელებით Ussishkin|Menahemდასახლებას Ussishkin]])ყოველგვარი მთავრობით,წინაპირობის რომელმაცგარეშე დაიწყენ დასახლება პალესტინა ებრაელებითქადაგებდა.
 
ჰერცლს ეკუთვნის კიდევ დაწერაერთი ჰერცელმაუტოპიური ოტოპიურითხზულება [[-რომანი (პროზა)|რომანი]], "[[ალტნოილენდი]]" ([[გერმანული ენა|გერმ.]]Altneuland) (ახალი ძველი მიწა). ამ წიგნში თქვამისი რომთქმით არაბებიპალესტინაში რომცხოვრები ცხოვრობენარაბები პალესტინაში გახდებიანგახდებოდნენ ებრაული ქვეყნის მოქალაქეები., თუმცა მაგრამმას არ განსაზღვა ისიგანუსაზღვრავს, რომ არაბულიარაბები მოძრაობაებრაული იქნებამოძრაობის ებრულიწინააღმდეგ მოძრაობის მოწინაამდექეგამოვიდოდნენ. მაგამ დროსპერიოდში არ არსებობდაიყო ჩამოყალიბებული ძლიერი არაბული ნაციონალური მოძრაობა.
 
== პირველი სიონისტური კონგრესი და სიონისტური ინსტიტუდებიინსტიტუტები ==
[[1897]] ჰერცელმა შეკრიბა პირველი სიონისტური ორგანიზაციენიორგანიზაციები - [[მსოფლიო სიონისტური კონგესიკონგრესი|მსოფლიო სიონისტურისიონისტურ კონგესზეკონგრესზე]] [[ბაზელი|ბაზელში]], [[შვეიცარია]]. ამისკონგრესის მიზნი იყო რო მიიღოს ხოვევეი სიონის კოოპერაცია.თანამშრომლობის ესქარტიის კონგრესიმიღება. შეკრებდააქ ჰერცელისწარმოთქვა წიგნისჰერცელმა "ებრაელებისმისი სახელმწიფო"განთქმული დასიტყვა, იმიტომსადაც რომპირველად არმოიხსენია შეკრიბდასიტყვა პული სიონისტური იედიების გაკეთების[[სიონიზმი]]. ამმასვე პირველეკუთვნის კონგრესშიფრაზა: ტქვა ჰერცელმა '''ბაზელში”ბაზელში დავაარსე ებრაელების სახელმწიფო''' რო მოიხსენება დრემდესახელმწიფო”. ამ პირველ კონგრესში კიდევასევე დაარსდა [[მსოპლიომსოფლიო სიონისტური ორგანიზაცია]] ([[:en:World Zionist Organization|World Zionist Organization]]), ორგანიზაცაი რომრომელსაც გახადაჰერცლის ესიდეები იედიებიუნდა რეალისტურიგანეხორციელებინა.
 
{{ესკიზი-ისრაელი}}
 
 
{{DEFAULTSORT:ჰერცლი, თეოდორ}}
[[კატეგორია:ებრაელები]]

სანავიგაციო მენიუ