დარიალის ხეობა: განსხვავება გადახედვებს შორის

ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
ხეობაზე უძველესი დროიდანვე გადიოდა ამიერ- და იმერკავკასიის დამაკავშირებელი გზა. [[საქართველო]]ს, რომის იმპერიის, არაბთა სახალიფოსა და [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] საგარეო პოლორიკაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა დარიალზე ბატონობას. იგი იცავდა ამიერკავკასიას ჩრდილოეთ კავკასიაში მოსახლე მომთაბარე მეომარ ტომთა თავდასხმებისაგან. გადმოცემით, დარიალის ხეობაში პირველი სიმაგრე აუშენებია იბერიის მეფე [[მირიან I]]-ს (ძვ. წ. II საუკუნის I ნახევარი). საქართველოში რომაელების პირველი შემოსვლის დროს (ძვ. წ. I ს.) დარიალის ხეობას კონტროლს უწევდა იბერიის სამეფო. V საუკუნეში [[გორგასალი|ვახტანგ გორგასალმა]] აღადგინა ძველი სიმაგრე. [[ამიერკავკასია]]ში არაბთა ბატონობის ხანაში ([[VII საუკუნე|VII]]-[[X საუკუნე|X]] სს.) დარიალის ხეობა და სიმაგრე მათ ხელში იყო. [[X საუკუნე|X]]-[[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეებში]] დარიალის ხეობის როლი გაიზარდა. ამ გზით საქართველოს პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ურთიერთობა ჰქონდა კავკასიონის ჩრდილოეთით მდებარე ქვეყნებთან. დარიალის გზით ჩამოასახლა ([[1118]]-[[1120]]) საქართველოში ყივჩაღები [[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელმა]], მანვე განაახლა დარიალის სიმაგრე. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნეში]], მონღოლთა ლაშქრობების შემდეგ, დარიალის გზის ეკონომიკური მნიშვნელობა დაეცა. [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] I ნახევარში რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის გაცხოველებამ კვლავ გამოაცოცხლა დარიალის გზა. დარიალის ხეობით მიმოდიოდნენ პოლიტიკურ-დიპლომატიური და სამხედრო მისიები. ვიწრო გზა აძნელებდა ხეობაში მიმოსვლას, ზამთარში კი სახიფათოც იყო. საქართველოს სამხედრო გზის გაყვანის შემდეგ მოძრაობა დარიალის ხეობაში რეგულარული და ინტენსიური გახდა.
 
დარიალის ხეობაში მდინარე [[თერგი]]ს მარცხენა ნაპირის მაღალ კლდოვან [[მთა]]ზე, რომლის ჩრდილო და აღმოსავლეთი მხარე მიუდგომელი იყო, ხოლო [[დასავლეთი]]თ მთის ყელი კედლებით არის გადაკეტილი, მდებარეობს ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — [[დარიალის ციხე]]. ნანგრევებში სხვადასხვა დროის სამშენებლო ფენები გაირჩევა. ძირითადი ფენა ანტიკური და ადრინდელი ფეოდალური ხანისაა. შემორჩენილია გვიანდელი ფეოდალური ხანის ნაშთიც, როგორც ჩანს, ციხეს შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. ამავე მხარეს ყოფილა მდინარეზე ჩასასვლელი საიდუმლო გვირაბიც. მოგვიანებით [[დასავლეთი]]დან წყალსადენი გაუვანიათ. გალავნისა და კოშკების გარდა ციხის ტერიტორიაზე მრავლადაა შემორჩენილი სხვადასხვა შენობის ნანგრევები. ხეობაში, მდ. თერგის მარჯვენა მხარეს, რუსეთ–საქართველოს საზღვრის მახლობლად, 2005 წელს დაიწყო მამათა სამონასტრო კომპლექსი მშენებლობა. 2011 წელს კათოლიკოს-პატრიარქმა [[ილია II]]-მ აქ აკურთხა წმინდა მთავარანგელოზთა მიქაელისა და გაბრიელის სახელობის ტაძარი.
 
==ლიტერატურა==
*''მაკალათია ს.,'' ხევი, ტფ., 1934;
{{ქსე|3|385|ჯაყელი ქ., გვასალია ჯ., ზაქარაია პ.}}
{{ქე|2| |გვასალია ჯ., ზაქარაია პ., ჯაყელი ქ.}}
 
[[კატეგორია:საქართველოს ხეობები]]

სანავიგაციო მენიუ