ქვეწარმავლები: განსხვავება გადახედვებს შორის

ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
Giga1999-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა ბოლოს CarsracBot-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია
(გვერდი დაცარიელდა)
(Giga1999-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა ბოლოს CarsracBot-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია)
{{ტაქსოდაფა *
| სახელი = ქვეწარმავლები
| სურათის ფაილი = Natrix natrix (Marek Szczepanek).jpg
| სურათის სახელი = [[ჩვეულებრივი ანკარა]] (N. natrix)
| სურათის აღწერა = [[ჩვეულებრივი ანკარა]] (N. natrix)
| სამეფო = ცხოველები
| ტიპი = [[ქორდიანები]]
| კლასი = [[ქვეწარმავლები]]
| ქვეკლასი = [[ნიანგები]]
* [[Sphenodontia]]
* [[ქერცლიანები]] - ოპელი, 1811
* [[კუები]] - ლინეუსი, 1758<ref name="ITIS">{{ITIS|ID=173747|taxon=Reptilia|date=24 სექტემბერი|year=2008}}</ref>
| ლათ = Reptilia
| ვიკისახეობები = Reptilia
| commons = Category:Reptilia
}}
'''ქვეწარმავლები''', ''რეპტილები'' (Reptilia), [[ხერხემლიანები|ხერხემლიან]] [[ცხოველები|ცხოველთა]] კლასი. ნამდვილი ხმელეთის ცხოველები არიან, რაც იმაში გამოიხატება, რომ ხმელეთზე მრავლდებიან და ვითარდებიან. დებენ ყვითრით მდიდარ და ნაჭუჭით დაფარულ კვერცხებს, ამფიბიებთან შედარებით უფრო სრულყოფილი სუნთქვისა (დიფერენცირებული ტრაქეითა და ფილტვებით) და სისხლის მიმოქცევის სისტემები აქვთ.
 
ქვეწარმავლები [[ფილტვები]]თ სუნთქავენ. ისინი,[[ამფიბიები]]ს მსგავსად, ჰაერიდან შთანთქავენ ჟანგბადსა და გამოყოფენ [[ნახშირორჟანგი|ნახშირორჟანგს]]. მათი მშრალი კანი არ არის შეგუებული კანით სუნთქვასთან, ამიტომ ქვეწარმავლის [[ფილტვები]] უფრო ძლიერი უნდა იყოს, ვიდრე ამფიბიებისა. მართლაც, რეპტილიების ფილტვებს აქვთ ნაკეცები, რის გამოც იზრდება მათი სასუნთქი ზედაპირი. ეს უზრუნველყოფს ჟანგბადის უხვად მიწოდებას ორგანიზმისათვის. ქვეწარმავლებს აქვთ მარტივი ტიხრებით მრავალ უჯრედად დაყოფილი ფილტვები, რომლებიც დანაოჭებულია. ქვეწარმავლების სხეულის ტემპერატურა არაა მუდმივი. იგი იცვლება ჰაერის ტემპერატურის შესაბამისად. რეპტილიები ცივსისხლიანი ცხოველები არიან.
 
უდაბნოს ქვიშაში მცხოვრები ქვეწარმავლები მცხუნვარე მზის ქვეშ დაცულნი არიან გამოშრობისაგან, ვინაიდან მათი გარეგანი საფარველი გამძლეა, მკვრივი და ცხოველს დაზიანებისა და წყლის დაკარგვისაგან იცავს, ე.ი. ცხოველის გამოშრობა არ ხდება. [[გველები]]ს სხეული დაფარულია რქოვანი ქერცლებით, [[ნიანგი]]სა და [[კუ]]ს სხეული დაფარულია რქოვანი ფარებით. სხეულის რქოვანა გარსი არ იზრდება, ამიტომ ცხოველის ზრდასთან ერთად ის სკდება. [[გველები]]ს სხეულიდან ძველი კანი ცვივა პატარა ან დიდ ნაჭრებად. ახალი რქოვანა გარსი წარმოიქმნება ძველის ქვეშ, კანის ზედა შრიდან. კანის გარე საფარველის გამოცვლას - კანის ცვლა ეწოდება. ქვეწარმავლები კანს იცვლიან.
 
რამდენადაც განსხვავებულია ქვეწარმავლების სახეობები და მათი ცხოვრების ნირი, იმდენად განსხვავებულია მათი კვება. რეპტილიები საკვებად ძირითადად სხვა ცხოველებს იყენებენ. გველი ნადირობს მსხვილ ცხოველებზე. მაგალითად: [[ჩვეულებრივი ანკარა]] წყალსატევებში იჭერს ბაყაყებს, [[გველგესლები|გველგესლა]] ჯერ [[შხამი]]თ კლავს მსხვერპლს, შემდეგ კი ყლაპავს.
 
რეპტილიები [[ფრინველები|ფრინველებთან]] და [[ძუძუმწოვრები|ძუძუმწოვრებთან]] ერთად განეკუთვნებიან უმაღლეს ხერხემლიანებს - [[ამნიონიანები|ამნიონიანებს]], რომელთა შორისაც ისინი უმდაბლეს ჯგუფს შეადგენენ.
 
== სქოლიო ==
{{სქოლიოს სია}}
 
[[კატეგორია:ქვეწარმავლები]]
 
[[af:Reptiel]]
[[als:Reptilien]]
[[an:Reptilia]]
[[ar:زواحف]]
[[az:Sürünənlər]]
[[bat-smg:Ruoplē]]
[[be:Паўзуны]]
[[be-x-old:Паўзуны]]
[[bg:Влечуги]]
[[bn:সরীসৃপ]]
[[br:Stlejvil]]
[[bs:Reptili]]
[[ca:Rèptil]]
[[cs:Plazi]]
[[cy:Ymlusgiad]]
[[da:Krybdyr]]
[[de:Reptilien]]
[[el:Ερπετά]]
[[en:Reptile]]
[[eo:Reptilioj]]
[[es:Reptilia]]
[[et:Roomajad]]
[[eu:Narrasti]]
[[fa:خزندگان]]
[[fi:Matelijat]]
[[fiu-vro:Ruumaja]]
[[fo:Skriðdýr]]
[[fr:Reptile]]
[[frr:Krepdiarten]]
[[fy:Reptyl]]
[[ga:Reiptíl]]
[[gd:Snàigean]]
[[gl:Réptiles]]
[[gn:Otyryrýva]]
[[gv:Reptilia]]
[[he:זוחלים]]
[[hi:सरीसृप]]
[[hr:Gmazovi]]
[[hsb:Łažaki]]
[[hu:Hüllők]]
[[id:Reptil]]
[[io:Reptero]]
[[is:Skriðdýr]]
[[it:Reptilia]]
[[ja:爬虫類]]
[[jbo:respa]]
[[jv:Reptil]]
[[kk:Бауырымен жорғалаушылар]]
[[ko:파충류]]
[[koi:Кыссиссез]]
[[ku:Xijende]]
[[la:Reptilia]]
[[lb:Reptiller]]
[[li:Reptiele]]
[[lij:Reptilia]]
[[ln:Linyóka]]
[[lt:Ropliai]]
[[lv:Rāpuļi]]
[[mk:Влекачи]]
[[ml:ഉരഗം]]
[[ms:Reptilia]]
[[my:တွားသွားသတ္တဝါ]]
[[nds:Reptilien]]
[[ne:सरिसृप]]
[[nl:Reptielen]]
[[nn:Krypdyr]]
[[no:Krypdyr]]
[[nv:Naaldlooshii dadichʼízhii]]
[[oc:Reptilia]]
[[pl:Gady]]
[[pnb:ریپٹائیل]]
[[ps:خاپوړن]]
[[pt:Répteis]]
[[qu:Suchuq]]
[[rm:Reptil]]
[[ro:Reptilă]]
[[ru:Пресмыкающиеся]]
[[rue:Плазы]]
[[sa:सर्पण-शीलः]]
[[sah:Сыыллааччылар]]
[[scn:Reptilia]]
[[sh:Reptil]]
[[simple:Reptile]]
[[sk:Plazy]]
[[sl:Plazilci]]
[[sn:Dzinokambaira]]
[[sq:Zvarranikët]]
[[sr:Гмизавци]]
[[su:Réptil]]
[[sv:Kräldjur]]
[[sw:Reptilia]]
[[ta:ஊர்வன]]
[[te:సరీసృపాలు]]
[[tg:Рептилия]]
[[th:สัตว์เลื้อยคลาน]]
[[tl:Reptilia]]
[[to:Monumanu ngaolo pe totolo]]
[[tr:Sürüngenler]]
[[tt:Сөйрәлүчеләр]]
[[uk:Плазуни]]
[[ur:گزندے]]
[[vi:Động vật bò sát]]
[[wa:Cropante biesse]]
[[war:Reptilya]]
[[wuu:爬蟲類]]
[[yi:רעפטיליע]]
[[yo:Afàyàwọ́]]
[[zea:Reptielen]]
[[zh:爬行动物]]
[[zh-min-nan:Pâ-thiông-lūi]]
[[zh-yue:爬蟲類]]

სანავიგაციო მენიუ