სომხეთის კლიმატი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დილიჯანი − ქალაქის შემოგარენში ჭარბობს ზომიერი კლიმატი
ნოემბერიანი - ქალაქის შემოგარენში ჭარბობს სუბტროპიკული კლიმატი

სომხეთის კლიმატი ძალიან მრავალფეროვანია. ეს განპირობებულია გეოგრაფიული მდებარეობითა და სიმაღლეების დიდი მერყეობით[1].

ვაკეებზე საშუალო ტემპერატურა იანვარში −5°C, ხოლო ივლისში +25°C-ია; მთაში −12°C და +16°C შესაბამისად. ნალექების ყველაზე მცირე რაოდენობა არარატის ვაკეზეა — 200—250 მმ წელიწადში, საშუალო მთაში — 500 მმ, ხოლო მაღალ მთაში — 700—900 მმ. ნალექების ყველაზე ჭარბი რაოდენობა ფისირდება ლორესა და სიუნიქის პროვინციებში, რომელიც უმეტესწილად ტყითაა დაფარული. სომხეთის სამხრეთ ნაწილში ერთ-ერთი ყველაზე წვიმიანი დასახლებული პუნტია ვერინ-ხოტანანი, სადაც ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 805 მმ-ს აღემატება, ჩრდილოეთში - ფიოლეტოვო და ტაშირი — 700 მმ-ზე მეტი[2].

მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთი სუბტროპიკულ განედზე მდებარეობს, სუბტროპიკული კლიმატი მხოლოდ ქვეყნის სამხრეთ (მეღრი) და სამხრეთ-აღმოსავლეთ (ნოემბერიანი) ნაწილებში აღინიშნება. დანარჩენ რაიონებში კლიმატი კონტინენტური (ზაფხული ცხელი, ხოლო ზამთარი ცივი) და ზომიერია (ზომიერი ზამთარი და ზაფხული).

კლიმატური სარტყლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სომხეთში კლიმატური სარტყლები ვერტიკალურადაა განლაგებული, აქ ერთდროულად გაბატონებულია 3 კლიმატური სარტყელი და 6 კლიმატური ზონა. ქვემოთ ჩამოთვლილია სომხეთის კლიმატური ზონები და მათი გავრცელების არეალები.

  • არარატის ვაკის ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან მოსაზღვრე დაბალ მთაში, კლიმატი ზომიერია მშრალი თბილი ზაფხულითა (ივლისის საშუალო ტემპერატურა — 20°С) და ცივი ზამთრით (იანვრის საშუალო ტემპერატურა — −7°С), ჭარბი ნალექით (640 მმ-მდე წელიწადში).
  • ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის საშუალო მთაში, 1500—1800 მეტრის სიმაღლეზე, კლიმატი ზომიერია, თბილი ზაფხულითა (ივლისის საშუალო ტემპერატურა — 18-20°С) და ცივი ზამთრით (იანვრის საშუალო ტემპერატურა — −10°С) ჭარბი თოვლით; ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 760 მმ-ია.
  • ქვეყნის ჩრდილოეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილის საშუალო მთაში, კლიმატი ზომიერად-თბილი და ტენიანია (იანვრის საშუალო ტემპერატურა — −4-0°С, ხოლო ივლისის — +18-19°С-ია, ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 600—700 მმ-ს შეადგენს).
  • სომხეთის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთსა (მეღრი) და ჩრდილო-აღმოსავლეთში (ნოემბერიანი), 1500 მეტრზე დაბალ სიმაღლეზე, კლიმატი მშრალი სუბტროპიკულია ხანგრძლივი და ცხელი ზაფხულითა (ივლისის საშუალო ტემპერატურა — 24°С) და რბილი უთოვლო ზამთრით (იანვრის საშუალო ტემპერატურა — 0°С). ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 300—400 მმ-ს შეადგენს.
  • 1800-3000 მეტრ სიმაღლეზე კლიმატი ზომიერად ცივი და ტენიანია (იანვრის საშუალო ტემპერატურა — −12°С, ივლისის — +10°С, ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა — 800—900 მმ)[3].

მახასიათებლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დასახლება სიმაღლე ნალექები (მმ) დღიური საშუალო ტემპერატურა °C თოვლის საშუალო სიღრმე თოვლის მინიმალური სიღრმე თოვლის მაქსიმალური სიღრმე თოვლიანი დღეები ტენიანობა %
ბაგრატაშენი 453 444 11.7 72
იჯევანი 732 563 10.6 10 28 1 38 73
ვანაძორი 1350 586 7.4 17 38 3 72 71
სტეფანავანი 1397 683 6.6 19 53 4 73 73
ტაშირი 1507 713 5.8 17 37 2 72 75
სპიტაკი 1552 439 7.1 12 56 2 63 69
ჭამბარაკი 1861 557 4.8 16 37 5 102 74
მეღრი 627 259 13.8 5 27 0 21 61
კაპანი 705 544 11.5 10 32 2 34 71
არტაშატი 829 235 11.1 10 44 0 39 65
არმავირი 861 244 11.3 10 42 0 45 60
ერევანი 942 316 11.4 12 46 0 44 60
ეღვარდი 1317 407 9.8 28 68 0 74 62
არენი 1009 357 11.8 14 40 56
ეღეგნაძორი 1267 398 10.8 18 50 66
სისიანი 1580 365 6.6 12 34 3 73 68
გიუმრი 1556 477 5.8 26 61 4 96 70
თალინი 1582 435 7.9 24 64 2 82 59
ართიკი 1750 516 5.8 22 51 5 95 66
ფანტანი 1798 640 6.0 50 79 13 124 66
აპარანი 1291 651 4.3 56 92 10 125 69
სევანი 1936 556 4.0 36 83 3 136 74
მეწ-მასრიკი 1940 390 4.2 21 35 7 109 69
მარტუნი 1995 457 5.6 26 75 2 98 67
იანხი 2334 488 2.7 64 102 33 160 72
პაღაკნი (შურაბადი) 2004 574 1.8 53 81 17 138 74
არაგაწი (მთა) 3329 1065 -2.7 166 235 66 252 73[4]
სომხეთის სხვადასხვა რეგიონის კლიმატის გავლენა მცენარეულ საფარზე
Haghartcin.jpg
Canyon Lori.jpg
Artik.JPG
Mount Aragats near Aparan.jpg
Zachatztor aus dem Lift.JPG
ტავუში ლორე შირაკი არაგაწოტნი კოტაიქი
Ttujur, Armenia.JPG
Егегнут.jpg
The Armenian plateau near Mount Masis.jpg
Jermuk Town.JPG
Tatevi Anapat.jpg
გეღარქუნიქი არმავირი არარატი ვაიოცძორი სიუნიქი

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]