სიუსაკუ ენდო

იაპონ. 遠藤 周作
დაბადების თარიღი	27 მარტი, 1923(1923-03-27)
დაბადების ადგილი	Nishisugamo
გარდაცვალების თარიღი	29 სექტემბერი, 1996(1996-09-29) (73 წლის)
გარდაცვალების ადგილი	კეიოს უნივერსიტეტის საავადმყოფო
დასაფლავებულია	Saint Ignatius Church
საქმიანობა	მწერალი, რომანისტი, სცენარისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, დრამატურგი და ბიოგრაფი
ენა	იაპონური ენა
მოქალაქეობა	იაპონია  იაპონიის იმპერია
ალმა-მატერი	კეიოს უნივერსიტეტი და Nada Junior and Senior High School
Magnum opus	Silence
ჯილდოები	აკუტაგავას პრემია , მაინიტის პრემია საგამომცემლო კულტურის დარგში, გამომცემლობა სინტიოსიის პრემია, ტანიძაკის პრემია, Order of St. Sylvester, იომიურის პრემია, იაპონიის ხელოვნების აკადემიის ჯილდო, ნომის ლიტერატურული პრემია, კულტურის დამსახურებული მოღვაწე, მაინიტის პრემია კულტურის დარგში და კულტურის ორდენი
მეუღლე	Junko Endō
შვილ(ებ)ი	Ryūnosuke Endō
სიუსაკუ ენდო ვიკისაწყობში

სიუსაკუ ენდო (იაპონ. 遠藤 周作, ენდო სიუსაკუ; დ. 27 მარტი, 1923 — 29 სექტემბერი, 1996) — იაპონელი მწერალი, რომელიც წერდა იაპონელი კათოლიკეს პერსპექტივიდან. საერთაშორისო დონეზე ის ცნობილია თავისი 1966 წლის ისტორიული რომანით „სიჩუმე“, რომელიც 2016 წელს გადაიღო რეჟისორმა მარტინ სკორსეზემ. მან მოიპოვა რამდენიმე პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო, მათ შორის აკუტაგავას პრემია და კულტურის ორდენი, ხოლო პაპი პავლე VI-მ მას მიანიჭა რომის კათოლიკური წმინდა სილვესტრეს ორდენი.

იუნოსუკე იოშიუკისთან, შოტარო იასუოკასთან, იუნძო შონოსთან, ჰიროიუკი აგავასთა, აიაკო სონოსთან (ასევე კათოლიკე) დაშუმონ მიურასთან ერთად, ენდო მიეკუთვნება „მესამე თაობას“ (ე.ი., იაპონელი მწერლების მესამე მთავარ ჯგუფს, რომელიც გამოჩნდა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ).

ბიოგრაფია

ადრეული წლები

ენდოს დაბადებიდან მალევე, ტოკიოში 1923 წელს, მისი ოჯახი გადავიდა დაირენში, რომელიც მაშინ კვანტუნის იჯარით აღებული ტერიტორიის ნაწილი იყო მანჯურიაში. როცა მისი მშობლები განქორწინდნენ, 1933 წელს, ენდოს დედამ იგი იაპონიაში დააბრუნა და ბიძაშვილთან ერთად კობეში დასახლდნენ. ენდო მოინათლა, როგორც კათოლიკე 11 ან 12 წლის ასაკში, 1934 წელს. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ეს მისი დედის ინიციატივა იყო, ზოგი კი აცხადებს, რომ ბიძაშვილმა შთააგონა.

განათლება

ენდო თავდაპირველად ვასედას უნივერსიტეტში შევიდა მედიცინის შესასწავლად, თუმცა შემდეგ გადავიდა კეიოს უნივერსიტეტის ლიტერატურის პროგრამაზე. მისი სწავლა შეფერხდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც იგი მუშაობდა საბრძოლო მასალის ქარხანაში და წვლილი შეიტანა ლიტერატურულ ჟურნალებში. 1968 წელს იგი გახდა ერთ-ერთი პრესტიჟული ჟურნალის, მიტა ბუნგაკუს მთავარი რედაქტორი.

ენდო იყო პირველი იაპონელი უნივერსიტეტის სტუდენტებიდან, რომელმაც ისწავლა ლიონის უნივერსიტეტში, საფრანგეთში. 1950–1953 წლებში მისმა სწავლამ გაზარდა ინტერესი თანამედროვე ფრანგი კათოლიკე ავტორების მიმართ, რომლებიც დიდი გავლენას ახდენდნენ მის შემოქმედებაზე.

კარიერა

საფრანგეთიდან დაბრუნების შემდეგ, ენდოს, როგორც მწერალს, მალევე ხვდა წილად წარმატება. 1954 წელს, საფრანგეთში სწავლის დასრულებიდან ერთი წლის შემდეგ, მან მოიპოვა აკუტაგავას პრემია ნაწარმოებისთვის შირო ჰიტო (იაპონ. 白い人, „თეთრი ადამიანი“).

ენდომ 1955 წელს იქორწინა ოკადა იუნკოზე. მათ ჰყავდათ ერთი ვაჟი, რიუნოსუკე, დაიბადა 1956 წელს.

ენდო ლექციებს კითხულობდა ტოკიოს რამდენიმე უნივერსიტეტში. 1956 წელს დაიქირავეს ინსტრუქტორად სოფიის უნივერსიტეტში, ხოლო 1967 წელს სეიჯოს უნივერსიტეტ მას „რომანის თეორიის კურსი“ ჩააბარა.

ჯანმრთელობის პრობლემები

მთელი ცხოვრების განმავლობაში ენდოს აწუხებდა მრავალი დაავადება, მათ შორის პლევრიტი, ტუბერკულოზი და ფილტვის პრობლემები. 1960 წელს მან სამედიცინო მიზეზების გამო დიდი დრო საავადმყოფოში გაატარა. მიუხედავად ჯანმრთელობის სირთულეებისა, ენდო აქტიურად განაგრძობდა ლიტერატურულ საქმიანობას.

ენდო გარდაიცვალა ჰეპატიტის გართულებების შედეგად კეიოს უნივერსიტეტის საავადმყოფოში ტოკიოში, 1996 წლის 29 სექტემბერს.

ლიტერატურული შემოქმედება

თემები და სტილი

მიუხედავად იმისა, რომ ენდო წერდა სხვადასხვა ჟანრში, მისი ნაწარმოებები მჭიდროდ უკავშირდება ქრისტიანობას. ენდოს უწოდებენ „მწერალს, რომლის ნამუშევარი დომინირებული იყო ერთი თემით — რწმენა ქრისტიანობაში“. მისი ნაწარმოებები ხშირად შეიცავს ალეგორიულ პერსონაჟებს, რომლებიც განსაზღვრავენ მორალურ და სულიერ საკითხებს. ენდოს ტექსტები ხშირად შედარებულია გრეჰემ გრინის ნამუშევრებთან.

ენდოს ნამუშევრები ასახავს ბავშვობის გამოცდილებას, გარიყულობას, სამედიცინო გამოწვევებსა და იაპონური კულტურის სოციალურ საკითხებს. მრავალი პერსონაჟი იბრძვის რთულ მორალურ დილემებთან, რაც ქმნის შერეულ ან ტრაგიკულ შედეგებს.

მთავარი ნაწარმოებები

რომანები

• ადენ მადე (იაპონ. アデンまで, „ადენამდე") — 1954
• შირო ჰიტო (იაპონ. 白い人, „თეთრი ადამიანი") — 1955
• კი ირო ჰიტო (იაპონ. 黄色い人, „ყვითელი ადამიანი") — 1955
• ზღვა და შხამი (იაპონ. 海と毒薬) — 1957
• საოცარი სულელი (იაპონ. おバカさん) — 1959
• ცრემლოვანი შუშა ელეგიები (იაპონ. 十一の色硝子) — 1959
• ვულკანი (იაპონ. 火山) — 1960
• გოგონა, რომელიც დავტოვე (იაპონ. 私が棄てた女) — 1964
• რიუგაკუ (იაპონ. 留学, „უცხოეთში სწავლა") — 1965
• სიჩუმე (იაპონ. 沈黙) — 1966
• ოქროს ქვეყანა — 1966
• კურონბო (იაპონ. 黒ん坊) — 1971
• მკვდარი ზღვის ნაპირები (იაპონ. 死海のほとり) — 1973
• იესოს ცხოვრება (იაპონ. イエスの生涯) — 1973
• როდესაც ვისკიანებ (იაპონ. 口笛をふく時) — 1974
• რკინის საკისრე - კონიში იუკინაგას ისტორია (იაპონ. 鉄の首枷) — 1977
• მარი ანტუანეტი (იაპონ. 王妃マリーアントワネット) — 1979
• სამურაი (იაპონ. 侍) — 1980
• კიკუს ლოცვა (იაპონ. 女の一生:キクの場合) — 1982
• საჩიკო (იაპონ. 女の一生) — 1982
• ჩემს მიერ საყვარელი რომანები (იაპონ. 私の愛した小説) & ნამდვილი მეს ძიებაში (იაპონ. 本当の私を求めて) — 1985
• სკანდალი (იაპონ. スキャンダル) — 1986
• ღრმა მდინარე (იაპონ. 深い河) — 1993

• ბოლო მოწამეები — 1959–1985, სერია

დაჯილდოებები

• 1955 — აკუტაგავას პრემია — „თეთრი ადამიანი“
• 1966 — ტანიზაკის პრემია — „სიჩუმე“
• 1971 — წმინდა სილვესტრეს ორდენი
• 1980 — ნომას ლიტერატურული პრემია — „სამურაი“
• 1995 — კულტურის ორდენი

მემკვიდრეობა

შუსაკუ ენდოს ლიტერატურული მუზეუმი, სოტომეში, ნაგასაკი, ეძღვნება მწერლის ცხოვრებასა და ნამუშევრებს.

ლიტერატურა

• Morton, Leith (1994). The Image of Christ in the Fiction of Endō Shūsaku. Working Papers in Japanese Studies. Vol. 8. Japanese Studies Center, Monash University, Australia.
• Miller, Scott J. (2009). Historical Dictionary of Modern Japanese Literature and Theater. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-6205-0.
• Sugiyama, Toshiko (1998). Shūsaku Endō: A Literary Biography. Tokyo: Shueisha. ISBN 4-08-781039-0.

რესურსები ინტერნეტში

შუსაკუ ენდო — აოზორა ბუნკო შუსაკუ ენდოს ლიტერატურული მუზეუმი] — ნაგასაკის ოფიციალური გვერდი