შინაარსზე გადასვლა

სერგეი ჩერენკევიჩი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
სერგეი ჩერენკევიჩი
დაბ. თარიღი 20 ივლისი, 1942(1942-07-20) (81 წლის)
დაბ. ადგილი Palyanіchytsy
მოქალაქეობა  სსრკ
 ბელარუსი
საქმიანობა ფიზიკოსი
მუშაობის ადგილი ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი Faculty of Physics of the Belarusian State University
სამეცნიერო ხარისხი ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი
ჯილდოები Badge "Inventor of the USSR", Q63114217?, State Prize of the Republic of Belarus და Medal "For Labor Services"

სერგეი ჩერენკევიჩი ( დ. 20 ივლისი, 1942, პოლენიჩიცა, ბარანოვის ოლქი) — საბჭოთა და ბელარუსი ბიოფიზიკოსი. ბელარუსის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი ( 2009 ; წევრ-კორესპონდენტი 2004 წლიდან), ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი ( 1989 წ. ), პროფესორი ( 1990 წ. ).[1]

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სერგეი ჩერენკევიჩი დაიბადა სოფელ პოლენიჩიცში ( ბარანოვიჩის რაიონი, ბრესტის ოლქი ). 1959 წელს დაამთავრა სტოლოვიჩის საშუალო სკოლა ( ბარანოვიჩის რაიონი ) და ჩაირიცხა ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც 1964 წელს დაამთავრა ბირთვული ფიზიკის განხრით და ჩააბარა იმავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1969 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციაოპტიკის“ მიმართულებით. მუშაობდა ბირთვული ფიზიკისა და ბიოფიზიკის განყოფილებებში ( 1973 წელს მისი დაარსების შემდეგ). სერგეი ჩერენკევიჩი სწავლობდა ილინოისის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში, პენსილვანიის უნივერსიტეტში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში და ჰოლანდიის კიბოს ინსტიტუტში. 1980-2017 წლებში ხელმძღვანელობდა ბელორუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოფიზიკის განყოფილებას. 1989 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ბიოფიზიკაში . 2017 წლიდან არის ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოფიზიკის კათედრის პროფესორი. [2]

სერგეი ჩერენკევიჩის ხელმძღვანელობით დაცული იქნა 29 საკანდიდატო და 3 სადოქტორო დისერტაცია, მეცნიერი ბელორუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ავტორია მთელი რიგი კურსებისა და სპეციალური კურსების („ბიოსისტემების ფიზიკა“, „უჯრედის ბიოფიზიკა “, „მემბრანული სისტემების ფიზიკა“, „კომპლექსური სისტემების ბიოფიზიკა “ და სხვ.).[3]

სამეცნიერო საქმიანობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სერგეი ჩერენკევიჩის სამეცნიერო ნაშრომები ეძღვნება უჯრედულ ბიოფიზიკას, უჯრედულ ინჟინერიას და ბიოინფორმატიკას. 1967 წელს დაამთავრა ასპირანტურა. აღწერა აზოტოვანი ფუძეების და ნუკლეინის მჟავების მანათობელი თვისებები ( 1969 წ. ). 1969 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ოპტიკაში. 1970 წელს მიიღო ასოცირებული პროფესორის წოდება.

მეცნიერმა შეისწავლა უჯრედების ქცევა ცვალებად (მათ შორის ექსტრემალურ) პირობებში. დაასაბუთა იდეა უჯრედშიდა რედოქს ფაქტორების მონაწილეობის შესახებ უჯრედის ჰომეოსტაზის შენარჩუნებაში, ჩამოაყალიბა გზა უჯრედის მდგომარეობის აღწერისთვის ეფექტური რედოქს პოტენციალისა და რედოქს ბუფერული სიმძლავრის ცნებების გამოყენებით. მან აღწერა სისხლის უჯრედებში, იმუნურ სისტემასა და სისმსივნურ უჯრედებში რიგი ფენომენები და დაადგინა რეაქტიული ჟანგბადის სახეობების, კერძოდ წყალბადის ზეჟანგის სასიგნალო ფუნქციები. ჩერენკევიჩმა შეიმუშავა ნერვულ ქსელებზე დაფუძნებული კომპიუტერული სისტემების ფუნქციონირების პრინციპები და დაადგინა ახალი კანონი მათი მომზადებისთვის. მეცნიერმა ასევე შეიმუშავა არაერთი გამოყენებითი დიაგნოსტიკური და მედიკამენტების ეფექტურობის შესამოწმებელი მეთოდი.[4]

Ჯილდოები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სერგეი ჩერენკევიჩი არაერთი ჯილდოს და პრემიის მფლობელია. მათ შორის აღსანიშნავია: სამკერდე ნიშანი „ საბჭოთა კავშირის გამომგონებელი“, ბელარუსის რესპუბლიკის განათლების წარჩინებული მოღვაწე ( 1999 წ. ) და 2002 წელს მინიჭბული ბელარუსის რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემია.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]