სელმა რიზა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
სელმა რიზა
Selma riza.jpg
მშობ. სახელი Selma Rıza
დაბ. სახელი Selma Rıza Feraceli
დაბ. თარიღი 5 თებერვალი 1872
ოსმალეთის დროშა ოსმალეთის იმპერია
გარდ. თარიღი 5 ოქტომბერი, 1931 (59 წლის)
სტამბოლი, თურქეთი
ეროვნება თურქი
მოქალაქეობა თურქეთის დროშა თურქეთი
ალმა-მატერი სორბონის უნივერსიტეტი
საქმიანობა ჟურნალისტი, ნოველისტი
ორგანიზაცია კავშირისა და პროგრესის კომიტეტი
თურქეთის წითელი ნახევარმთვარე
ცნობილია როგორც პირველი თურქი ქალი ჟურნალისტი

სელმა რიზა ფერაჯელი (თურქ. Selma Rıza Feraceli; დ. 5 თებერვალი, 1872, ოსმალეთის იმპერია — გ. 5 ოქტომბერი, 1931, სტამბოლი, თურქეთი) — პირველი თურქი ქალი ჟურნალისტი. აგრეთვე, ის იყო თურქეთის ადრეული ნოველისტებიდან ერთ-ერთი. მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისმა ნათესავებმა ფარაჯელის გვარი აიღეს, შედეგად, ზოგჯერ იგი ასევე ცნობილია, როგორც სელმა რიზა ფერაჯელი.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რიზა დაიბადა 1872 წლის 5 თებერვალს.[1] მამამისი, ალი რიზა, ოსმალეთის იმპერიის დიპლომატი იყო ავსტრია-უნგრეთში, ხოლო დედამისი, ნაილე ავსტრიელი იყო.

კონსტანტინოპოლში კერძო პედაგოგებთან განათლების მიღების შემდეგ, ის 1898 წელს პარიზში გადავიდა, სადაც თავის ძმას, აჰმეთ რიზას შეხვდა, რომელიც ახალგაზრდა თურქთა მოძრაობის წევრი იყო.[2] სწავლობდა სორბონის უნივერსიტეტში და იყო კავშირისა და პროგრესის კომიტეტის (CUP) წევრი, სადაც კომიტეტის ერთადერთი ქალი წევრი იყო.[2] წერდა პარიზში CUP-ის მიერ გამოცემულ ორ გაზეთში, კერძოდ, ფრანგულენოვან Mechveret Supplément-ისა და თურქულენოვან Şura'i Himmet-სთვის. 1908 წელს დაბრუნდა სტამბოლში, სადაც ასევე ორი გაზეთისთვის წერდა, კერძოდ, Hanımlara Mahsus Gazete-სა („გაზეთი ქალბატონებისათვის“) და Kadınlar Dünyası-სთვის („ქალბატონების სამყარო“). ასევე თურქეთის წითელი ნახევარმთვარის გენერალური მდივანი იყო, 1908-1913 წლებში. ოსმალეთის იმპერიის უკანასკნელ წლებში, იგი აქტიურად მუშაობდა ადილე სულთანის სასახლის გადმოცემის საკითხზე, რადგან სურდა შენობაში გოგონების სკოლა დაერსებინა. მისი ძმის დახმარებით, მან წარმატებას მიაღწია და სასახლე გამოყენებული იყო, როგორც კანდილის ანატოლიის უმაღლესი სკოლა გოგოებითვის , რომელმაც არსებობა 1986 წლამდე გააგრძელა, როდესაც ის ნაწილობრივ დაწვეს.[3][4]

გარდაიცვალა 1931 წლის 5 ოქტომბერს, სტამბოლში.[1]

1892 წელს, როდესაც იგი მხოლოდ ოცი წლის იყო, დაწერა გამოუქვეყნებელი რომანი სახელწოდებით Uhuvvet („მეგობრობა“). რომანი, 1999 წელს, კულტურის სამინისტროს მიერ გამოქვეყნდა, მისი სიკვდილიდან ხანგრძილივი დროის შემდეგ.[3]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]