შინაარსზე გადასვლა

სეკულარული სახელმწიფო

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
  სახელმწიფო რელიგიის არ მქონე ქვეყნები
  სახელმწიფო რელიგიის მქონე ქვეყნები
  უცნობია

სეკულარული სახელმწიფო წარმოადგენს სეკულარობის იდეას, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფო ოფიციალურად ნეიტრალურია ან აცხადებს, რომ ნეიტრალურია რელიგიის საკითხებში და არ უჭერს მხარს არც რელიგიას და არც არარელიგიურობას.[1] სეკულარული სახელმწიფო აცხადებს, რომ ყველა მოქალაქეს თანაბრად ეპყრობა მისი რელიგიის მიუხედავად და აცხადებს, რომ არ ანიჭებს უპირატესობას მოქალაქეს მათი რელიგიური შეხედულებების, კუთვნილების ან სხვა პროფილის მქონე პირებთან შედარებით, მათი არარსებობის გამო.[2]

მიუხედავად იმისა, რომ სეკულარულ სახელმწიფოებს სახელმწიფო რელიგია არ აქვთ, გამოცხადებული სახელმწიფო რელიგიის არარსებობა არ ნიშნავს, რომ სახელმწიფო სრულიად სეკულარული ან ეგალიტარულია. მაგალითად, ზოგიერთ სახელმწიფოს, რომელიც საკუთარ თავს სეკულარულად მიიჩნევს, რელიგიური ნიშნები გააჩნია ეროვნულ ჰიმნებსა და დროშებში, კანონებში, რომლებიც უპირატეს მდგომარეობაში აყენებს ერთ ან მეორე რელიგიას, ან ქვეყანა არის ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და „საერთაშორისო რელიგიური თავისუფლების ან რწმენის ალიანსის“ წევრი.

წარმოშობა და პრაქტიკა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სეკულარიზაცია შეიძლება დამყარდეს სახელმწიფოს შექმნისთანავე (მაგალითად, როგორც საბჭოთა კავშირი, შეერთებულ შტატებში) ან მისი შემდგომი სეკულარიზაციის შედეგად (მაგალითად, საფრანგეთი ან ნეპალი). საფრანგეთში ლაიციტურმა მოძრაობებმა და შეერთებულ შტატებში ეკლესიისა და სახელმწიფოს გამიჯვნამ განსაზღვრა სეკულარიზმის თანამედროვე კონცეფციები, სადაც აშშ-ის ჰყავდა ისტორიაში პირველი აშკარად სეკულარული მთავრობა. ისტორიულად, სეკულარიზაციის პროცესი, როგორც წესი, მოიცავს რელიგიური თავისუფლებების მინიჭებას, სახელმწიფო რელიგიების გაუქმებას, საჯარო სახსრების რელიგიისთვის გამოყენების შეჩერებას, სამართლებრივი სისტემის რელიგიური კონტროლისგან გათავისუფლებას, განათლების სისტემის რელიგიისგან გათავისუფლებას, ტოლერანტობას იმ პირების მიმართ, ვინც იცვლიან რელიგიას ან არარელიგიურები არიან და პოლიტიკური ლიდერები ხელისუფლებაში მოსვლას მათი რელიგიური შეხედულებების მიუხედავად.[3]

მაგალითად, საფრანგეთში, იტალიასა და ესპანეთში საჯარო მოხელეებისთვის ოფიციალური არდადეგები, როგორც წესი, ქრისტიანული დღესასწაულებია. საფრანგეთში ნებისმიერი კერძო სკოლა, რომელიც კონტრაქტს აფორმებს განათლების სამინისტროსთან, მოიაზრებს, რომ მისი მასწავლებლები სახელმწიფოს მიერ არიან დაქირავებულნი, მათ შორის კათოლიკური სკოლების უმეტესობაც. თუმცა, ნებისმიერი სხვა რელიგიური ან არარელიგიური სკოლაც ამ გზით თანამშრომლობს.[4] ზოგიერთ ევროპულ სახელმწიფოში, სადაც სეკულარიზმი მონოკულტურალისტურ ფილანტროპიას უპირისპირდება, ზოგიერთი ძირითადი ქრისტიანული კონფესია და სხვა რელიგიური სექტები და მათი რელიგიური საქველმოქმედო ორგანიზაციების ფინანსური რესურსების ნაწილი, სახელმწიფო დაფინანსებაზეა დამოკიდებული.[5] კორპორაციულ სამართალსა და საქველმოქმედო სამართალში ხშირია, რომ ორგანიზებულ რელიგიას აკრძალული აქვს ამ სახსრების გამოყენება რელიგიური თაყვანისცემის ცალკეულ ადგილას ორგანიზებისთვის ან მოქცევისთვის. რელიგიურმა ორგანომ თავად უნდა უზრუნველყოს რელიგიური შინაარსი, განათლებული სასულიერო პირები და საერო პირები საკუთარი ფუნქციების შესასრულებლად და შეიძლება აირჩიოს თავისი პასუხისმგებლობის ნაწილი ცალკეულ საქველმოქმედო ორგანიზაციებს დაუთმოს. ამ მიზნით, ზოგიერთი ასეთი საქველმოქმედო ორგანიზაცია ქმნის საერო ორგანიზაციებს, რომლებიც მართავენ ძირითადი რელიგიური ორგანოების შემოწირულობების ნაწილს ან მთლიანად.

ბევრ სახელმწიფოს, რომელიც დღეს პრაქტიკაში სეკულარულია, შეიძლება ჰქონდეს ადრე დამკვიდრებული სახელმწიფო რელიგიის იურიდიული კვალი. სეკულარიზმს ასევე სხვადასხვა სახე გააჩნია, რომელიც შეიძლება ემთხვეოდეს სახელმწიფო რელიგიის გარკვეულ ხარისხს. გაერთიანებულ სამეფოში სახელმწიფოს მეთაურს კვლავ მოეთხოვება 1688 წელს მიღებული კორონაციის ფიცი, რომლითაც ის იფიცება ინგლისის ეკლესიის წინაშე.[6] გაერთიანებული სამეფო ასევე ინარჩუნებს ლორდთა პალატაში ადგილებს ინგლისის ეკლესიის 26 უფროსი სასულიერო პირისთვის, რომლებიც ცნობილია როგორც ლორდთა სასულიერო კრება.[7] კანადაში, „კანადის უფლებათა და თავისუფლებათა ქარტია“ ითვალისწინებს სინდისისა და რელიგიის, ფიქრის, რწმენის, აზრისა და გამოხატვის სეკულარულ თავისუფლებას, მათ შორის კომუნიკაციის, შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლებას, თუმცა, ქარტიის პრეამბულა ინარჩუნებს „ღმერთის უზენაესობის“ კონცეფციას, რაც არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებს მათ, ვინც არათეისტურ ან პოლითეისტურ შეხედულებებს ინარჩუნებენ, მათ შორის, ათეიზმის და ბუდიზმის მიმდევრებს.[8][9] იტალია 1948 წელს კონსტიტუციის მიღებიდან სეკულარული სახელმწიფოა (რაც ასევე ხაზგასმულია საკონსტიტუციო სასამართლოს 1989 წლის გადაწყვეტილებაში),[10] მაგრამ, იტალია მაინც აღიარებს კათოლიკური ეკლესიის განსაკუთრებულ სტატუსს. თუმცა, შეიძლება მოხდეს საპირისპირო პროცესიც, რა დროსაც სახელმწიფო შეიძლება გარდაიქმნას სეკულარულიდან რელიგიურ სახელმწიფოდ, როგორც ეს ირანის შემთხვევაში მოხდა, სადაც ირანის სეკულარული იმპერიული სახელმწიფო ისლამურმა რესპუბლიკამ ჩაანაცვლა. მიუხედავად ამისა, ბოლო 250 წლის განმავლობაში შეინიშნება სეკულარიზმისკენ მიდრეკილება.[11][12]

კონტინენტის მიხედვით სეკულარული სახელმწიფოების სია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ეს არის იმ ქვეყნების სია, რომლებიც თავიანთ კონსტიტუციებში ან სხვა ოფიციალურ სახელმწიფო დოკუმენტებში აშკარად სეკულარიზმს აღიარებენ.

აფრიკა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ამერიკა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აზია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ევროპა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოკეანეთი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტრანსკონტინენტური ქვეყნები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. ↑ (2003) Church and State in Contemporary Europe: The Chimera of Neutrality. Psychology Press, გვ. 14. ISBN 978-0-7146-5394-5. 
  2. ↑ What is Secularism? en-GB. ციტირების თარიღი: 2022-05-18
  3. ↑ Jean Baubérot The secular principle დაარქივებული 22 February 2008 საიტზე Wayback Machine.
  4. ↑ Teese, Richard (1986). „Private Schools in France: Evolution of a System“. Comparative Education Review. 30 (2): 247–259. doi:10.1086/446591. JSTOR 1188531. S2CID 144698211.
  5. ↑ Twinch, Emily. Religious charities: Faith, funding and the state. Article dated 22 June 2009. Third Sector – a UK Charity Periodical. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 May 2013. ციტირების თარიღი: 3 June 2012
  6. ↑ Coronation Oath. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  7. ↑ How members are appointed. UK Parliament. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  8. ↑ Hogg, Peter W. Canada Act 1982 Annotated. Toronto, Canada: The Carswell Company Limited, 1982.
  9. ↑ Paul Russell, "The supremacy of God" does not belong in the Constitution": The Globe & Mail, June 11, 1999
  10. ↑ Articles 3, 7, 8, 19, 20 of the Constitution of Italy; Constitutional Court's Decision n. 203/1989
  11. ↑ Harris Interactive: Resource Not Found. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 July 2013. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  12. ↑ A Portrait of "Generation Next". Pew Research Center for the People and the Press (9 January 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 May 2008. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  13. ↑ ICL - Angola Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015, Article 8: "The Republic of Angola shall be a secular State..."
  14. ↑ Article 2 of Constitution.: "The Republic of Benin shall be one - indivisible, secular, and democratic."
  15. ↑ Leaders say Botswana is a secular state დაარქივებული 10 February 2005 საიტზე Wayback Machine.
  16. ↑ Article 31 of Constitution. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 October 2006.: "Burkina Faso is a democratic, unitary and secular state."
  17. ↑ Article 4 of Constitution დაარქივებული 7 October 2006 საიტზე Wayback Machine. : "Le Burundi est une République unitaire, indépendante et souveraine, laïque et démocratique."
  18. ↑ Preamble of Constitution. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 15 December 2017. ციტირების თარიღი: 1 March 2007: "... the State shall be secular."
  19. ↑ Article 24 of the Central African Republic's Constitution of 2016, constituteproject.org: "The Central African Republic is a State of law, unitary, sovereign, indivisible, secular and democratic."
  20. ↑ Article 1 of Constitution. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 October 2006.: "Chad is a sovereign, independent, secular, social, and indivisible ..."
  21. ↑ Comoros 2018 Constitution - Constitute.
  22. ↑ Côte d'Ivoire's Constitution of 2000., Article 30: "The Republic of Côte d’Ivoire is one and indivisible, secular, democratic and social."
  23. ↑ Constitution de la République démocratique du Congo. ციტირების თარიღი: 18 March 2015, article 1er: "République Démocratique du Congo est, dans ses frontières du 30 juin 1960, un État de droit, indépendant, souverain, uni et indivisible, social, démocratique et laïc."
  24. ↑ ICL - Congo-Brazzaville - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015, Article 1: "The Republic of the Congo is a sovereign and independent State, decentralized, indivisible, secular, democratic, and social."
  25. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Equatorial Guinea. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  26. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Eritrea. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  27. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Eswatini. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  28. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Ethiopia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  29. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Gabon. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  30. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Gambia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  31. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Ghana. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  32. ↑ Article 1 of Constitution დაარქივებული 13 September 2004 საიტზე Wayback Machine. : "La Guinée est une République unitaire, indivisible, laïque, démocratique et sociale."
  33. ↑ Article 1 of Constitution დაარქივებული 5 November 2013 საიტზე Wayback Machine. : "Guinea-Bissau is a sovereign, democratic, secular and unitary republic."
  34. ↑ The Constitution of Kenya. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 December 2013. ციტირების თარიღი: 14 March 2022
  35. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Lesotho. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  36. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Liberia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  37. ↑ Madagascar's Constitution of 2010., Article 1: "The Malagasy People constitute a nation organized as a sovereign, unitary, republican and secular State."
  38. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Malawi. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  39. ↑ Constitution დაარქივებული 12 September 2012 საიტზე Wayback Machine. , Article 25: "Mali is an independent, sovereign, indivisible, democratic, secular, social Republic."
  40. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Mozambique. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  41. ↑ ICL - Namibia - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015, Article 1: "The Republic of Namibia is hereby established as a sovereign, secular, democratic and unitary State ..."
  42. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Niger. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  43. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Nigeria. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  44. ↑ Article 4 of the Rwanda's Constitution of 2003 with Amendments through 2015, constituteproject.org, Article 4: "The Rwandan State is an independent, sovereign, democratic, social and secular Republic."
  45. ↑ Article 154 of the Sao Tome and Principe's Constitution of 1975 with Amendments through 2003, constituteproject.org, "The following may not be the subject of a revision to the Constitution: [...] b. The secular status of the State;"
  46. ↑ Article 1 of the Senegal's Constitution of 2001 with Amendments through 2016, constituteproject.org, "The Republic of Senegal is secular, democratic, and social."
  47. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Sierra Leone. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  48. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: South Africa. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  49. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: South Sudan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  50. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Sudan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  51. ↑ Article 3 of the Tanzania (United Republic of)'s Constitution of 1977 with Amendments through 2005, constituteproject.org, "The United Republic is a democratic, secular and socialist state which adheres to multi-party democracy"
  52. ↑ Article 1 of the Togo's Constitution of 1992 with Amendments through 2007, constituteproject.org, "The Togolese Republic is a State of law, secular, democratic and social."
  53. ↑ Why Tunisia abandoning Islam as a state religion? (24 June 2022).
  54. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Uganda. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  55. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Zimbabwe. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  56. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Antigua and Barbuda. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  57. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Argentina. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  58. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Bahamas. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  59. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Barbados. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  60. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Belize. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  61. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Bolivia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  62. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Brazil. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  63. ↑
  64. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Chile. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  65. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Colombia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  66. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Cuba. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  67. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Dominica. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  68. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Dominican Republic. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  69. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Ecuador. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  70. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: El Salvador. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  71. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Grenada. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  72. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Guatemala. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  73. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Guyana. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  74. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Haiti. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  75. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Honduras. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  76. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Jamaica. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  77. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Mexico. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  78. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Nicaragua. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  79. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Paraguay. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  80. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Panama. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  81. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Peru. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  82. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Saint Kitts and Nevis. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  83. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Saint Lucia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  84. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Saint Vincent and the Grenadines. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  85. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Suriname. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  86. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Trinidad and Tobago. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  87. ↑ Religion and the US Constitution: The First Amendment. Cornell Law School. ციტირების თარიღი: 9 May 2022
  88. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Uruguay. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  89. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Venezuela. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 5 March 2023
  90. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: China. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 24 October 2023
  91. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Cyprus. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  92. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Indonesia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 1 September 2023
  93. ↑ The Constitution (Amendment). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 28 March 2015., "We, The People of India having solemnly resolved to constitute India into a Sovereign Socialist Secular Democratic Republic and to secure to all its..."
  94. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Japan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  95. ↑ Article 1 of Constitution დაარქივებული 4 February 2007 საიტზე Wayback Machine. , Article 1: "The Kyrghyz Republic (Kyrghyzstan) shall be a sovereign unitary democratic republic created on the basis of a legal secular state."
  96. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Laos. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  97. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Mongolia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  98. ↑ Dodd 2003, The rough guide to Nepal: "After 2005, the Marxist-Leninist government of reunified Nepal declared the state atheist while theoretically allowing people the right to practice their religion under the constitution."
  99. ↑ Northern Cyprus Constitution. ციტირების თარიღი: 29 January 2022
  100. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: North Korea. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 24 October 2023
  101. ↑ Article II Section 6 of the Constitution of the Philippines. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 January 2019. ციტირების თარიღი: 12 March 2021, "The separation of Church and State shall be inviolable."
  102. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: South Korea. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  103. ↑ Constitutional Declaration of the Syrian Arab Republic. Syrian Arab News Agency. ციტირების თარიღი: 13 March 2025
  104. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Taiwan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  105. ↑ „Introduction: Secular State and Pious Muslims“, Secular State and Religious Society, Palgrave Macmillan, 2011, , ISBN 9781137010643, http://dx.doi.org/10.1057/9781137010643.0003. წაკითხვის თარიღი: 2022-04-11
  106. ↑ Tajikistan's Constitution of 1994 with Amendments through 2003., Article 1: "The Republic of Tajikistan is a sovereign, democratic, law-governed, secular, and unitary State."
  107. ↑ Preamble to the Constitution, "The elaboration and adoption of the Constitution of the Democratic Republic of East Timor is the culmination of the secular resistance of the Timorese People ..."
  108. ↑ Constitution of Turkmenistan. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 April 2015. ციტირების თარიღი: 18 March 2015, Article 1: "Turkmenistan is a democratic secular state ..."
  109. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Uzbekistan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  110. ↑ Dodd 2003, The rough guide to Vietnam: "After 1975, the Marxist-Leninist government of reunified Vietnam declared the state atheist while theoretically allowing people the right to practice their religion under the constitution."
  111. ↑ ICL - Albania - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  112. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom:Andorra (12 May 2021). ციტირების თარიღი: 29 December 2022
  113. ↑ ICL - Austria Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  114. ↑ Nielsen, Jørgen; Akgönül, Samim; Alibašić, Ahmet; Racius, Egdunas (19 September 2013) Yearbook of Muslims in Europe. BRILL. ISBN 9789004255869. 
  115. ↑ In Belgium, Article 20 of the Constitution provides: No one can be obliged to contribute in any way whatsoever to the acts and ceremonies of religion, nor to observe the days of rest. ICL - Belgium - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  116. ↑ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი (12 May 2021). ციტირების თარიღი: 10 Feb 2022
  117. ↑ National Assembly of the Republic of Bulgaria - Constitution. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 November 2010. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  118. ↑ The consolidated text of the Constitution of the Republic of Croatia as of 15 January 2014. ციტირების თარიღი: 7 July 2020
  119. ↑ Article 2 of the Charter of Fundamental Rights and Basic Freedoms დაარქივებული 30 April 2008 საიტზე Wayback Machine.
  120. ↑ ICL - Estonia - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  121. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Finland. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  122. ↑ ICL - France Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  123. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Germany. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  124. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Hungary. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  125. ↑ Fifth Amendment of the Constitution Act, 1972.
  126. ↑ Articles 3, 7, 8, 19, 20 of Constitution; Constitutional Court's Decision n. 203/1989
  127. ↑ Naamat, Talia; Porat, Dina; Osin, Nina (19 July 2012) Legislating for Equality: A Multinational Collection of Non-Discrimination Norms. Volume I: Europe. Martinus Nijhoff Publishers. ISBN 978-9004226128. 
  128. ↑ ICL - Latvia - Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  129. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Lithuania. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  130. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Moldova. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  131. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Netherlands. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  132. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Norway. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  133. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Poland. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  134. ↑ Constitution. Diário da República Eletrónico. ციტირების თარიღი: 30 November 2020
  135. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Romania. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  136. ↑ Article 11 of the Constitution დაარქივებული 16 June 2013 საიტზე Wayback Machine.
  137. ↑ Article 1 of Constitution.
  138. ↑ Constitution. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 21 February 2015. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  139. ↑ Article 16 of Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  140. ↑ The Swedish head of state must according to the Swedish Act of Succession adhere to the Augsburg Confession
  141. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Switzerland. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  142. ↑ Constitution. constituteproject.org. ციტირების თარიღი: 4 October 2020, article 35: "The Church and religious organisations in Ukraine are separated from the State, and the school - from the Church."
  143. ↑ Barker, Renae. (October 9, 2024) Is Australia a secular country? It depends what you mean. ციტირების თარიღი: November 3, 2024
  144. ↑ ICL - Australia Constitution. ციტირების თარიღი: 18 March 2015
  145. ↑ Puls, Joshua (1998). „The Wall of Separation: Section 116, the First Amendment and Constitutional Religious Guarantees“ (PDF). Federal Law Review: 160.
  146. ↑ Article 4 of the 2013 Constitution of Fiji explicitly provides that Fiji is a secular state. It guarantees religious liberty, while stating, "religious belief is personal", and, "religion and the State are separate." Constitution of the Republic of Fiji დაარქივებული 6 February 2016 საიტზე Wayback Machine. , 2013
  147. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Kiribati. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  148. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Marshall Islands. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  149. ↑ Section 2 of Article IV of the Micronesian constitution provides, "no law may be passed respecting an establishment of religion or impairing the free exercise of religion, except that assistance may be provided to parochial schools for non-religious purposes." Constitution of the Federated States of Micronesia.
  150. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Nauru. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  151. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: New Zealand. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  152. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Palau. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  153. ↑ 2020 Report on International Religious Freedom: Vanuatu. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 4 March 2022
  154. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Armenia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  155. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Azerbaijan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  156. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Georgia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  157. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Kazakhstan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  158. ↑ 2022 Report on International Religious Freedom: Kazakhstan. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 18 September 2023
  159. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Russia. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  160. ↑ 2021 Report on International Religious Freedom: Turkey. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ციტირების თარიღი: 9 March 2023
  161. ↑ Orhan, Özgüç. "The Paradox of Turkish Secularism." Turkish Journal of Politics 4.1 (2013)
  162. ↑ Topal, Semiha (2012). „Everybody Wants Secularism—But Which One? Contesting Definitions of Secularism in Contemporary Turkey“. International Journal of Politics, Culture, and Society. 25 (1–3): 1–14. doi:10.1007/s10767-011-9114-z.
  163. ↑ Davison, Andrew. "Turkey, a "secular" state?: The challenge of description." The South Atlantic Quarterly 102.2 (2003): 333-350.
  164. ↑ Kaymakcan, Recep; Aşlamaci, İbrahim (2023) „Understanding of Turkish Secularism in Terms of Freedom of Religion: Example of Compulsory Religious Education in Schools“, Human Rights and the Separation of State and Religion, Religion and Human Rights, გვ. 179–198. DOI:10.1007/978-3-031-33998-1_9. ISBN 978-3-031-33997-4. 
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=სეკულარული_სახელმწიფო&oldid=5490963“-დან