საჭადრაკო ოლიმპიადა 1956

XII საჭადრაკო ოლიმპიადა გაიმართა 1956 წლის 31 აგვისტო — 24 სექტემბერს მოსკოვში, სსრკ.

საბჭოთა კავშირი პირველად მასპინძლობდა ოლიმპიადას. მოსკოვში 34 ქვეყნის ნაკრები შეიკრიბა. კვლავ არ თამაშობდნენ ამერიკელები. ქვეჯგუფებში ბრძოლას სიურპრიზები არ მოუტანია. მთავარ ფინალში ძირითადად ის გუნდები გავიდნენ, რომლებიც წარმატებით გამოვიდნენ წინა ოლიმპიადაზეც.

ფინალური ტურნირის ოთხი ტურის შემდეგ საბჭოთა და უნგრელ მოჭადრაკეებს ქულათა თანაბარი რაოდენობა, 11-11, ჰქონდათ. 10½ ქულა ჰქონდათ იუგოსლავიელებს და 9½ — არგენტინელებს. აღსანიშნავია, რომ მეოთხე ტურში საბჭოელებმა პირველი დამარცხება განიცადეს ოლიმპიადების ისტორიაში — წააგეს უნგრელებთან. მეხუთე ტურიდან მოყოლებული ოლიმპიური ჩემპიონები ჩემპიონურად ათამაშდნენ და დაწინაურდნენ. ხოლო როდესაც მეათე ტურში საბჭოელებმა იუგოსლავიელებიც დაამარცხეს, ჩემპიონობის საკითხი პრაქტიკულად გადაწყდა.

დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მეორე ადგილისათვის. საბოლოოდ კი იუგოსლავიელებმა მხოლოდ დამატებითი მაჩვენებლების (მეტი მოგებული და ფრედ დამთავრებული მატჩი) წყალობით დაიკავეს მეორე ადგილი. ოლიმპიადის გმირი გახდა დანიელი ბენტ ლარსენი, რომელმაც გამარჯვება მოიპოვა პირველ დაფაზე. მასთან ერთად ოლიმპიადაზე გამოჩნდა მრავალი ახალგაზრდა და პერსპექტიული მოჭადრაკე (ლაიოშ პორტიში, ფრიდრიკ ოლაფსონი, პალ ბენკო, ვოლფგანგ ულმანი და სხვები), რომლებიც შემდგომში ტონს აძლევდნენ მსოფლიო ჭადრაკს.

ტექნიკური შედეგები

მონაწილეობდა 33 ქვეყნის 34 ნაკრები გუნდი (კვლავ ცალკე გუნდად თამაშობდა ზაარის ნაკრები). ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად.

პირველი ეტაპი

I ჯგუფი

ფინალი	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8		+	−	=	ქულა
«A»	საბჭოთა კავშირი	—	2½	2½	4	3	4	4	3½		7	0	0	23½
«A»	ბულგარეთი	1½	—	3	2½	2½	3	3½	3½		6	1	0	19½
«A»	შვეიცარია	1½	1	—	3½	2	3	4	3		4	2	1	18
«B»	პოლონეთი	0	1½	½	—	3	3	3	4		4	3	0	15
«B»	შვედეთი	1	1½	2	1	—	2½	3	3½		3	3	1	14½
«B»	ნორვეგია	0	1	1	1	1½	—	2	2½		1	5	1	9
«C»	პუერტო-რიკო	0	½	0	1	1	2	—	2½		1	5	1	7
«C»	ზაარი	½	½	1	0	½	1½	1½	—		0	7	0	5½

II ჯგუფი

ფინალი	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8		+	−	=	ქულა
«A»	იუგოსლავია	—	2½	3	3½	3½	3	4	4		7	0	0	23½
«A»	ისრაელი	1½	—	1½	2	3	2½	4	3½		4	2	1	18
«A»	დანია	1	2½	—	2	2	2	4	3		3	1	3	16½
«B»	ნიდერლანდები	½	2	2	—	2½	3	3	3		4	1	2	16
«B»	ავსტრია	½	1	2	1½	—	1½	2½	4		2	4	1	13
«B»	საფრანგეთი	1	1½	2	1	2½	—	1½	3		2	4	1	12½
«C»	მონღოლეთი	0	0	0	1	1½	2½	—	2½		2	5	0	7½
«C»	შოტლანდია	0	½	1	1	0	1	1½	—		0	7	0	5

III ჯგუფი

ფინალი	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8	9		+	−	=	ქულა
«A»	არგენტინა	—	2½	1½	2	3½	2½	4	4	4		6	1	1	24
«A»	გერმანია	1½	—	2½	2	2½	3	4	3½	4		6	1	1	23
«A»	ინგლისი	2½	1½	—	2	2½	3½	4	3	3½		6	1	1	22½
«B»	ისლანდია	2	2	2	—	1	2½	3	4	4		4	1	3	20½
«B»	ჩილე	½	1½	1½	3	—	2½	1½	3½	3½		4	4	0	17½
«B»	ფინეთი	1½	1	½	1½	1½	—	2	3½	3		2	5	1	14½
«C»	ინდოეთი	0	0	0	1	2½	2	—	3½	3½		3	4	1	12½
«C»	ლუქსემბურგი	0	½	1	0	½	½	½	—	2½		1	7	0	5½
«C»	ირლანდია	0	0	½	0	½	1	½	1½	—		0	8	0	4

IV ჯგუფი

ფინალი	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8	9		+	−	=	ქულა
«A»	უნგრეთი	—	2½	2	2	2	3½	3½	3½	4		5	0	3	23
«A»	რუმინეთი	1½	—	2	2½	2½	2½	3½	4	3		6	1	1	21½
«A»	ჩეხოსლოვაკია	2	2	—	2	2½	2	4	3	4		4	0	4	21½
«B»	გდრ	2	1½	2	—	1	2½	3	4	2½		4	2	2	18½
«B»	კოლუმბია	2	1½	1½	3	—	2	1½	4	2½		3	3	2	18
«B»	ბელგია	½	1½	2	1½	2	—	3	2½	1½		2	4	2	14½
«C»	ფილიპინები	½	½	0	1	2½	1	—	1½	3		2	6	0	10
«C»	საბერძნეთი	½	0	1	0	0	1½	2½	—	3		2	6	0	8½
«C»	ირანი	0	1	0	1½	1½	2½	1	1	—		1	7	0	8½

ფინალური ეტაპი

ფინალი A

#	ქვეყანა	მოჭადრაკეები	ქულა	MP
1	საბჭოთა კავშირი	ბოტვინიკი, სმისლოვი, კერესი, ბრონშტეინი, ტაიმანოვი, გელერი	31
2	იუგოსლავია	გლიგორიჩი, მატანოვიჩი, ივკოვი, ნიკოლა კარაკლაიჩი, ბორისლავ მილიჩი, ბოჟიდარ ჯურაშევიჩი	26½	17
3	უნგრეთი	ლასლო საბო, გედეონ ბარცა, პალ ბენკო, დიორდ სილადი, მიკლოშ ბელი, პორტიში	26½	16
4	არგენტინა	ნაიდორფი, ხულიო ბოლბოჩანი, ოსკარ პანო, ჰერმან პილნიკი, რაულ სანგინეტი, ბერნარდო ვექსლერი	23
5	გერმანია	ვოლფგანგ უნციკერი, ლოთარ შმიდი, კლაუს დარგა, გერჰარდ პფაიფერი, ვალტერ ნიფაუსი, რუდოლფ ტეშნერი	22	12
6	ბულგარეთი	ნიკოლა პადევსკი, ნიკოლაი მინევი, ათანას კოლაროვი, გიორგი ტრინგოვი, ალექსანდრ ცვეტკოვი, ზდრავკო მილევი	22	10
7	ჩეხოსლოვაკია	მიროსლავ ფილიპი, ლუდეკ პახმანი, იან შეფცი, იოზეფ რეიფირჟი, ლადისლავ ალსტერი, იაროსლავ იეჟეკი	20½
8	ინგლისი	ჰარი გოლომბეკი, ჯონათან პენროუზი, რობერტ უეიდი, სტიუარტ მილნერ-ბარი, პიტერ კლარკი, ალან ფილიპსი	20
9	შვეიცარია	მაქს ბლაუ, ედვინ ბჰენდი, ედგარ ვალთერი, დიტერ კელერი, ჰანს იონერი	19	9
10	დანია	ლარსენი, კრისტიან პოულსენი, ეიგილ პედერსენი, ოგე ინგერსლევი, აქსელ ნილსენი, იენს ენევოლდსენი	19	8
11	რუმინეთი	იონ ბალანელი, ვიქტორ ჩოკალტეა, ოქტავ ტროიანესკუ, ბელა სოოსი, თეოდორ გიცესკუ, მიჰაი რადულესკუ	19	7
12	ისრაელი	მოშე ჩერნიაკი, იოსებ პორატი, იზაკ ალონი, მენახემ ორენი, იოსებ დობკინი, შლომო სმილტინერი	15½

ფინალი B

#	ქვეყანა	მოჭადრაკეები	ქულა	MP
13	ავსტრია	კარლ რობაჩი, ანდრეას დიუკშტეინი, ანტონ კინცელი, ალექსანდრ პრამეშუბერი, იოზეფ ლოკვენცი, ჰანს ბუსეკი	28
14	ისლანდია	ოლაფსონი, ინგი რანდვერ იოჰანსონი, ბალდურ მიოლერი, ფრეისტეინ თორბერგსონი, სიგურგეირ გისლასონი, არინბიორნ გუდმუნდსონი	27
15	შვედეთი	გიდეონ შტალბერგი, ოკე სტენბორგი, კრისტიან შოლდი, გოტჰარდ ბაკლუნდი, მანე იოფე, ლენარტ ლუნდკვისტი	26½
16	ბელგია	ალბერიკ ო'კელი, არტურ დუნკელბლუმი, პოლ ლიმბოსი, ჟორჟ პიერ ტიბო, იოზეფ ბოეი, ჰანს ვან დენ ბრუკი	23½
17	ფინეთი	კაარლე ოიანენი, ტოივო სალო, მატი რანტანენი, იალო აატოს ფრედი, ვეიკო ჰანინენი, აარნე ილმარი ნიემელა	22½
18	კოლუმბია	მიგელ კუელარი, ლუის აუგუსტო სანჩესი, ბორის დე გრეიფი, ნორბერტო ველანდია, გილერმო რესტრეპო, ხუან რეიეს ლარენასი	21	11
19	ნიდერლანდები	ლოდევეიკ პრინსი, ჰაიე კრამერი, ჰანს ბოუმეისტერი, ვილემ მიურინგი, იოსტ ვან სტენისი	21	10
20	გდრ	ულმანი, ზიგჰარტ დიტმანი, ლუდვიგ ჰერმანი, რაინჰარტ ფუქსი, ბერთოლდ კოხი, ჰანს პლაცი	20½
21	საფრანგეთი	ანდრე მუფანი, სეზარ ბუტვილი, სილვენ ბურშტეინი, ჟორჟ ნორადუნგიანი, ჰენრი კატოზი	19½
22	ჩილე	როდრიგო ფლორესი, რენე ლეტელიე, ვალტერ ადერ ჰაუსმანი, კარლოს ხაურეგი, ჰექტორ ხიმენეს როხასი, ლიონელ მალეტი	19	9
23	პოლონეთი	ბოგდან სლივა, კაზიმირ პლატერი, რომან დვორჟინსკი, იოზეფ გრომეკი, გედალი შაპირო, ვიქტორ ბალცარეკი	19	7
24	ნორვეგია	ოგე ვესტოლი, ოტო მორკენი, პერ ლინდბლომი, სვეინ იოჰანესენი, ინგვარ ბარდა, ერნსტ როიანი	16½

ფინალი C

#	ქვეყანა	მოჭადრაკეები	ქულა	MP
25	ფილიპინები	გლისერიო ბადილესი, ფლორენსიო კამპომანესი, კარლოს ბენიტესი, როდოლფო ტან კარდოსო	24
26	ზაარი	ოტო ბენკნერი, გერჰარდ ლორსონი, ერნსტ ვაიხსელბაუმერი, ვ. ფოლცი, გ. ბოთი, პ. შმიდტი	23
27	ინდოეთი	რამჩანდრა საპრე, რამდას გუპტა, ბჰალჩანდრა მჰაისკარი, ს. ვენკატრამანი	20½
28	ირანი	იუსუფ საფვატი, კაჩაია მოსტაფავი-კაჩანი, აბდოლჰოსეინ ნავაბი, აბას ლოტფი, ჯამალედინ ასარი, მიხეილ ნაზარიანი	19
29	პუერტო-რიკო	ა. კოლონ რომერო, მ. კოლონ რომერო, ორლანდო პლა, ფრანსისკო ბენიტესი, პედრო ბორასი, პოლ რაისმანი	18½	11
30	მონღოლეთი	ცევენი ჟუგდერი, ჟამსარანი, სურენგინ მომო, პურევ ტუმურბატორი, დაშინ ცერენდაგვა, ნაიდან ნამჟილი	18½	9
31	შოტლანდია	უილიამ ფეირჰერსტი, მაიკლ ფალონე, ჯორჯ მაკგოუენი, ალექსანდრ ტომსონი, იან მიდლტონი, მ. როუზი	17½
32	საბერძნეთი	ტრიანტაფილოს სიაპერასი, ალექსანდროს ანგოსი, სპირიდონ ლოვერდოსი, ანასტასიოს ანასტასოპულოსი, ფოტის მასტიჰიადისი, კონსტანტინოს პავლატოსი	17
33	ირლანდია	ვინსენტ მაჰერი, ბრაიან რაილი, ჯ. უოლში, უილიამ დანფი, რობერტ გროგანი, კენეთ ო'რიორდანი	13
34	ლუქსემბურგი	ფერნან ვანცი, ალფონს კონრადი, ლუსიენ შნაიდერი, ფ. შმიცი, ჟორჟ ფილიპი, პიერ კრემერი	9

ფინალური ტურნირის ცხრილი (A ფინალი)

№	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12		+	−	=	ქულა
1	საბჭოთა კავშირი	—	2½	1½	2½	3	2½	3½	4	3	3½	2½	2½		10	1	0	31
2	იუგოსლავია	1½	—	2	2	2½	3	2½	2½	3	3	2	2½		7	1	3	26½
3	უნგრეთი	2½	2	—	1½	2	2	2½	2	3	2½	2½	4		6	1	4	26½
4	არგენტინა	1½	2	2½	—	1½	1½	3	2½	2	1½	1½	3½		4	5	2	23
5	გერმანია	1	1½	2	2½	—	2½	1½	2	1½	2½	2½	2½		5	4	2	22
6	ბულგარეთი	1½	1	2	2½	1½	—	2	1½	3	2½	1½	3		4	5	2	22
7	ჩეხოსლოვაკია	½	1½	1½	1	2½	2	—	2	1½	2	3	3		3	5	3	20½
8	ინგლისი	0	1½	2	1½	2	2½	2	—	2½	1½	2½	2		3	4	4	20
9	შვეიცარია	1	1	1	2	2½	1	2½	1½	—	2	2	2½		3	5	3	19
10	დანია	½	1	1½	2½	1½	1½	2	2½	2	—	3	1		3	6	2	19
11	რუმინეთი	1½	2	1½	2½	1½	2½	1	1½	2	1	—	2		2	6	3	19
12	ისრაელი	1½	1½	0	½	1½	1	1	2	1½	3	2	—		1	8	2	15½

(B ფინალი)

№	ქვეყანა	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24		+	−	=	ქულა
13	ავსტრია	—	2	0	2	3	2½	3½	3	3	3	2½	3½		8	1	2	28
14	ისლანდია	2	—	2	1½	2	3	3	3½	3	2½	3	1½		6	2	3	27
15	შვედეთი	4	2	—	2½	2½	3½	2½	1½	3	1½	2	1½		6	3	2	26½
16	ბელგია	2	2½	1½	—	3	2	1	1½	2	3	2½	2½		5	3	3	23½
17	ფინეთი	1	2	1½	1	—	3	1½	2½	3	3	2	2		4	4	3	22½
18	კოლუმბია	1½	1	½	2	1	—	2	2½	2½	2	3	3		4	4	3	21
19	ნიდერლანდები	½	1	1½	3	2½	2	—	3	2	3	1½	1		4	2	5	21
20	გდრ	1	½	2½	2½	1½	1½	1	—	1½	3	2½	3		5	6	0	20½
21	საფრანგეთი	1	1	1	2	1	1½	2	2½	—	1½	2	4		2	6	3	19½
22	ჩილე	1	1½	2½	1	1	2	1	1	2½	—	2½	3		4	6	1	19
23	პოლონეთი	1½	1	2	1½	2	1	2½	1½	2	1½	—	2½		2	6	3	19
24	ნორვეგია	½	2½	2½	1½	2	1	3	1	1	1	1½	—		3	7	1	16½

(C ფინალი)

№	ქვეყანა	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34		+	−	=	ქულა
25	ფილიპინები	—	1½	1½	3½	3	2½	2	3	3	4		6	2	1	24
26	ზაარი	2½	—	2	2½	2	2	2½	3	2½	4		6	0	3	23
27	ინდოეთი	2½	2	—	2	3½	1½	1½	2½	3	2		4	2	3	20½
28	ირანი	½	1½	2	—	1½	2½	3	1½	3	3½		4	4	1	19
29	პუერტო-რიკო	1	2	½	2½	—	2	3	3	2	2½		4	2	3	18½
30	მონღოლეთი	1½	2	2½	1½	2	—	2	2	2	3		2	2	5	18½
31	შოტლანდია	2	1½	2½	1	1	2	—	2½	2	3		3	3	3	17½
32	საბერძნეთი	1	1	1½	2½	1	2	1½	—	3	3½		3	5	1	17
33	ირლანდია	1	1½	1	1	2	2	2	1	—	1½		0	6	3	13
34	ლუქსემბურგი	0	0	2	½	1½	1	1	½	2½	—		1	7	1	9

ჩემპიონისა და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები

•  საბჭოთა კავშირი: მიხეილ ბოტვინიკი 8½ (+6=7-0), ვასილი სმისლოვი 8½ (+5=7-1), პაულ კერესი 9½ (+7=5-0), დავით ბრონშტეინი 11 (+9=4-0), მარკ ტაიმანოვი 8½ (+6=5-0), ეფიმ გელერი 7½ (+7=1-2).
•  იუგოსლავია: სვეტოზარ გლიგორიჩი 9½ (+6=7-3), ალექსანდრ მატანოვიჩი 11½ (+7=9-0), ბორისლავ ივკოვი 12 (+9=6-1), ნიკოლა კარაკლაიჩი 6 (+4=4-1), ბორისლავ მილიჩი 6 (+3=6-0), ბოჟიდარ ჯურაშევიჩი 5 (+4=2-0).
•  უნგრეთი: ლასლო საბო 11 (+6=10-1), გედეონ ბარცა 11½ (+9=5-2), პალ ბენკო 10 (+6=8-1), დიორდ სილადი 4½ (+4=1-4), მიკლოშ ბელი 6½ (+4=5-2), ლაიოშ პორტიში 6 (+4=4-0).

საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით

დაფა	მოჭადრაკე	ქვეყანა	ქულა	პარტია	%
I	ბენტ ლარსენი	დანია	14	18	77,8
I	მიხეილ ბოტვინიკი	საბჭოთა კავშირი	9½	13	73,1
I	ფრიდრიკ ოლაფსონი	ისლანდია	13	18	72,2
II	ანდრეას დიუკშტეინი	ავსტრია	13	17	76,5
II	ალექსანდრ მატანოვიჩი	იუგოსლავია	11½	16	71,9
II	გედეონ ბარცა	უნგრეთი	11½	16	71,9
III	პაულ კერესი	საბჭოთა კავშირი	9½	12	79,2
III	ბორისლავ ივკოვი	იუგოსლავია	12	16	75,0
III	ბალდურ მიოლერი	ისლანდია	11	16	68,8
IV	დავით ბრონშტეინი	საბჭოთა კავშირი	11	13	84,6
IV	როდოლფო ტან კარდოსო	ფილიპინები	13	17	76,5
IV	გეორგი ტრინგოვი	ბულგარეთი	9	12	75,0
სათ. I	რაულ სანგინეტი	არგენტინა	9	11	81,8
სათ. I	პიტერ კლარკი	ინგლისი	9½	12	79,2
სათ. I	მარკ ტაიმანოვი	საბჭოთა კავშირი	8½	11	77,3
სათ. II	ეფიმ გელერი	საბჭოთა კავშირი	8½	11	77,3
სათ. II	ლენარტ ლუნდკვისტი	შვედეთი	9½	13	73,1
სათ. II	ზდრავკო მილევი	ბულგარეთი	6½	9	72,2

ლიტერატურა

• ქურდობაძე ა., მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადები, თბ., 2023.
• Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
• Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
• Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
• Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში

• შედეგები Olimpbase-ზე