საჭადრაკო ოლიმპიადა 1927

პირველი საჭადრაკო ოლიმპიადა ჩატარდა 1927 წლის 18–29 ივლისს ლონდონში. ტურნირის ორგანიზატორთა გადაწყვეტილებით, მონაწილეობის უფლება ჰქონდათ როგორც პროფესიონალ, ისე მოყვარულ მოჭადრაკეებს. ამან საშუალება მისცა ტურნირში ჩართულიყვნენ ისეთი ცნობილი მოჭადრაკეები, როგორებიც იყვნენ: რიჰარდ რეტი, იეჰუდა გრიუნფელდი, გეზა მაროცი, ზიგბერტ ტარაში, ბორა კოსტიჩი, ჟაკ (იაკობ) მიზესი და სხვები.

პირველ ოლიმპიადაზე 16 გუნდი გამოვიდა. დაგვიანებული განაცხადების გამო ორგანიზატორებმა ტურნირზე აღარ დაუშვეს აშშ-ისა და პოლონეთის ნაკრებები. ასპარეზობა გაიმართა გაერთიანებული სამეფოს პარლამენტის შენობაში, „ვესტმინსტერ სენტრალ ჰოლში“.

რეგლამენტი

ტურნირი საკმაოდ მკაცრი რეგლამენტით გამოირჩეოდა: ორ დღეში სამი ტური იმართებოდა. გადადებული პარტიების დასრულება მსაჯთა კოლეგიის მიერ დანიშნულ სპეციალურ დღეებში ხდებოდა. დროის კონტროლი განისაზღვრა 1,5 საათით პირველ 30 სვლაზე, ხოლო შემდგომ — 30 წუთი ყოველ 10 სვლაზე. სპეციალისტთა აღნიშვნით, მოჭადრაკეთა უმეტესობა შეცდომებს სწორედ დროის სიმცირის გამო, დამატებით 30-წუთიან მონაკვეთში უშვებდა.

ტურნირის მსვლელობა

ჩემპიონატის ფავორიტებად უნგრეთის, ავსტრიის, გერმანიისა და იუგოსლავიის გუნდები მიიჩნეოდნენ. ავსტრიისა და გერმანიის ნაკრებებმა მოლოდინი ვერ გაამართლეს, ხოლო იუგოსლავიელებმა პირველივე ტურში უნგრეთთან მძიმე მარცხი იწვნიეს და სატურნირო ცხრილში დაწინაურება ვეღარ შეძლეს.

მოულოდნელად წარმატებით იასპარეზა დანიის ნაკრებმა, რომელმაც მეექვსე ტურში უნგრელების დამარცხებაც შეძლო. ბოლო ტურის წინ დანია უნგრეთს ქულებით გაუთანაბრდა, თუმცა დანიელებმა, რომლებიც სათადარიგო მოთამაშის გარეშე ასპარეზობდნენ, ნიდერლანდებთან მატჩის მოგება ვეღარ შეძლეს. პარალელურად, უნგრეთის ნაკრებმა დიდი ანგარიშით სძლია ესპანეთს და პირველი ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. მეორე ადგილი დანიას ხვდა წილად, ხოლო მესამეზე მასპინძელი — ინგლისის გუნდი გავიდა.

ინდივიდუალური მაჩვენებლები

დაფების მიხედვით გამარჯვებულები ოფიციალურად არ გამოვლენილა, რადგან გუნდების უმეტესობა მოჭადრაკეებს დაფებს შორის სურვილისამებრ ანაცვლებდა. მხოლოდ გერმანიის ნაკრები თამაშობდა წინასწარ დადგენილი მუდმივი განლაგებით. სხვა გუნდებიდან მხოლოდ გეზა მაროცი (უნგრეთი), მაქს ეივე (ნიდერლანდები) და რობერტო გრაუ (არგენტინა) ასპარეზობდნენ მუდმივად პირველ დაფაზე. ამის გამო, საუკეთესო მოჭადრაკეები გამოვლინდნენ არა დაფების, არამედ მთლიან ტურნირში დაგროვილი ქულების მიხედვით.

ტექნიკური შედეგები

მონაწილეობდა 16 ქვეყნის ნაკრები. ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

ადგილი	ქვეყანა	ქულა
1	უნგრეთი	40
2	დანია	38½
3	ინგლისი	36½
4	ნიდერლანდები	35
5	ჩეხოსლოვაკია	34½
6	ავსტრია	34
7	გერმანია	34
8	შვეიცარია	32
9	იუგოსლავია	30
10	იტალია	28½
11	შვედეთი	28
12	არგენტინა	27
13	საფრანგეთი	24½
14	ბელგია	21½
15	ფინეთი	21½
16	ესპანეთი	14½

გუნდური შედეგები

№	ქვეყანა	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	+	−	=	ქულა
1	უნგრეთი	–	1	2½	1½	3	3	3	1½	4	3	1½	3½	3	2½	3½	3½	11	4	0	40
2	დანია	3	–	2½	2	3½	2½	1½	2½	1	2	2½	3	3	3½	2	4	10	2	3	38½
3	დიდი ბრიტანეთი	1½	1½	–	3	1½	2½	1½	3	3½	2	3½	2½	2½	2	3	3	9	4	2	36½
4	ნიდერლანდები	2½	2	1	–	3	2	2½	1½	2	3½	4	2	1	3½	2	2½	7	3	5	35
5	ჩეხოსლოვაკია	1	½	2½	1	–	2½	1½	2½	2½	2½	1	4	2½	3	3½	4	10	5	0	34½
6	გერმანია	1	1½	1½	2	1½	–	2	3	2½	2½	3	2½	2½	3	2½	3	9	4	2	34
7	ავსტრია	1	2½	2½	1½	2½	2	–	1½	3	1½	2½	2½	3	3½	1½	3	9	5	1	34
8	შვეიცარია	2½	1½	1	2½	1½	1	2½	–	2	1½	2½	1½	2	3½	3½	3	7	6	2	32
9	იუგოსლავია	0	3	½	2	1½	1½	1	2	–	2½	3	1½	3½	3	2	3	6	6	3	30
10	იტალია	1	2	2	½	1½	1½	2½	2½	1½	–	1	2½	2	3	3	2	5	6	4	28½
11	შვედეთი	2½	1½	½	0	3	1	1½	1½	1	3	–	1½	4	3	1½	2½	6	9	0	28
12	არგენტინა	½	1	1½	2	0	1½	1½	2½	2½	1½	2½	–	1½	2	3	3½	5	8	2	27
13	საფრანგეთი	1	1	1½	3	1½	1½	1	2	½	2	0	2½	–	1	3	3	4	9	2	24½
14	ფინეთი	1½	½	2	½	1	1	½	½	1	1	1	2	3	–	2½	3½	3	10	2	21½
15	ბელგია	½	2	1	2	½	1½	2½	½	2	1	2½	1	1	1½	–	2	2	9	4	21½
16	ესპანეთი	½	0	1	1½	0	1	1	1	1	2	1½	½	1	½	2	–	0	13	2	14½

ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები

•  უნგრეთი

გეზა მაროცი 9 (+6=6-0), გეზა ნადი 9,5 (8=3-3), არპად ვაიდა 7,5 (+5=5-3), კორნელ გავაში 5,5 (+4=3-1), ანდრე შტეინერი 8,5 (+6=5-2).

•  დანია

ორლე ჰერმან კრაუზე 7 (+4=6-5), ჰოლგერ ნორმან-ჰანსენი 12 (+11=2-2), ერიკ ანდერსენი 10 {+8=4-3), კარლ რუბენ 9,5 (+7=5-3)

•  ინგლისი

ჰენრი ერნსტ ატკინსი 7 (+3=8-1), ფრედერიკ ეიტსი 8 (+7=2-5), ჯორჯ ალან ტომასი 12 (+9=6-0), რეჯინალდ მიჩელი 6 (+4=4-5), ედმუნდ სპენსერი 3,5 (+2=3-1).

საუკეთესო ინდივიდუალური მაჩვენებელი

#	მოჭადრაკე	ქვეყანა	ქულა	პარტია	პროცენტი
1	ჰოლგერ ნორმან-ჰანსენი	დანია	12	15	80,0
2	ჯორჯ ალან ტომასი	ინგლისი	12	15	80,0
3	რიჰარდ რეტი	ჩეხოსლოვაკია	11½	15	76,6
4	გეზა მაროცი	უნგრეთი	9	12	75,0
5	იეჰუდა გრიუნფელდი	გერმანია	9½	13	73,1
6	მაქს ეივე	ნიდერლანდები	10½	15	70,0

ლიტერატურა

• ქურდობაძე ა., მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადები, თბ., 2023. — გვ. 12-14.
• Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
• Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
• Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
• Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

რესურსები ინტერნეტში

• შედეგები