საჩივრის ფირფიტა ეა-ნასირის მიმართ
საჩივრის ფირფიტა ეა-ნასირის მიმართ — თიხის ფირფიტა, რომელიც თარიღდება დაახლოებით ძვ. წ. 1750 წლით და წარმოადგენს ერთ-ერთ უძველეს ცნობილ წერილობით საჩივარს. იგი გაგზავნილია მომხმარებლის, სახელად ნანის, მიერ ვაჭარ ეა-ნასირისადმი და ეხება უხარისხო სპილენძის მიწოდებასა და ცუდ მომსახურებას.
ფირფიტა აღმოჩენილია უძველესი შუმერული ქალაქის, ურის (დღევანდელი ერაყის ტერიტორია) ნანგრევებში და დაწერილია აქადურ ენაზე, ლურსმული დამწერლობით. ამჟამად არტეფაქტი ინახება ბრიტანეთის მუზეუმში. ინტერნეტის ეპოქაში ფირფიტამ ფართო პოპულარობა მოიპოვა და ინტერნეტ-მემად იქცა.
აღმოჩენა და აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ფირფიტა აღმოაჩინა სერ ლეონარდ ვულმა, რომელიც ბრიტანეთის მუზეუმისა და პენსილვანიის უნივერსიტეტის ერთობლივ ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა ქალაქ ურში 1922-1934 წლებში.[1]
არტეფაქტი წარმოადგენს გამომწვარი თიხის ფირფიტას, რომლის ზომებია 11.6 სმ სიმაღლეში, 5 სმ სიგანეში და 2.6 სმ სისქეში. ფირფიტა მცირედ დაზიანებულია. იგი ნაპოვნია იმ ნაგებობის ნანგრევებში, რომელიც, არქეოლოგების ვარაუდით, ეა-ნასირის საცხოვრებელს წარმოადგენდა. ამავე ტერიტორიაზე აღმოჩნდა სხვა ფირფიტებიც, რომლებიც ასევე შეიცავდა საჩივრებს სხვადასხვა მომხმარებლისგან, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ეა-ნასირი, სავარაუდოდ, არაკეთილსინდისიერი მეწარმე იყო.
შინაარსი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ფირფიტაზე მოცემულია მომხმარებელ ნანის პრეტენზიები ვაჭარ ეა-ნასირისადმი. ნანი ჩივის, რომ ეა-ნასირმა მას შეთანხმებულზე ბევრად დაბალი ხარისხის სპილენძის ზოდები მიჰყიდა. გარდა ამისა, იგი გამოთქვამს უკმაყოფილებას იმის გამო, რომ ეა-ნასირმა უხეშად და უპატივცემულოდ მოიქცა მის მიერ გაგზავნილ მსახურთან, რომელიც საქონლის წამოსაღებად და თანხის გადასახდელად იყო მისული.
წერილის ტექსტში ნანი დეტალურად აღწერს პრობლემას და მოითხოვს გადახდილი თანხის დაბრუნებას.
ციტატა ფირფიტიდან (თარგმანი):
„მე გამოგიგზავნე ჩემი მსახური ფულის ასაღებად, მაგრამ შენ ის ხელცარიელი დააბრუნე და თან მტრულ ტერიტორიაზე გაატარე. ... გაითვალისწინე, რომ ამიერიდან შენგან არ მივიღებ სპილენძს, რომელიც არ არის კარგი ხარისხის. მე თავად შევარჩევ ზოდებს ჩემს ეზოში და გამოვიყენებ ჩემს უფლებას, უარი ვთქვა უხარისხოზე.“[2]
ისტორიული კონტექსტი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ფირფიტა განეკუთვნება ძველი ბაბილონის სამეფოს პერიოდს. იმ დროისთვის ქალაქი ური წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სავაჭრო ცენტრს, სადაც აქტიური ვაჭრობა მიმდინარეობდა სპილენძით, რომელიც დილმუნიდან (სავარაუდოდ, დღევანდელი ბაჰრეინი) შემოდიოდა.
ეს არტეფაქტი უნიკალურ ინფორმაციას გვაწვდის მესოპოტამიის სავაჭრო ურთიერთობების, ბიზნეს ეთიკისა და დავების გადაწყვეტის მეთოდების შესახებ. იგი ნათლად აჩვენებს, რომ მომხმარებლის უფლებებისა და პროდუქციის ხარისხის საკითხი აქტუალური იყო თითქმის 4000 წლის წინაც.
მნიშვნელობა და თანამედროვე კულტურაში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ეა-ნასირისადმი მიწერილი საჩივარი ფართოდ გახდა ცნობილი 2015 წელს, როდესაც ბრიტანეთის მუზეუმმა იგი თავის ექსპოზიციაზე გამოფინა და მის შესახებ ინფორმაცია სოციალურ ქსელ Reddit-ზე გავრცელდა.
მისი უნიკალური და მარტივად გასაგები შინაარსის გამო, ფირფიტა სწრაფად იქცა ინტერნეტ-მემად. მომხმარებლები ხუმრობით უწოდებდნენ ეა-ნასირს "ისტორიაში პირველ ცუდ ბიზნესმენს" და ქმნიდნენ სატირულ პოსტებსა და სურათებს მის შესახებ. ფირფიტა თანამედროვე კულტურაში ცუდი სამომხმარებლო მომსახურების და კლიენტის იმედგაცრუების უნივერსალურ სიმბოლოდ იქცა.