საქართველო-ირანის ურთიერთობები
 | |
 საქართველო |
 ირანი |
საქართველო-ირანის ურთიერთობები — ორმხრივი დიპლომატიური ურთიერთობა საქართველოსა და ირანს შორის.
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1991 წელს საქართველომ დამოუკიდებლობა საბჭოთა კავშირის დაშლის დროს დაიბრუნა და დაიწყო კონტაქტების დამყარება ირანთან ბევრ სფეროში, მათ შორის ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ვაჭრობის, განათლებისა და მეცნიერების. 1992 წლის 15 მაისს ქვეყნებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა. ირანი გახდა საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო პარტნიორი და ფუნქციონირებს მთავრობათაშორისი ერთობლივი ეკონომიკური კომისია[1].
2008 წლის კონფლიქტი რუსეთთან და საქართველოსთან მჭიდრო ურთიერთობის გამო, ირანი ცდილობდა შედარებით ნეიტრალური ყოფილიყო ხუთდღიანი ომის დროს. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მანუჩეჰრ მოთაქიმ განაცხადა, რომ კონფლიქტმა შეიძლება გამოიწვიოს ახალი ცივი ომი და შუამავლობა საქართველოსა და რუსეთს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შესთავაზა. მას შემდეგ რაც რუსეთმა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა აღიარა, ირანის ელჩმა რუსეთში საჯადი რეზამ განაცხა, რომ ირანი მათ დამოუკიდებლობას არ ცნობს. თუმცა, მან ასევე განაცხადა, რომ ირანი თანაუგრძნობს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის მოსახლეობას და რომ თეირანი ითანამშრომლებს მოსკოვთან ამ ორი ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფოს ეკონომიკის განვითარებისთვის.
ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობა 2015 წლის მაისში მოლაპარაკებები საქართველოსა და ირანის მთავრობებს შორის საქართველოში ორი ელექტროსადგურის მშენებლობაზე ირანის კაპიტალის მონაწილეობით გაიმართა[2].
ეკონომიკური ურთიერთობები 2015 წელს ირანმა საქართველოს მთლიანი ექსპორტის 1,62% შეადგინა, საქართველომ კი ირანის მთლიანი ექსპორტის 1,19%. ირანის ექსპორტი საქართველოში მოიცავს კვების პროდუქტებს, ნავთობქიმიურ და ფარმაცევტულ პროდუქტებს. მეორე მხრივ, ირანი ცდილობს განავითაროს თავისი ნავთობქიმიური წარმოება და, შესაბამისად, მოახდინოს ეკონომიკის დივერსიფიკაცია, სადაც ნავთობისა და გაზის წარმოება დომინირებს.
საქართველოს ბაზარი არის შემდეგი ირანული საქონლის მთავარი მომხმარებელი: ბიტუმი (საქართველოში წარმოებული მთლიანი მოცულობის 80%), ნავთობის კოქსი (57,8%), გაპრიალებული მინა (57%), ყურძენი (51%), ტომრები და ჩანთები (33%). 2015 წელს საქართველომ ირანში 35,782,000 აშშ დოლარის ღირებულების საქონელი გაატარა[3].
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
| ||||||||||||||||||||||||||||
