საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური
უწყების შესახებ
შეიქმნა 1 აგვისტო, 2015
წინამორბედი უწყება საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო
უწყების ხელმძღვანელი ვახტანგ გომელაური

საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისაქართველოს მთავრობის უშუალო დაქვემდებარებაში არსებული აღმასრულებელი ხელისუფლების სპეციალური დანიშნულების დაწესებულებათა სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სახელმწიფო უსაფრთხოების დაცვას. ცალკე სამსახურად ფუნქციონირებს 2015 წლის 1 აგვისტოდან.

სექციების სია

ისტორია

საქართველოს უსაფრთხოების სამსახურის ფორმირება მოხდა 2015 წლის 1 აგვისტოს, გამოეყო რა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს.

რეფორმის შედეგად, საქართველოს უსაფრთხოების სამსახურში იმჟამად შსს-ის სტრუქტურაში შემავალი შემდეგი დანაყოფები გაერთიანდნენ: კონტრტერორისტული ცენტრი, კონტრდაზვერვის დეპარტამენტი, სახელმწიფო უსაფრთხოების სააგენტო (სუს-ი), ანტიკორუფციული სააგენტო, საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტი, სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტი და ოპერატიულ-ტექნიკური დეპარტამენტი. ამ უკანასკნელს ფარული საგამოძიებო მოქმედებების განხორციელება ევალებოდა.

შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ ლევან იზორიამ 2015 წლის 4 ივნისს საკანონმდებლო პაკეტის პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების, საგარეო საქმეთა და ადამიანის უფლებათა კომიტეტების გაერთიანებულ მოსმენაზე წარდგენისას რამდენიმეჯერ გაუსვა ხაზი, რომ ფარული მოსმენების ფუნქციას სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური განახორციელებს.

დანარჩენი დანაყოფები, რომელთაც პოლიციური, კერძოდ კი საზოგადოებრივი წესრიგისა და მართლწესრიგის დაცვის ფუნქციები აკისრიათ, მათ შორის კრიმინალური პოლიცია, სასაზღვრო პოლიცია და მომსახურების სააგენტო, შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში დარჩებიან.

შსს-სგან განსხვავებით, რომელიც მთავრობის შემადგენელ ნაწილად რჩება, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური მთავრობის უშუალო დაქვემდებარებაში არსებულ სპეციალური დანიშნულების დაწესებულება იქნება, რომლისთვისაც ერთ-ერთ სახელმძღვანელო პრინციპად კანონპროექტი „პოლიტიკურ ნეიტრალობას“ განსაზღვრავს.

ამ ახალი უწყების ხელმძღვანელს, კანონპროექტის თანახმად, პრემიერ-მინისტრი შეარჩევს და შესთავაზებს მთავრობას, რომელიც მოწონების შემთხვევაში, კანდიდატურას პარლამენტს წარუდგენს დასამტკიცებლად. საკანონმდებლო ორგანო წარდგენიდან მაქსიმუმ 14 დღეში სრული შემადგენლობის უმრავლესობით ანუ 76 ხმით ამტკიცებს თანამდებობაზე სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსს, რომლის უფლებამოსილების ვადა 6 წელს შეადგენს. ვახტანგ გომელაურის კანდიდატურას მხარი 83-მა დეპუტატმა დაუჭირა.

2017 წლის 13 ნოემბრის საკადრო ცვლილებების თანახმად, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს შეუერთდა საგარეო დაზვერვის სამსახური.

სახელმწიფო უწყების ხელმძღვანელები

სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისრები

საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარეები

მისამართი: ქ. თბილისი, ლესია უკრაინკას ქუჩა, სახლი №3.

აფხაზეთის სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომისრები

აფხაზეთის სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომისრის მოადგილეები

აფხაზეთის სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარეები

აჭარის სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომისრები

აჭარის სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარეები

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ქუთაისის რეგიონის სამმართველოს უფროსები

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ქუთაისის რეგიონის სამმართველო ჩამოყალიბდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით 1951 წლის 5 ნოემბერს.

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ქუთაისის რეგიონის სამმართველოს უფროსის მოადგილე

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თბილისის რეგიონის სამმართველოს უფროსები

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თბილისის რეგიონი სამმართველო ჩამოყალიბდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით 1951 წლის 5 ნოემბერს.

სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თბილისის რეგიონის სამმართველოს უფროსის მოადგილე

სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისრები - მინისტრები

სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატის სამმართველოს უფროსები

სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის განყოფილების უფროსები

საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები

1991 წელს საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტმა (КГБ) ტრანსფორმაცია განიცადა და ეწოდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო. საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრად პრეზიდენტმა ზვიად გამსახურდიამ დანიშნა КГБ-ს ყოფილი საგარეო დაზვერვის თანამშრომელი ანზორ მაისურაძე. ამ ჩეკისტის შესახებ ცნობილია, რომ 60-ან წლებში 8 წელი იმსახურა КГБ-ს რეზიდენტურაში იორდანიაში. 1991 წლის 2 დეკემბერს ანზორ მაისურაძე გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან. იგი შეცვალა ასევე ყოფილმა КГБ-ს თანამშრომელმა, თამაზ ნინუამ.

1991 წლის 22 დეკემბრის თბილისის სამოქალაქო ომის დროს თამაზ ნინუა გადავიდა ბოევიკების თენგიზ კიტოვანის და ჯაბა იოსელიანის მხარეს. მათი ხელისუფლებაში ძალადობრივი გზით მოსვლის დროს თ. ნინუამ მიიღო შსს მინისტრის მოადგილის თანამდებობა. 2003 წელს ის გავიდა პენსიაზე და დაკავდა მცირე ბიზნესით ტყავის წარმოების დარგში.

ცალკეულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შეუძლებელია ამოიცნო თუ რომელ ჩეკისტურ კლანს ეკუთვნოდა ყოფილი სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი თამაზ ნინუა, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ ეს იყო რომელიღაც პროამერიკული КГБ-ს კლანი.

2009 წლის 13 ნოემბერს ის და მისი მეუღლე თბილისში, ადამ მიცკევიჩის №18-ში მოკლულები იპოვეს. სამართალდამცავების ინფორმაციით, გვამები საძინებელ ოთახში აღმოაჩინეს. თამაზ ნინუა სავარძელში მჯდომი მოკლეს, მისი მეუღლე ეთერ ნინუა კი საწოლში იყო ჩაცხრილული. ორივე მათგანს ტყვია შუბლში ჰქონდა მოხვედრილი. უშიშროების გენერლის მკვლელობა პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას დაღუპვის საგამოძიებო კომისიის შექმნას დაემთხვა, რაც სხვადასხვა ეჭვის მიზეზად იქცა. ოფიციალურად თამაზ ნინუას მკვლელად ითვლებოდა ახლო პარტნიორი ბიზნესში, ვინმე თამაზ გოგია. ის გასამართლდა 2010 წლის 13 აგვისტოს და მკვლელობისთვის 17 წლიანი პატიმრობა მიესაჯა, მაგრამ მან ჩადენილი დანაშაული არ აღიარა.

„ამ გადაწყვეტილების მიღებამდე აღნიშნულ საქმეზე ჩატარდა ხელახალი სრულყოფილი და ობიექტური გამოძიება, დაიკითხნენ ახალი მოწმეები, ჩატარდა ათეულობით საგამოძიებო და საპროცესო მოქმედება, შესწავლილ იქნა საგამოძიებო და სასამართლო საქმის მასალები, მოპოვებულ იქნა ახალი მტკიცებულებები და ფაქტები, რის შედეგადაც სრულად გამოირიცხა თამაზ გოგიას მხრიდან დანაშაულის ჩადენის ფაქტი, გარდა ამისა, ახალი გამოძიებით გამოიკვეთა ის გარემოება, რომ სამართალდამცველი ორგანოების თანამშრომლებს გააჩნდათ არალეგიტიმური დაინტერესება თამაზ გოგიას მიმართ, რათა მას ხელოვნურად შერაცხოდა თამაზ და ეთერ ნინუების მკვლელობის ფაქტი“, — ნათქვამია მთავარი პროკურატურის განცხადებაში.

2010 წლის 13 აგვისტოს თამაზ გოგიას მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანას საფუძვლად დაედო ქიმიური ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც თითქოსდა დანაშაულის ჩადენას ამტკიცებდა. ახალი გამოძიების ფარგლებში ჩატარებულმა ექსპერტიზამ თამაზ გოგიას ბრალეულობა გამორიცხა და აჩვენა, რომ მის მიმართ ბრალეულობის მტკიცებულებები გაყალბებულია. თამაზ გოგია გამამართლებელი განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, 2017 წლის 20 ივლისს სასამართლოს დარბაზიდან გაათავისუფლეს.

საქართველოს საინფორმაციო სადაზვერვო სამსახურის უფროსი

1992 წლის 2 მაისს საქართველოს სახელმწიფო საბჭოს გადაწყვეტილებით, საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო ოფიციალურად დაიშალა და მის ნაცვლად შეიქმნა საქართველოს საინფორმაციო სადაზვერვო სამსახური. ამ ახალი სამსახურის ხელმძღვანელად დაინიშნა სახელმწიფო საბჭოს წევრი, ირაკლი ბათიაშვილი. იგი ამ თანამდებობას აფხაზეთში ომის დროს იკავებდა.

საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები

უწყება შეუერთდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს. მის ნაცვლად იმავე წელს შინაგან საქმეთა სამინისტროში კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტი (კუდ-ი) და სპეციალური ოპერატიული დეპარტამენტი (სოდ-ი) შეიქმნა. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ ეს დეპარტამენტები გაუქმდა და მათი ადგილი სახელმწიფო უსაფრთხოების და ანტიკორუფციულმა სააგენტოებმა დაიკავეს.

საქართველოს პარლამენტმა 2015 წლის 27 ივნისს პირველი მოსმენით მიიღო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გაყოფის თაობაზე საკანონმდებლო ცვლილებათა მსხვილი პაკეტი, რომელიც სამინისტროდან უსაფრთხოების სტრუქტურების გამოყოფას ითვალისწინებდა. ცვლილებებს განხილვიდან ორი კვირის თავზე ეყარა კენჭი და მას 78-მა დეპუტატმა დაუჭირა მხარი შაბათს, 11 ივლისს პარლამენტის რიგგარეშე სესიაზე.

საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი

იხილეთ აგრეთვე

რესურსები ინტერნეტში