საფრანგეთის დედოფლების სია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ეუხენია დე მონტიჯო, საფრანგეთის უკანასკნელი დედოფალი და რეგენტი

საფრანგეთის დედოფლების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც იყვნენ საფრანგეთის მეფეების ან იმპერატორების მეუღლეები. ამ ქალებს ჰქონდათ ან დედოფლის, ან იმპერატრიცის ტიტული. საფრანგეთის ისტორიაში ყველა მონარქი მამაკაცი იყო, თუმცა არსებობს ისეთი იშვიათი გამონაკლისები, როცა ქალმა რეგენტის ტიტული მიიღო და მონარქზე დიდი ძალაუფლება მიიღო. მსგავსი შემთხვევა საფრანგეთის ისტორიაში სულ ცხრა იყო.

საფრანგეთს, მთელი მისი ისტორიის მანძილზე სულ 53 დედოფალი ჰყავდა, აქედან 49 დაქორწინებული იყო მეფეზე და ჰქონდა დედოფლის ტიტული, ხოლო 3 დაქორწინებული იყო იმპერატორზე და მათ იმპერატრიცის ტიტული ჰქონდა. დედოფლებმა ინგებორგ დანიელმა და ანა ბრეტონელმა მოახერხეს და ორჯერ იყვნენ საფრანგეთის დედოფლები. ხოლო დედოფალი მარია ჯუზეპინა სავოიელი დეპუტატიც იყო, როგორც რესპუბლიკურ, ისე იმპერიულ პერიოდში.

1285-1328 წლებში ჟანა I ნავარელისა და ფილიპე IV ფრანგის ქორწინებით საფრანგეთის და ნავარის სამეფოები გაერთიანდნენ. შემდგომში ფილიპესა და ჟანას 3 ვაჟი - ლუი X, ფილიპე V და შარლ IV ამ ორი სახელმწიფოს მეფეები იყვნენ, ხოლო მათი მეუღლეები შესაბამისად საფრანგეთისა და ნავარის დედოფლები იყვნენ. 1328 წელს ნავარის სამეფო განთავისუფლდა. 1589 წელს საფრანგეთის მეფე ხდება, ნავარის მეფე ანრი IV. აქედან მოყოლებული საფრანგეთისა და ნავარის სამეფოები კვლავ გაერთიანდნენ და მათ საერთო დედოფლები ჰყავდათ.

ანრის გარდაცვალების შემდეგ, მის მეუღლეს - მარგარიტა დე ვალუას, კვლავ შეუნარჩუნდა დედოფლის სტატუსი, რომელსაც იგი გარდაცვალებამდე ატარებდა. 1620 წელს ნავარის გვირგვინი საფრანგეთის გვირგვინში გაერთიანდა და მხოლოდ საფრანგეთის დედოფლის ტიტული დარჩა. 1791 წელიდან საფრანგეთის დედოფლები კვლავ იწოდებონენ ნავარის დედოფლებადაც.

საფრანგეთის პირველი დედოფალი იყო ერმენტრუდა ორლეანელი, ხოლო უკანასკნელი - ეუხენია დე მონტიხო, რომელიც მის მეუღლესთან ერთად 1871 წელს ჩამოაგდეს ტახტიდან.

საფრანგეთის რეგენტი დედოფლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ეკატერინე მედიჩი, საფრანგეთის დედოფალი 1547-1559 წლებში. იყო საფრანგეთის სამი მეფის რეგენტი

საფრანგეთის ისტორიაში სულ ცხრა ქალი რეგენტი იყო:

1. 1226-1234 წლებში იყო თავისი ვაჟის ლუი IX-ის რეგენტი

2.1248-1252 წლებში იყო ასევე თავისი ვაჟის ლუი IX-ის რეგენტი

1. 1552 წელს იყო თავისი ქმრის ანრი II-ის რეგენტი

2. 1560-1563 წლებში იყო თავისი ვაჟის შარლ IX-ის რეგენტი

3.1574-1575 წლებში იყო თავისი მეორე ვაჟის ანრი III-ის რეგენტი

კაროლინგების დინასტია (842-987)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე
Ermentruda kralovna.jpg ერმენტრუდა

ორლეანელი

საფრანგეთი 823 842 869 შარლ II
Delpech - Richilde of Provence.jpg რიჩჰილდა

პროვანსელი

პროვანსი 845 870 5 ოქტომბერი 877 2 ივნისი 910
Paris (75017) Notre-Dame-de-Compassion Chapelle royale Saint-Ferdinand Vitrail 29.JPG ადელაიდა

პარიზელი

საფრანგეთი 850 5 ოქტომბერი 877 10 აპრილი 879 10 ნოემბერი

901

ლუი II
Mont Sainte Odile 025.JPG რიჩჰილდა

შვაბიელი

შვაბია 840 12 დეკემბერი 884 13 იანვარი 888 18 სექტემბერი

896

შარლ III
- თეოდორა

ტრუელი

შამპანი 868 თებერვალი 888 1 იანვარი 898 903 ოდო I
- ფრიდანორა

საქსონელი

საქსონია 887 907 917 შარლ III
Eadgifu of England ludvik4 mini.jpg ედგიფ

ინგლისელი

ინგლისი 902 7 ოქტომბერი 919 922 955
- ბეატრის

ვერმონტელი

ლოთარინგია 880 922 923 931 რობერ I
- ემა ფრანგი საფრანგეთი 894 13 ივლისი 923 934 რუდოლფი
Gerberga Sasko.jpg ჰერბერტა

საქსონელი

გერმანია 913 939 10 სექტემბერი 954 5 მაისი 984 ლუი IV
- ემა იტალიელი იტალია 948 965 26 მარტი 986 ? ლოთარი

კაპეტინგების დინასტია (987-1792)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კაპეტის სახლი (987-1328)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კაპეტების დინასტია, ჰუგო კაპეტის შთამომავლები, მართავდა საფრანგეთს 987 წლიდან 1792 წლამდე და კიდევ 1814 წლიდან 1848 წლამდე. 1328 წლის შემდეგ ამ დინასტიიდან გამომავალი მონარქები, იწოდებოდნენ, როგორც ვალუას და ბურბონების სამეფო გვარების წევრები.

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თართი მეუღლე გერბი
Adelaide of Aquitaine.jpg ადელაიდა

აკვიტანიელი

აკვიტანია 945 3 ივლისი 987 24 ოქტომბერი 996 1004 ჰუგო
Susanna of Italy.jpg როზალა

იტალიელი

იტალია 937 996 996 7 თებერვალი

1003

რობერ II
Berthe de Bourgogne.jpg ბერთა

ბურგუნდიელი

ბურგუნდია 952 996 1000 1035
Konstancie Arles.jpg კონსტანსია დ’არლი პროვანსი 986 1003 20 ივლისი 1031 25 ივლისი 1034
Of Frisia Matilda.jpg მატილდა

ფრიზიელი

ფრიზია 1024 1034 1044 ანრი I
Anne d'Esclavonie.png ანა კიეველი კიევის

რუსეთი

1024 19 მაისი 1051 4 აგვისტო 1060 1075
Bertha of holland.jpg ბერთა

ჰოლანდიელი

ჰოლანდია 1055 1072 1092 1094 ფილიპ I
Bertrade-montfort.jpg ბერტრადა დე

მონტფორტი

ბრეტანი 1070 15 მაისი 1092 29 ივლისი 1108 1117
Adelaidesavojska.jpg ადელაიდა სავოიელი სავოია 1092 3 აგვისტო 1115 1 აგვისტო 1137 18 ნოემბერი 1154 ლუი VI
Eleanor of aquitaine.jpg ელეონორა

აკვიტანიელი

აკვიტანია 1122 22 ივლისი 1137 21 მარტი 1152 1 აპრილი 1204 ლუი VII
Constance Castile odLouise7.jpg კონსტანსია კასტილიელი კასტილია 1141 1154 1160 1160
Adela Champagne.jpg ადელ

შამპანელი

შამპანი 1140 1164 18 სექტემბერი 1180 4 ივნისი 1206
Izabela hainaut2.jpg იზაბელა ენოელი ბელგია 5 აპრილი

1170

1180 1190 1190 ფილიპ II
Ingeborg of denmark.jpg ინგებორგ

დანიელი

დანია 1175 15 აგვისტო 1193 5 ნოემბერი 1193 29 ივლისი

1236

Agnes of Merania (Hedwig Codex).jpg აგნეს

მერანიელი

ვენეცია 1175 ივნისი 1196 1200 20 ივლისი 1201
Ingeborg of denmark.jpg ინგებორგ

დანიელი

დანია 1175 1200 14 ივლისი 1223 29 ივლისი 1236
Blanche of Castile.jpg ბლანკა

კასტილიელი

კასტილია 4 მარტი

1188

14 ივლისი

1223

8 ნოემბერი 1226 26 ნოემბერი 1252 ლუი VIII
Delpech - Margaret of Provence.jpg მარგარიტა

პროვანსელი

პროვანსი 1221 27 მარტი 1234 25 აგვისტო 1270 21 დეკემბერი

1295

ლუი IX
Isabella of Aragon - psychology of dress.jpg ისაბელა

არაგონელი

არაგონი 1247 25 აგვისტო 1270 28 იანვარი 1271 ფილიპ III
Marie of Brabant.jpg მარია

ბრაბანტელი

ბრაბანტი 1254 21 აგვისტრო 1274 5 ოქტომბერი 1285 10 იანვარი 1321 COA franch queen Marie de Brabant.svg
Jeanne de champagne.jpg ჟანა I

ნავარელი

ნავარა 14 იანვარი

1271

5 ოქტომბერი

1285

4 აპრილი 1305 ფილიპ IV Arms of Jeanne de Champagne.svg
Marketa pecet.jpg მარგარიტა ბურგუნდიელი ბურგუნდია 1290 29 ნოემბერი 1314 15 აგვისტო 1315 ლუი X
Delpech - Clementia of Hungary.jpg კლიმენცია

უნგრელი

უნგრეთი 1293 19 აგვისტო 1315 5 ივნისი 1316 12 ოქტომბერი

1328

Coat of Arms of Clementia of Hungary as Queen Consort of Navarre.svg
Jeanne II, Countess of Burgundy, Queen of France and Navarre.jpg ჟანა II

ბურგუნდიელი

ბურგუნდია 1291 20 ნოემბერი

1316

3 იანვარი 1322 31 იანვარი 1330 ფილიპ V Coat of Arms of Joan II and Blanche of Burgundy as Queens Consort of Navarre.svg
Blanka hlava.jpg ბლანკა

ბურგუნდიელი

ბურგუნდია 1296 3 იანვარი 1322 19 მარტი 1322 აპრილი 1326 შარლ IV
Marieluxembourgfrenchqueen.jpg მარია

ლუქსემბურგელი

საღვთო

რომის

იმპერია

1304 21 სექტემბერი

1322

26 მარტი 1324 26 მარტი 1324 Coat of Arms of Marie of Luxembourg as Queen Consort of Navarre.svg
Jeanne d'Évreux mini.jpg ჟანა დე ევრე ნორმანდია 1310 5 ივლისი 1325 1 თებერვალი 1328 4 მარტი 1371 Coat of Arms of Jeanne d'Évreux as Queen Consort of Navarre.svg

ვალუას სახლი (1328-1445)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Jeanne de Bourgogne or Joan de Lame.jpg ჟანა ბურგუნდიელი ბურგუნდია 24 ივნისი

1293

1 თებერვალი 1328 12 სექტემბერი 1346 ფილიპ VI CoA of Jeanne of Bourgogne (1293-1349).png
Blanche of Navarre (1331–1398).jpg ბლანკა

ნავარელი

ნავარა 1330 29 იანვარი 1350 22 აგვისტო 1350 5 ოქტომბერი 1398 CoA of Blanche of Navarre.png
Joan I of Auvergne.jpg ჟანა I ოვერნელი ოვერნი 8 მაისი 1326 13 თებერვალი

1349

29 სექტემბერი 1360 ჟან II CoA of Jeanne of Auvergne.png
Johana Bourbon.jpg ჟანა დე

ბურბონი

საფრანგეთი 3 თებერვალი

1338

8 აპრილი 1364 4 თებერვალი 1378 შარლ V CoA of Joan of Bourbon.png
Isabeau de Baviere (detail).jpg იზაბელა

ბავარიელი

ბავარია 1370 17 ივლისი 1385 21 ოქტომბერი

1422

24 სექტემბერი

1435

შარლ VI CoA of Isabeau of Bavaria (rhombus).png

ლანკასტერების დინასტია (1422-1453) (სადავო)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1422 წლიდან ჰენრი VI აკონტროლებდა ჩრდილოეთ საფრანგეთის დიდ ნაწილს. ჩრდილოეთ საფრანგეთს განაგებდა ინგლისური ლანკასტერის სახლი. ამ ტერიტორიების დასაბრუნებლად საფრანგეთმა წამოიწყო ომი რომელიც ასწლიანი ომის სახელითაა ცნობილი

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Margaret of Anjou.jpg მარგარიტა

ანჟუელი

ნეაპოლი 23 მარტი 1430 23 აპრილი 1445 19 ოქტომბერი 1453 25 აგვისტო 1482 ჰენრი VI Margaret of Anjou Arms.svg

კაპეტინგების დინასტია (987-1792)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვალუას სახლი (1453-1589)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Marie of Anjou.jpg მარია ანჟუელი ნეაპოლი 14 ოქტომბერი

1404

18 დეკემბერი 1422 22 ივლისი 1461 1463 შარლ VII CoA of Marie of Anjou.png
Charlotte de Savoie.jpg შარლოტა

სავოიელი

სავოია 1443 22 ივლისი 1461 20 აგვისტო 1483 1 დეკემბერი

1483

ლუი XI CoA of Charlotte of Savoy.png
Portrait of Anne of Brittany - Mostaert.jpg ანა ბრეტონელი ბრეტანი 25 იანვარი

1477

6 დეკემბერი 1491 7 აპრილი 1498 9 იანვარი 1514 შარლ VIII CoA of Anne of Brittany.png

ვალუა-ორლეანელების შტო (1498-1515)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Joan of Valois Queen of France.jpg ჟანა დე ვალუა საფრანგეთი 23 აპრილი

1464

7 აპრილი 1498 დეკემბერი 1498 4 თებერვალი

1505

ლუი XII CoA of Joan of France.png
Portrait of Anne of Brittany - Mostaert.jpg ანა ბრეტონელი ბრეტანი 25 იანვარი

1477

8 იანვარი 1499 9 იანვარი 1514 CoA of Anne of Brittany.png
1496 Mary Tudor.jpg მერი

ტიუდორი

ინგლისი 18 მარტი

1496

9 ოქტომბერი

1514

1 იანვარი 1515 25 ივნისი

1533

Arms of Mary Tudor of Brittany, Queen of France.svg

ვალუა-ანჟულემელების შტო (1515-1589)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ.თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Claude of France.jpg კლაუდია დე

ვალუა

საფრანგეთი 14 ოქტომბერი

1499

1 იანვარი 1515 20 ივლისი 1524 ფრანსუა I Blason Claude de France avant 1514.svg
Cleve Eleanor of Austria.jpg ელეონორ

ავსტრიელი

კასტილია 15 ნოემბერი

1498

4 ივლისი 1530 31 მარტი 1547 25 თებერვალი

1558

CoA of Eleanor of Austria.png
Catherine de Médicis Chenonceaux.jpg ეკატერინე

დე

მედიჩი

ფლორენცია 13 აპრილი

1519

31 მარტი 1547 10 ივლისი 1559 5 იანვარი

1589

ანრი II CoA of Catherine de' Medici.png
Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg მარია I

სტიუარტი

შოტლანდია 8 დეკემბერი

1542

10 ივლისი

1559

5 დეკემბერი

1560

8 თებერვალი

1587

ფრანსუა

II

Mary Stuart Arms.PNG
Elisabeth of Austria France1.jpg ელიზაბეთ

ავსტრიელი

ავსტრია 5 ივნისი 1554 26 ნოემბერი

1570

30 მაისი 1574 22 იანვარი

1592

შარლ IX CoA of Elizabeth of Austria (queen of France).png
Rabel Louise of Lorraine.jpg ლუიზა დე
ლორენ-ვედემონი
ლოთარნგია 30 აპრილი 1553 13 თებერვალი 1575 2 აგვისტო 1589 29 იანვარი

1601

ანრი III CoA of Louise of Lorraine-Vaudemont.png

ბურბონთა სახლი (1589-1810)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Margot.JPG მარგარიტა

დე ვალუა

საფრანგეთი 14 მაისი

1553

2 აგვისტო 1589 1599 27 მარტი

1615

ანრი IV CoA of Marguerite of France.png
Marie de medicis.jpg მარია დე

მედიჩი

ტოსკანა 26 აპრილი

1573

5 ოქტომბერი

1600

14 მაისი 1610 3 ივლისი

1642

CoA of Marie of Medicis.png
Peter Paul Rubens - Portrait of Anne of Austria - WGA20365.jpg ანა

ავსტრიელი

ესპანეთი 22 სექტემბერი

1601

24 ნოემბერი 1615 14 მაისი 1643 20 იანვარი

1666

ლუი XIII CoA of Anne of Austria.png
Diego Velázquez - María Teresa - WGA24464.jpg მარია ტერეზა

ესპანელი

ესპანეთი 10 სექტემბერი

1638

9 ივნისი 1660 30 ივლისი 1683 ლუი XIV CoA of Marie Thérèse of Austria.png
Marie Leszczyńska by Jean-Baptiste van Loo.jpg მარია

ლეშჩინსკა

პოლონეთი 23 ივნისი 1703 4 სექტემბერი

1725

24 ივნისი 1768 ლუი XV Marie Leczsinska.png
Marie Antoinette de France.jpg მარია

ანტუანეტა

ავსტრიელი

ავსტრია 2 ნოემბერი

1755

10 მაისი 1774 16 ოქტომბერი 1793 ლუი XVI CoA of Marie-Antoinette of Austria.png
Marie Josephine de Savoie comtesse de Provence.jpg მარია ჯუზეპინა სავოიელი პიემონტ-

სარდინია

2 სექტემბერი

1753

16 აპრილი 1795 13 ნოემბერი 1810 ლუი XVIII

ბონაპარტების დინასტია (1804-1814)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Josephine de Beauharnais.jpg ჟოზეფინა

ბოჰარნე

საფრანგეთი 23 ივნისი

1763

18 მაისი 1804 10 იანვარი 1810 29 მაისი 1814 ნაპოლეონ I Blason de Joséphine de Beauharnais, Impératrice des Français.svg
Marie Louise of Austria, duchess of Parma.jpg მარია

ლუიზა

ავსტრიელი

ავსტრია 12 დეკემბერი 1791 1 აპრილი 1810 6 აპრილი 1814 17 დეკემბერი

1841

Blason de Marie-Louise d'Autriche, Impératrice des Français.svg

კაპეტინგების დინასტია (1830-1848)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბურბონთა სახლი (1830-1830)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Marie therese charlotte de france.JPG მარი ტერეზ ფრანგი საფრანგეთი 19 დეკემბერი

1778

2 აგვისტო 1830

(დედოფალი იყო

სულ 20 წუთის

მანძილზე)

2 აგვისტო 1830

(დედოფალი იყო

სულ 20 წუთის

მანძილზე)

19 ოქტომბერი

1851

ლუი XIX CoA of Marie-Thérèse of France.png

ორლეანების სახლი (1830-1848)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Maria Amalia of Naples and Sicily by Louis-Édouard Rioult.jpg მარია ამალია ნეაპოლელი ნეაპოლის

და

ორი

სიცილიის

გაერთიანებული

სამეფო

26 აპრილი

1782

9 აგვისტო 1830 24 თებერვალი 1848 ლუი-

ფილიპე I

Coat of arms of Marie Amélie of the Two Sicilies as Queen of the French.png

ბონაპარტების დინასტია (1848-1870)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პორტრეტი სახელი სამშობლო დაბ. თარიღი მმართ. დასაწყისი მმართ. დასასრული გარდ. თარიღი მეუღლე გერბი
Empress Eugenie de Montijo of France.jpg ეუხენია დე მონტიხო ესპანეთი 5 მაისი 1826 30 იანვარი 1853 4 სექტემბერი 1870 11 ივლისი

1920

ნაპოლეონ

III

CoA of empress Eugenie of Montijo.png

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Mary Ann Hookham: "The life and times of Margaret of Anjou, queen of England and France ", 1872
  • Joy Law, Fleur de lys: The kings and queens of France. ISBN 978-0-07-036695-4
  • Rene de La Croix, duc de Castries, The Lives of the Kings & Queens of France. ISBN 0-394-50734-7
  • Elsie Thornton-Cook, Royal Line of France: The Story of the Kings and Queens of France. ISBN 978-0-8369-0939-5