შინაარსზე გადასვლა

სარა ენდრიუსი (ავტორი)

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
სარა ენდრიუსი
დაბადების თარიღი 1951(1951)
გარდაცვალების თარიღი 24 ივნისი, 2019 (ასაკი 67–68)
საქმიანობა ავტორი, გეოლოგი
მოქალაქეობა  აშშ
ალმა-მატერი Colorado State University და Colorado College

სარა ენდრიუსი (დ. 1951, გ. 24 ივლისი, 2019) — ამერიკელი გეოლოგი და თორმეტ მეცნიერებაზე დაფუძნებული დეტექტიური რომანისა და რამდენიმე მოთხრობის ავტორი.[1][2] მისი ბევრი რომანის მთავარი გმირია „ნათლად მოაზროვნე, პირდაპირი“ სასამართლო გეოლოგი ემ ჰანსენი და მოქმედება ხდება აშშ-ის კლდოვანი მთების რეგიონში.[3][4] მისი რომანები აღიარებულია დეტექტიურ ჟანრში მეცნიერებისა და საგამოძიებო მუშაობის შერწყმის გამო.[5][6] ენდრიუსი, მისი მეუღლე დეიმონი და ვაჟი დუნკანი დაიღუპნენ ავიაკატასტროფაში ნებრასკაში, 2019 წლის 24 ივლისს.

ცხოვრება და კარიერა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

„მე შევითვისე ყველაფერი, რაც კი ოდესმე დამიკვირვებია და საკუთარი თავი დროში უკან დავაბრუნე, ვხედავდი ლანდშაფტს, რომელზეც ქვიშა მანამ დაილექა, სანამ კლდედ იქცეოდა. — სარა ენდრიუსი, „The Dyslexic Advantage“, გვ. 147“

სარა ენდრიუსი დაიბადა 1951 წელს. იგი გაიზარდა კონექტიკუტსა და ოსინინგში, ნიუ-იორკში. მამამისი მხატვარი და ხელოვნების მასწავლებელი, ხოლო დედა — ინგლისურისა და შედარებითი რელიგიების მასწავლებელი.[7] ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო ბუნების შესწავლით, მათ შორის მამასთან ერთად ნაოსნობით და მარტოხელა ხეტიალით ტყეებსა და მინდვრებში ოჯახის ხანგრძლივი საზაფხულო არდადეგების დროს მეინის სოფლებში. ენდრიუსმა დატოვა ნიუ-იორკი კოლორადოს კოლეჯში სასწავლებლად.[1] შემოქმედებითი წერის კურსზე მან აღმოაჩინა, რომ „ამბების თხრობის ნიჭი ჰქონდა“. მოგვიანებით, თავისი დეიდის, ლიზბეტის პროფესიით შთაგონებულმა, ენდრიუსმა აირჩია გეოლოგიის კურსი სამეცნიერო მოთხოვნის შესასრულებლად. მან აღმოაჩინა ადამიანები, რომლებიც მასავით აზროვნებდნენ და ისიც კი გააცნობიერა, რომ წარმატებას აღწევდა „გრაფიკული ინფორმაციის ჰოლისტიკურ აღქმაში, კანონზომიერებების დანახვაში, მათი მნიშვნელობის გაგებასა და მათგან ინტერპრეტაციების გამოტანაში“.[8] მისმა ნიჭმა შთააგონა იგი, მოეპოვებინა ბაკალავრის ხარისხი გეოლოგიაში.[8]

კოლეჯის შემდეგ ენდრიუსი დარჩა კოლორადოში, სადაც თავდაპირველად მუშაობდა სანტექნიკის შეგირდად მშენებლობაზე კოლორადო-სპრინგსის სამხრეთით. როდესაც თანამშრომლები ხუმრობდნენ იმის შესახებ, თუ სად მიიყვანა იგი მისმა „მაღალმა განათლებამ“, ის სიამოვნებით ასწავლიდა მათ უძველესი საზღვაო გზის შესახებ, რომელიც ოდესღაც ამ მხარეში არსებობდა და უზიარებდა ნამარხებს, რომლებსაც პოულობდა ექსკავატორის მიერ ამოთხრილი სანიაღვრე მილების ჩაწყობისას.

შემდეგ ენდრიუსმა დაიწყო მუშაობა აშშ-ის გეოლოგიურ სამსახურში (U.S. Geological Survey), სადაც 1974-დან 1980 წლამდე მუშაობდა გრანდ-კანიონის ლეგენდარული გეოლოგის, ედვინ დ. მაკკისთვის.[7][9] თავის ნაშრომებში იგი სწავლობდა თანამედროვე ქვიშის დიუნებს, რათა უკეთ გაეგო ძველი ქვიშის დიუნების კლდოვანი წარმონაქმნები.[8]

მან განაგრძო სწავლა და მიიღო მაგისტრის ხარისხი დედამიწის რესურსებში კოლორადოს შტატის უნივერსიტეტში ფრენკ ეთრიჯთან, შემდეგ კი მუშაობდა ნავთობის გეოლოგად კომპანიებში Amoco და ANGUS Petroleum. 1986 წლის ნავთობის კრიზისის დროს სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ იგი გადავიდა კალიფორნიაში, სადაც დაიწყო წერა, მუშაობდა გარემოსდაცვით კონსულტანტად და კითხულობდა ლექციებს სონომას შტატის უნივერსიტეტის გეოლოგიის ფაკულტეტზე.[1][2]

ჯილდოები და პატივი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2005 წელს ენდრიუსს მიენიჭა ეროვნული სამეცნიერო ფონდის ხელოვანთა და მწერალთა გრანტი და გაიგზავნა ანტარქტიდაში, მაკ-მერდოს სადგურის გავლით დისტანციურ საველე ბანაკებში, რათა გამოეკვლია მასალები მეთერთმეტე რომანისთვის, რომლის მთავარი გმირია გამოგონილი გლაციოლოგი ვალენა უოლკერი.[10] ენდრიუსს მიღებული აქვს მრავალი სხვა ჯილდო თავისი ნაწარმოებებისათვის, მათ შორის ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტის მედალი და ნავთობის გეოლოგების ამერიკული ასოციაციის ჟურნალისტიკის ჯილდო, რომელსაც ახლა ეწოდება "გეომეცნიერებები მედიაში" (Geosciences in the Media Award).[1][11] მისი სხვა ჯილდოები მოიცავს:[12]

  • 2009 ლუის ტ. ბენეზეს ჯილდო კოლორადოს კოლეჯიდან
  • 2008 ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების საპატიო წევრი (Fellow)
  • 2006 ანტარქტიდის სამსახურის მედალი
  • 2003 საინჟინრო გეოლოგთა ასოციაციის სპეციალური ჯილდო
  • 2001 ჯეიმს ტ. შის ჯილდო გეომეცნიერების მასწავლებელთა ეროვნული ასოციაციისგან
  • 1997 კლდოვანი მთების გეოლოგთა ასოციაციის ჟურნალისტიკის ჯილდო


გარდაცვალება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ენდრიუსი, მეუღლესთან და ვაჟთან ერთად, დაიღუპა კერძო თვითმფრინავის კატასტროფაში ჩედრონში, ნებრასკა, 2019 წლის 24 ივლისს, ვისკონსინის ავიაშოუდან სახლში დაბრუნებისას. ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნული საბჭო (NTSB) კატასტროფის მიზეზად ასახელებს „პილოტის შეცდომას, რომელმაც არ უზრუნველყო საწვავის საკმარისი რაოდენობა გამგზავრებამდე“.[13] ენდრიუსის ცხოვრება და მოღვაწეობა უკვდავყოფილია ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების მიერ.[14] სარა ენდრიუს ბრაუნის ნაშრომები დაცულია ჩარლზ ლ. ტუტის ბიბლიოთეკის სპეციალურ კოლექციებში,[15] კოლორადოს კოლეჯში, კოლორადო-სპრინგზში.


შთაგონება და გავლენები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

უფრო საინტერესო დანაშაულებია ისეთები, რომლებშიც ჩართულია მოთხრობის ყველა პერსონაჟი, მათ შორის მთავარი გმირიც — და სადაც დეტალები ყურადღების მიღმა რჩება.— სარა ენდრიუსი, ინტერვიუდან "მკვლელობა, რომელსაც ნორთ-ბეიში წერენ" გეოლოგად მუშაობისას, ერთ-ერთ სამსახურში, ენდრიუსი თავს იმით ირთობდა მოსაწყენი შეხვედრების დროს, რომ „მაგიდის მეორე მხარეს მჯდომ რომელიმე ადამიანს მკვლელობის მსხვერპლად წარმოიდგენდა და შემდეგ ცდილობდა გაერკვია, ვინ მოკლა იგი“. ამ წარმოსახვებმა და მისი კოლეგების დადებითმა გამოხმაურებამ განაპირობა მისი დეტექტიური რომანების გამოქვეყნება.[16]

ენდრიუსის პირველ სამ რომანში აღწერილი თეთრსაყელოიანი დამნაშავეების კრიმინალი აღებულია რეალური მოვლენებიდან, რომლებიც მან ან მისმა კოლეგებმა შენიშნეს. მკვლელობები კი, მეორეს მხრივ, დამატებულია დრამატიზმისთვის.[17]

გეოლოგი ჯინ შინი „წლების განმავლობაში მუშაობდა ენდრიუსთან“, რათა მას თავის ერთ-ერთ რომანში ჩაერთო მისი თეორია აფრიკიდან ატლანტის ოკეანის გავლით აშშ-ში მფრინავი მტვრის შესახებ. 2001 წლის 11 სექტემბერს ენდრიუსმა დაურეკა მას ოფისში და ამ საუბარმა შთააგონა წიგნი „Killer Dust“ (მკვლელი მტვერი).[18]

ენდრიუსი საყვარელ დეტექტივ მწერლებად ასახელებს დოროთი სეიერსს, ტონი ჰილერმანსა და აგათა კრისტის.[17]


ფიქრები გეოლოგიაზე

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს ორი ზუსტად იდენტური დაკვირვება, ჩვენ აღმოვაჩენთ, რომ შეგვიძლია მათი კატეგორიზაცია დროთა განმავლობაში და გამოცდილების დაგროვებით თემებად და ვარიაციებად. — სარა ენდრიუსი, "Spatial Thinking with a Difference", გვ. 3

გეოლოგისა და რომანისტის კარიერის მიღმა, ენდრიუსი გეოლოგიას სხვადასხვა კუთხით განიხილავდა.[19] მის თეთრ წიგნში (whitepaper) „სივრცითი აზროვნება განსხვავებით: არაორთოდოქსული ტრაქტატი გეოლოგის გონებაზე“ აღწერილია, თუ როგორ იყენებს იგი ეპიზოდურ სიმულაციას წარსული და მომავალი გეოლოგიური მოვლენების გასაგებად.[8][20][21] მან განიხილა, თუ როგორ მოქმედებენ გეოლოგები დეტექტივების მსგავსად და როგორ იმოქმედა მისმა გამოცდილებამ, როგორც ქალმა, მის მიდგომაზე გეოლოგიისადმი.[22][23] ხოლო გეოფილოსოფიის შესახებ მოკლე ჩანაწერში იგი აღნიშნავს, რომ „მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ მეცნიერება მოიცავს არა მხოლოდ ფაქტების შეგროვებას, არამედ სხვადასხვა ლოგიკასა და მსჯელობას, რომელთაგან ზოგიერთი განსხვავდება მეცნიერების ერთი დარგიდან მეორეში“.[24]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1 2 3 4 „Sarah Andrews“. Contemporary Authors Online. Detroit: Gale. 2013. ციტირების თარიღი: 30 November 2014.
  2. 1 2 „Sarah Andrews“. The Writers Directory. Detroit: St. James Press. 2014. ციტირების თარიღი: 30 November 2014.
  3. ↑ Sarah Andrews: Pilot, geologist, and mystery writer. Macmillan Publishers, LLC. ციტირების თარიღი: 30 November 2014
  4. ↑ Stasio, Marilyn (1996-01-07). „Crime“. The New York Times. ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2016-07-29.
  5. ↑ Fiction Book Review: Bone Hunter by Sarah Andrews, Author Minotaur Books. Publishers Weekly (30 August 1999). ციტირების თარიღი: 2016-07-29
  6. ↑ Neuert, Edward. (16 December 1996) A Fall in Denver. ციტირების თარიღი: 2016-07-29
  7. 1 2 Sarah Andrews. American Geophysical Union. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 ივლისი 2014. ციტირების თარიღი: 30 November 2014
  8. 1 2 3 4 Eide, Brock L.; Eide, Fernette F. (July 2012) The Dyslexic Advantage: Unlocking the Hidden Potential of the Dyslexic Brain. Penguin Publishing Group, გვ. 139–42, 145–48, 151–52. ISBN 978-0-452-29792-0. 
  9. ↑ Granahan, Andrea (November 27, 2011). „Rockhound with Stories to Tell: Author Mines Her Field for Series of Mysteries Starring Intrepid Woman Geologist“. The Press Democrat. Santa Rosa, CA. ციტირების თარიღი: 2 August 2015 – წარმოდგენილია NewsBank-ის მიერ.
  10. ↑ Antarctic Artists & Writers Program — Past Participants. National Science Foundation. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 დეკემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 30 November 2014
  11. ↑ Geosciences in the Media Award. American Association of Petroleum Geologists. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 18 დეკემბერი 2014. ციტირების თარიღი: 30 November 2014
  12. ↑ 2016 President's Medal. Geological Society of America. ციტირების თარიღი: 5 October 2022
  13. ↑ Summaries. ციტირების თარიღი: 2023-05-22
  14. ↑ Summaries. ციტირების თარიღი: 2023-05-22
  15. ↑ Special Collections and Archives. ციტირების თარიღი: 2022-09-17
  16. ↑ Faust, Trent H.. (March 2002) Radio Interview Explores African Dust, Human Health, and Mystery Novels. soundwaves.usgs.gov. ციტირების თარიღი: 2016-07-24
  17. 1 2 Horvath, Alex. (July 13, 2001) PEOPLE / Murder, they write in North Bay. SFGate. ციტირების თარიღი: 2016-07-23
  18. ↑ Roig-Franzia, Manuel (21 January 2004). „What's Killing the Coral Reefs? Maverick Unravels a Whodunit“. Washington Post. ციტირების თარიღი: 2016-07-24.
  19. ↑ Sarah Andrews White Papers. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23
  20. ↑ Andrews, Sarah (2002). „Spatial thinking with a difference: An unorthodox treatise on the mind of the geologist“ (PDF). AEG News. 45 (4). დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23.
  21. ↑ Andrews, Sarah (2003). „Spatial thinking with a difference: An unorthodox treatise on the mind of the geologist“ (PDF). AEG News. 46 (1–3). დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23.
  22. ↑ Andrews, Sarah. (March 1998) The Geologist as Detective: A View of our Profession. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23
  23. ↑ Andrews, Sarah. What Women Bring to Geology. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23
  24. ↑ Andrews, Sarah. A Note on Geophilosophy. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-08-15. ციტირების თარიღი: 2016-07-23
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=სარა_ენდრიუსი_(ავტორი)&oldid=5429269“-დან