შინაარსზე გადასვლა

რუსეთ-უკრაინის ომის დროს მიტაცებისა და ძარცვის შემთხვევები

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს დაფიქსირებული ძარცვის შემთხვევები
ძირითადი კონფლიქტი: რუსეთის შეჭრა უკრაინაში
თარიღი თებერვალი (2022) — დღემდე
ადგილი უკრაინა, რუსეთი, ბელარუსი
მონაწილეები რუსეთის შეიარაღებული ძალები
შედეგი საერთაშორისო გამოძიებები, სისხლის სამართლის საქმეები
მელიტოპოლის რაიონიდან გატაცებული სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თემატური ილუსტრაცია რუსეთის უკრაინაში შეჭრის დროს.

2022 წლის თებერვალში რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ, მედიასაშუალებებში ფართოდ გავრცელდა თვითმხილველთა ჩვენებები უკრაინის ტერიტორიაზე განლაგებული რუსი სამხედროების მიერ მასობრივი ძარცვისა და მიტაცების შემთხვევების შესახებ.[1]

საერთაშორისო ორგანიზაციები, მათ შორის Human Rights Watch, ასევე უკრაინული, ევროპული და რუსული დამოუკიდებელი მედია და არასამთავრობო ორგანიზაციები, დოკუმენტირებენ და იკვლევენ როგორც მოქალაქეთა პირადი ნივთების, ასევე სამრეწველო ტექნიკის რუსეთსა და ბელარუსიში გატანის შემთხვევებს.[2]

შეჭრის მესამე დღეს დაფიქსირდა სასურსათო მაღაზიების ძარცვის შემთხვევები; ინტერნეტში გავრცელდა ვიდეოჩანაწერიც, სადაც რუსი სამხედროები ხერსონის ოლქში მდებარე ბანკიდან სეიფს იტაცებენ.[3]

მარტიში ხერსონის, ჩერკასის და კიევის რეგიონების ფერმერებმა განაცხადეს, რომ მათ ავტომობილები და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია წაართვეს.[4]

განსაკუთრებით გახმაურდა მელიტოპოლის რაიონიდან John Deere-ის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის გატაცება — ტრაქტორები, სათესები და კომბაინები, რომელთა ღირებულება ასიათასობით დოლარს აღემატებოდა.

GPS სისტემების საშუალებით მფლობელებმა ტექნიკის გადაადგილება დააფიქსირეს და მოგვიანებით მისი ნაწილი ჩეჩნეთის ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს, თუმცა ანტიქურდული სისტემის გამო ტექნიკა დისტანციურად დაბლოკილი აღმოჩნდა.

ივნისის დასაწყისში The Washington Post-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა ინფრასტრუქტურას: განადგურდა ან გაიტაცეს ასობით კომპიუტერი, ავტომობილი და დოზიმეტრი.[5]

მასობრივი ძარცვის შემთხვევები ასევე დაფიქსირდა ირპინიში, ტროსტიანეციში, ჩერნიგოვის ოლქის სოფლებში და სხვა ოკუპირებულ ტერიტორიებზე.

არაერთი მედიასაშუალება აქვეყნებდა გადაჭერილი სატელეფონო საუბრების ჩანაწერებს, სადაც რუსი სამხედროები ოჯახის წევრებთან საუბარში უკრაინიდან წაღებულ ნივთებს ახსენებდნენ.

ასევე გავრცელდა ცნობები, რომ ბელარუსის ქალაქ ნაროვლიაში გაიხსნა ბაზრობა, სადაც უკრაინიდან გატანილი ნივთები იყიდებოდა.

2022 წლის ნოემბერში, ხერსონიდან რუსეთის ჯარების გასვლის დროს, რუსმა ზოოპარკის მმართველმა ოლეგ ზუბკოვმა ხერსონის ზოოპარკიდან მრავალი ცხოველი გაიტაცა, მათ შორის ენოტი, რომელიც მოგვიანებით ცნობილი გახდა როგორც ხერსონის ენოტი და განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა რუსულ პროპაგანდაში.[6]

აღნიშნული ენოტი მრავალრიცხოვანი ინტერნეტ მემის საგნად იქცა, რომლებიც რუსი სამხედროების მიერ ძარცვის ფაქტებს დასცინოდა.

2023 წლის ივნისში რუსულმა მედიამ გაავრცელა ბელგოროდის ოლქის მცხოვრებთა საჩივრები, რომლებიც ოლქის გუბერნატორს გაეგზავნა. საჩივრებში აღნიშნული იყო, რომ რუსეთის სამხედრო ნაწილები, რომლებიც საზღვრის დაცვის გასაძლიერებლად იყვნენ განლაგებული, ადგილობრივ სახლებში შედიოდნენ და ქონებას იტაცებდნენ.[7]

2024 წლის ოქტომბერში რუს-ჩეჩენმა გენერალმა აპტი ალაუდინოვიმ ინტერვიუში ღიად განაცხადა, რომ ოკუპირებული ტერიტორიებიდან სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის გატანა ფართოდ იყო გავრცელებული. მისივე თქმით, მსგავსი შემთხვევები ხშირი იყო დონეცკის სახალხო რესპუბლიკასა და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკას ტერიტორიებზე.[8]

ჟურნალისტური გამოძიებები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პროექტმა მედიაზონა გამოაქვეყნა გამოძიება, რომელშიც აღწერილი იყო ომის დაწყების შემდეგ ამანათების რაოდენობის მკვეთრი ზრდა ისეთ ქალაქებში, როგორებიცაა არმიანსკი, ბოგუჩარი, ვალუიკი, ჯანკოი, კლინცები, მოზირი და სხვა სასაზღვრო პუნქტები.

გამოძიების თანახმად, სამი თვის განმავლობაში სამხედროებმა საკურიერო კომპანია SDEK-ის მეშვეობით რუსეთის მიმართულებით დაახლოებით 58 ტონა ტვირთი გაგზავნეს.[9]

ინტერნეტში გავრცელდა უსაფრთხოების კამერების ჩანაწერებიც, სადაც სამხედრო ფორმაში ჩაცმული პირები სხვადასხვა ნივთებით სავსე ზურგჩანთებსა და შეფუთულ ამანათებს საკურიერო ოფისებში აბარებდნენ.

ამანათების უდიდესი ნაწილი იგზავნებოდა რუსეთის ქალაქებში, მათ შორის:

2022 წლის 29 აპრილს გამოქვეყნდა ვიდეო, სადაც რუსი ოფიცერი, სავარაუდოდ, საკურიერო პუნქტიდან აგზავნიდა Orlan-10 ტიპის დრონს.[9]

ფონზე განვითარებული სკანდალის გამო კომპანია SDEK-მა უკრაინის საზღვართან მდებარე ფილიალებიდან პირდაპირი ტრანსლაციები გათიშა.[10]

სისხლისსამართლებრივი დევნა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2 ივნისს უკრაინის პოლიციამ განაცხადა, რომ ძარცვის ფაქტებზე სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა რუსეთის ეროვნული გვარდიის ათი სამხედრო მოსამსახურის წინააღმდეგ, რომლებიც განლაგებულნი იყვნენ რუბცოვსკიში მდებარე №6720 სამხედრო ნაწილში.

მათ შესაძლოა 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯოთ.[11]

რუსეთის ოფიციალური განცხადებები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა არაერთხელ განაცხადეს, რომ უკრაინული მხარის მიერ გავრცელებული ვიდეოები დადგმულია და არ ასახავს რეალურ ფაქტებს.

  1. Ward, Clarissa; Pleitgen, Frederik; Wedeman, Ben; Cotovio, Vasco; Kottasová, Ivana. Atrocities are piling up across Ukraine. CNN witnessed some of the horrors. (2022-04-14).
  2. Engelbrecht, Cora (2022-04-03). „Russia has committed 'apparent war crimes,' Human Rights Watch says“. The New York Times.
  3. Rahman, Khaleda. (2022-02-27) Videos Show Russian Soldiers Looting Banks and Grocery Stores in Ukraine.
  4. Levitt, Tom; McCullough, Chris. 'Russian soldiers took over my farm': the battle for food supplies in Ukraine (2022-03-16).
  5. Bearak, Max; Morgunov, Serhiy (2022-06-02). „In Chernobyl's delicate nuclear labs, Russians looted safety systems“. The Washington Post.
  6. Russian forces stole art, raccoon, llama as they fled Kherson -Ukraine en-US (2022-11-17). ციტირების თარიღი: 2022-11-23
  7. Times, Русская служба The Moscow. (2023-06-15) Жители Белгородской области пожаловались на мародерство российских военных ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2023-06-15. ციტირების თარიღი: 2023-06-15
  8. "Наши солдаты грабили Донбасс, вывозили сельхозтехнику!" Алаудинов сдал Россию! Скандальное интервью. 2024-10-28. https://www.youtube.com/watch?v=XQXTZdjUhGM.
  9. 1 2 Самая полная карта мародеров ru (2022-05-26). ციტირების თარიღი: 2023-01-18
  10. СДЭК отключил трансляции из отделений на границе с Украиной (2022-04-07). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-10-28. ციტირების თარიღი: 2023-01-18
  11. Война в Украине. 99-й день (2022-05-01). ციტირების თარიღი: 2023-01-18