რუსეთის რევოლუცია (1905)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
დემონსტრანტები პიეტარსაარში. 1905 წლის შემოდგომა.

რუსეთის რევოლუცია, რუსეთის პირველი რევოლუცია1905 წლის იანვრიდან 1907 წლის ივნისამდე რუსეთში მიმდინარე მოვლენების სახელწოდება.

მასობრივ გამოსვლებს ბიძგი გახდა სისხლიანი კვირა1905 წლის 9 (22) იანვრის მოვლენები, როდესაც მეფის არმიამ დახვრიტა სანქტ-პეტერბურგის მუშათა მშვიდობიანი დემონსტრაცია, რომელსაც სათავეში ედგა მღვდელი გიორგი გაპონი. ამ პერიოდში საგაფიცვო მოძრაობამ ფართო ხასიათი მიიღო. არმიაში და ფლოტში დაიწყო მღელვარება, რაც გადაიზარდა ანტიმონარქიულ მოძრაობაში.

გამოსვლების შედეგად მიიღეს ოქტომბრის მანიფესტი, რომლის მიხედვითაც მოსახლეობამ მიიღო პირადი თავისუფლება, სიტყვის, აზრის, დემონსტრაციებისა და კავშირების შექმნის თავისუფლება. ჩამოყალიბდა პარლამენტი, რომელიც შედგებოდა სახელმწიფო საბჭოსა და სახელმწიფო დუმისაგან.

რევოლუცია დასრულდა 1907 წლის 3 (16) ივნისს ე. წ. ტრეტეიუნის გადატრიალებით. შეიცვალა სახელმწიფო დუმის არჩევი წესი, რათა გაზრდილიყო მონარქიისადმი ლოიალურად განწყობილ დეპუტატთა რიცხვი. ხელისუფლება ადგილებზე ვერ ასრულებდა 1905 წლის რევოლუციის ძირითად თეზისებს. არ მოგვარებულა მოსახლეობის უმრავლესობისათვის საინტერესო აგრარული საკითხი.

1907 წლის 3 ივნისს რევოლუცია მარცხით დასრულდა.

რევოლუცია საქართველოში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მემორიალური დაფა თბილისში, რომელიც აღნიშნავს 1905 წელს მუშათა დემონტრაციების ადგილს

რევოლუციის კერები გაჩნდა რუსეთის მიერ დაპყრობილ საქართველოში, თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიებში. საწყის ეტაპზე მუშათა მოძრაობებმა მცირედ წარმატებებსაც მიაღწიეს, დაარსდა ნახალოვკის, ზუგდიდის, ყვირილა-ბელაგორის რესპუბლიკები. განსაკუთრებით ძლიერი იყო რევოლუციური მოძრაობა გურიაში, სადაც გლეხებმა გურიის რესპუბლიკა გამოაცხადეს, რომელი თითქმის ერთი წლის განმავლობაში გასული იყო ხელისუფლების კონტროლისგან.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]