რუსეთის კოსმონავტი ძაღლები
ბელკა (რუს. Белка — სიტყვასიტყვით „გილიგინი“, ან ალტერნატიულად „თეთრი“) და სტრელკა (რუს. Стрелка — „ისარი“) იყვნენ ძაღლები, რომლებმაც 1960 წლის 19 აგვისტოს გაატარეს ერთი დღე კოსმოსში კარაბლ-სპუტნიკ 2-ის (სპუტნიკ 5) ბორტზე, სანამ უსაფრთხოდ დაბრუნდებოდნენ დედამიწაზე. ისინი იყვნენ პირველი მაღალი ორგანიზმები, რომლებმაც გადაარჩინეს ორბიტალური ფრენა ღია კოსმოსში.[1]
მათ თან ახლდათ 42 თაგვი, ნაცრისფერი კურდღელი, ორი ვირთხა, ბუზები და რამდენიმე მცენარე და სოკო. ყველა მგზავრი გადარჩა. სპუტნიკ-5-მა დედამიწას გარშემო 17 ბრუნი გაუარა და 27 საათი დაჰყო ორბიტაზე. ესენი იყვნენ პირველი დედამიწაზე დაბადებული არსებები, რომლებმაც მოახერხეს დედამიწის გარშემო ორბიტაზე გასვლა და ცოცხლად დაბრუნება, და პირველები 1947 წლის 20 თებერვლის შემდეგ, როცა ხილის ბუზები გაშვებული იყო კოსმოსში ამერიკის მიერ სუბორბიტალურ ფრენაზე და გადარჩნენ.[2]
მისიის მიზანი იყო ორგანიზმების რეაქციის შემოწმება და შესწავლა ნულოვან გრავიტაციაზე კოსმოსში.[3]
სტრელკამ გააჩინს ექვსი ლეკვი მამრ ძაღლთან, სახელად პუშოკთან, რომელიც მონაწილეობდა მრავალ მიწაზე ჩატარებულ კოსმოსურ ექსპერიმენტში, თუმცა კოსმოსში არ გაფრენილა.[4] ლეკვებიდან ერთ-ერთს ეწოდა პუშინკა (რუს. Пушинка — „ბუსუსა“) და 1961 წელს ნიკიტა ხრუშჩოვმა იგი აჩუქა პრეზიდენტ ჯონ კენედის. კენედის ძაღლი სახელად ჩარლი და პუშინკა შეჯვარდნენ, რის შედეგადაც დაიბადა ოთხი ლეკვი, რომლებსაც ჯონ კენედიმ ხუმრობით „პაპნიკები“ უწოდა. ლეკვებიდან ორს, ბატერფლაისა და სტრიკერს, გადასცეს ამერიკის შუა დასავლეთის ბავშვებს. დანარჩენი ორი — უაით ტიფსი და ბლექი — დარჩნენ კენედის ოჯახში სკუა აილენდის რეზიდენციაში, თუმცა მოგვიანებით ოჯახის მეგობრებს გადასცეს.[4] პუშინკას შთამომავლები ჯერ კიდევ ცოცხლები იყვნენ 2015 [5] წლისთვის. კოსმოსური ძაღლების შთამომავლების ფოტო გამოფენილია „ზვეზდას“ მუზეუმში ტომილინოში, მოსკოვის გარეუბანში.[6]
2010 წელს გამოვიდა რუსული ანიმაციური ფილმი „ბელკა და სტრელკა: ვარსკვლავური ძაღლები“ (ინგლ. Space Dogs).[7]
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ The first creatures in space were fruit flies, and the first to orbit were dogs.
- ↑ Georgiou, Aristos. (November 3, 2019) Laika the dog: These are all the animals that have been launched into space.
- ↑ The Remarkable Return: The First Animal To Return Alive From Space en-gb (4 March 2023). ციტირების თარიღი: 2023-03-24
- 1 2 John F. Kennedy Presidential Library & Museum. Reference Desk: Pets. Accessed 8 July 2007
- ↑ Mosher, Dave. I traveled to Russia and met the first dogs to ever survive space in this rare museum. ციტირების თარიღი: 2019-10-29
- ↑ Dogs in Space: James M Skipper's visit to the NPO Zvezda Museum, The Skipper Family magazine. Accessed 7 July 2007
- ↑ pace Dogs. ციტირების თარიღი: 2022-09-08