რუდოლფ ვოლფი

რუდოლფ ვოლფი
	გერმ. Johann Rudolf Wolf
დაბ. თარიღი	7 ივლისი, 1816
დაბ. ადგილი	Fällanden, შვეიცარია
გარდ. თარიღი	6 დეკემბერი, 1893 (77 წლის)
გარდ. ადგილი	ციურიხი, შვეიცარია
მოქალაქეობა	შვეიცარია
საქმიანობა	ასტრონომი და მათემატიკოსი
მუშაობის ადგილი	ბერნის უნივერსიტეტი , ციურიხის უნივერსიტეტი და ციურიხის შვეიცარიის უმაღლესი ტექნოლოგიური სკოლა
ალმა-მატერი	ციურიხის უნივერსიტეტი , ვენის უნივერსიტეტი და ფრიდრიხ ვილჰელმის უნივერსიტეტი
სამეცნიერო ხარისხი	დოქტორის ხარისხი
ჯილდოები	Honorary doctor at the University of Bern
	რუდოლფ ვოლფი ვიკისაწყობში

იოჰან რუდოლფ ვოლფი (გერმ. Johann Rudolf Wolf; დ. 7 ივლისი, 1816, ფელანდენი, შვეიცარია — გ. 6 დეკემბერი, 1893, ციურიხი, შვეიცარია) — შვეიცარიელი ასტრონომი და მათემატიკოსი, ცნობილი მზის ლაქების შესწავლით. საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1885).

ბიოგრაფია

რუდოლფ ვოლფი დაიბადა 1816 წლის 7 ივლისს ფელანდენში. სწავლობდა ციურიხის, ვენისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში. მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იოჰან ფრანც ენკე იყო. 1844 წელს ვოლფი ბერნის უნივერსიტეტის ასტრონომიის პროფესორი გახდა, ხოლო 1847 წელს ბერნის ობსერვატორიის დირექტორი. 1855 წელს მან უნივერსიტეტსა და ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიების ინსტიტუტში ასტრონომიის პროფესორის თანამდებობა დაიკავა.

ვოლფი ძალიან დაინტერესდა ჰაინრიხ შვაბეს მიერ აღმოჩენილი მზის ლაქების პერიოდულობით. მან არა მხოლოდ საკუთარი დაკვირვებები ჩაატარა, არამედ 1610 წლიდან მზის აქტივობის შესახებ არსებული ყველა მონაცემი შეაგროვა და მათი პერიოდულობა 11.1 წელიწადად გამოთვალა. 1848 წელს მან შემოგვთავაზა მზის აქტივობის რიცხვითი ინდექსის გამოთვლის მეთოდი. ვოლფის რიცხვი დღესაც გამოიყენება. 1852 წელს ვოლფი იყო ოთხი მეცნიერიდან ერთ-ერთი, რომელმაც აღმოაჩინა კავშირი მზის ციკლსა და გეომაგნიტურ აქტივობას შორის.

ლიტერატურა

Колчинский И. Г., Корсунь А. А., Родригес М. Г. Астрономы: Биографический справочник / Отв. ред. В. В. Иванов. — 2-е изд, перераб. и доп. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с. (в пер.)
Вольф (Wolf) Рудольф // Вешин — Газли. — М. : Советская энциклопедия, 1971. — С. 345. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 5).

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
1 2 Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>
1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #119160358 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:საფრანგეთის_ეროვნული_ბიბლიოთეკა|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_BnF_authorities:_პლატფორმა_ღია_მონაცემები<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-1] 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q547473">MacTutor_History_of_Mathematics_archive<span_class="wef_low_priority_links">_—_1995.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a></div>-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741">[http://global.britannica.com/biography/Rudolf-Wolf_Encyclopædia_Britannica]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-3] 1 2 Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Brockhaus_Enzyklopädie]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q19446818|F.A._Brockhaus]],_1796.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a></div>-4] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q36578"><i_class="wef_low_priority_links">[[:გერმანიის_ეროვნული_ბიბლიოთეკა|Deutsche_Nationalbibliothek]]</i>_[http://d-nb.info/gnd/119160358/_Record_#119160358]_//_[[:Integrated_Authority_File|Gemeinsame_Normdatei]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2012—2016.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a></div>-5] 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #119160358 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]