რონალდ ვენეტიანი
| რონალდ ვენეტიანი | |
 ვენეტიანი 2003 წელს | |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო | |
|---|---|
| 16 სექტემბერი 1991 – 15 სექტემბერი 1996 | |
| ვიცე-პრეზიდენტი | ჯულს აჯოდია |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო | |
| 12 აგვისტო 2000 – 12 აგვისტო 2010 | |
| ვიცე-პრეზიდენტი | ჯულს აჯოდია (2000–2005) რამ სარდჯო (2005–2010) |
| დაბადებული | 18 ივნისი, 1936 პარამარიბო |
| გარდაცვლილი | 5 ნოემბერი, 2025 (89 წლის) პარამარიბო |
| პოლიტიკური პარტია | სურინამის ეროვმული პარტია |
| მეუღლე | ლისბეთ ვანენბურგი (იქ. 1966) |
| შვილები | 4 |
| პროფესია | მათემატიკოსი, ფიზიკოსი |
| საქმიანობა | პოლიტიკოსი |
| რელიგია | რომაული კათოლიციზმი |
რონალდ რუნალდო ვენეტიანი (დ. 18 ივნისი, 1936 - გ. 5 ნოემბერი, 2025) — სურინამელი პოლიტიკოსი, სურინამის პრეზიდენტი 1991 წლიდან 1996 წლამდე და 2000 წლიდან 2010 წლამდე.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ვენეტიანი დაიბადა პარამარიბოში 1936 წლის 18 ივნისს.[1] რონალდი 1955 წელს სურინამიდან ნიდერლანდებში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ლაიდენის უნივერსიტეტში დაიწყო მათემატიკისა და ფიზიკის შესწავლა. უნივერსიტეტი 1964 წელს დაამთავრა და მიიღო დოქტორანტურის ხარისხი. ვენეტიანი მალევე დაბრუნდა სურინამში[2] და გახდა მათემატიკისა და ფიზიკის მასწავლებელი.
1973 წელს ვენეტიანი წარმოადგენდა განათლების მინისტრს სურინამის ეროვნული პარტიის (NPS) შემადგენლობაში, ჰენკ არონის მთავრობაში,[3] სანამ არონი არ გადადგებოდა 1980 წლის სურინამის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დეზი ბაუტერსე.[3][4] შემდეგ ვენეტიანმა გადაწყვიტა პროფესორად ემუშავა ანტონ დე კომის უნივერსიტეტში.
1987 წელს რონალდი პოლიტიკას დაუბრუნდა, როგორც NPS-ის თავმჯდომარე[2] და კვლავ განათლების მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. ვენეტიანმა დაიწყო პირველი საპრეზიდენტო კამპანია 1991 წელს, გაიმარჯვა და თანამდებობა შეინარჩუნა 1996 წლამდე,[2][5] რის შემდეგაც წააგო არჩევნებში ჟიულ ვაიდენბოშის წინააღმდეგ. რონალდი კვლავ წარმოადგენდა კანდიდატურას 2000 წლის არჩევნებზე, როდესაც ახალი ფრონტის დროშის ქვეშ დაიბრუნა თავისი ყოფილი პოზიცია. ვენეტიანმა მოიპოვა აბსოლუტური უმრავლესობა 37 ხმით 51-დან პარლამენტში,[6] და მოიგო მესამე ვადა 2005 წელს, პოზიცია შეინარჩუნა 2010 წლამდე.[7] ვენეტიანი გადადგა NPS-ის თავმჯდომარის პოზიციიდან და ხელმძღვანელობა გადასცა გრეგორი რუსლანდს 2012 წელს; შემდგომში პოლიტიკა დატოვა 2013 წელს,[3] რადგან მიიჩნევდა, რომ „დრო იყო ახალგაზრდა თაობა გამოჩენილიყო ხელისუფლებაში".
პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ვენეტიანი იყო მათემატიკოსი[8] და ავტორი. რონალდის პირველი პოეზიის წიგნი დაიწერა ფსევდონიმ ვენეს ნაშრომის, მამიოს მიხედვით (1962) და ვენეტიანმა გამოიყენა ფსევდონიმი კრუმანტი სხვა ნაწერებში.[9] მიუხედავად იმისა, რომ რონალდის ნამუშევრების უმეტესობა არასოდეს გამოქვეყნებულა, ისინი დაიდგა თეატრალურ სპექტაკლებში.[10] ვენეტიანი თანამშრომლობდა პრეზიდენტ ჩან სანტოხთან წიგნის "We gaan Suriname redden" (ჩვენ ვაპირებთ სურინამის გადარჩენას) შედგენაზე 2020 წელს.[4][11]
ვენეტიანმა იქორწინა ლისბეთ ვანენბურგზე და ჰყავდა სამი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი.[4][5] რონალდი გარდაიცვალა პარამარიბოში 2025 წლის 5 ნოემბერს, 89 წლის ასაკში.[12][13] პრეზიდენტმა ჯენიფერ გერლინგს-სიმონსმა გამოხატა მწუხარება ვენეტიანის გარდაცვალების შესახებ და თქვა, რომ რონალდი წარმოადგენდა "სახელმწიფო მოღვაწეს" და "ერის დიდ ძეს", აღნიშნა ვენეტიანის ერთგული დამოკიდებულება დემოკრატიის მიმართ.[4] ყოფილმა პრეზიდენტმა სანტოხიმ გამოხატა თანაგრძნობა და დასძინა, რომ ვენეტიანი იყო "სახელმწიფო მოღვაწე", რომლის გარდაცვალება "დიდ სიცარიელეს ტოვებდა".[4]
საპატიო წოდებები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
_-_ribbon_bar.gif){kind=small}
_-_ribbon_bar.png){kind=small}
ნიდერლანდები:
ორანჟ-ნასაუს ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი – 1978[17]
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- Poetry of Venetiaan at Digital Library for Dutch Literature (in Dutch and Sranan Tongo)
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ (3 June 2014) Profiles of People in Power: The World's Government Leaders. Taylor & Francis, გვ. 513. ISBN 978-1-317-63939-8.
- 1 2 3 „NPS: Nationale Partij Suriname“. Nederlandse Omroep Stichting (ნიდერლანდური). ციტირების თარიღი: 20 June 2020.
- 1 2 3 შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები archiveurl და archivedate მითითებული უნდა იყოს ორივე, ან არცერთი.Ex-president Venetiaan viert 80e verjaardag nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- 1 2 3 4 5 Clark, Joanne (6 November 2025). „Former Suriname President Ronald Venetiaan dies at 89“. Caribbean National Weekly. ციტირების თარიღი: 6 November 2025.
- 1 2 Kabinet van de President - Historie.
- ↑ Suriname geschiedenis nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- ↑ Verkiezingen in Suriname 2005 nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- 1 2 Curriculum Vitae Runaldo R. Venetiaan nl. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2006-11-02. ციტირების თარიღი: 2006-11-02.
- ↑ Michiel van Kempen. (2002) Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur. Deel 4 nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- ↑ Shrinivási. (1970) Wortoe d'e tan abra nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები archiveurl და archivedate მითითებული უნდა იყოს ორივე, ან არცერთი.Het Boek CHAN nl. ციტირების თარიღი: 20 June 2020
- ↑ Surinaamse oud-president Ronald Venetiaan op 89-jarige leeftijd overleden (in Dutch)
- ↑ „Three-time Former Suriname Leader Venetiaan Dead At 89: Family“. Barron's. AFP. 5 November 2025. ციტირების თარიღი: 6 November 2025.
- ↑ McLeod, Sheri-kae. (November 24, 2020) Former Suriname President Receives Country’s Highest Award.
- 1 2 „Surinaamse oud-president Ronald Venetiaan op 89-jarige leeftijd overleden“. NU.nl (ნიდერლანდური). 5 November 2025. ციტირების თარიღი: 6 November 2025.
- ↑ En honor de la visita del excelentísimo señor Runaldo Ronald Venetiaan, Presidente es. OAS (24 September 2004). ციტირების თარიღი: 6 November 2025
- ↑ Boutayeb, Yassin (6 November 2025). „Surinaamse oud-president Ronald Venetiaan op 89-jarige leeftijd overleden“. De Volkskrant (ნიდერლანდური). ციტირების თარიღი: 6 November 2025.