შინაარსზე გადასვლა

რიჩარდ რავალომანანა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
რიჩარდ რავალომანანა
დაბადების თარიღი 14 დეკემბერი, 1959(1959-12-14)[1] (66 წლის)
მოქალაქეობა  მადაგასკარი

რიჩარდ რავალომანანა (დ. 14 დეკემბერი, 1959)[2] — მადაგასკარელი პოლიტიკოსი და ყოფილი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც 2023-დან 2025 წლამდე მადაგასკარის სენატის პრეზიდენტი იყო. მან ასევე მცირე ხნით დაიკავა მადაგასკარის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა 2023 წელს, პრეზიდენტ ანდრი რაძოელინას ხელახალი არჩევის პერიოდში. ზოგიერთი მედიასაშუალება მას რაჯოელინას ახლო მოკავშირედ (თანამშრომლად) მოიხსენიებს.[3]

რიჩარდ რავალომანანამ სამხედრო კარიერა 1986 წელს, მეორე ლეიტენანტის წოდებით დაიწყო. მან შეიარაღებულ ძალებში დაახლოებით ორმოცი წელი დაყო, მათ შორის მუშაობდა მაჰაზოარივოს სასახლეში, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციაა.[4]

2009 წლის მადაგასკარის პოლიტიკური კრიზისის დროს იგი სათავეში ჩაუდგა ამბოხებას და თავდასხმას ეროვნული ჟანდარმერიის ინტერვენციის ძალების ბანაკზე, რომლის მეთაურიც, გენერალი ზაფერა, რაჯოელინას მომხრეების ბანაკში გადასვლას აყოვნებდა.[4] რაჯოელინას მიერ განხორციელებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რავალომანანა დააწინაურეს და ანტანანარივუს ეროვნული ჟანდარმერიის ინტერრეგიონული ოლქის მეთაურად დანიშნეს.[4] მომდევნო გარდამავალ პერიოდში იგი ეფექტურად ახორციელებდა შეიარაღებული ძალების სარდლობას, უპირისპირდებოდა რაჯოელინას მოწინააღმდეგეებს და არაერთხელ თქვა უარი ყოფილი პრეზიდენტის, მარკ რავალომანანას გადასახლებიდან დაბრუნებაზე.[4]

ახალი რეჟიმისადმი ერთგულების გამო, მან სწრაფად მიაღწია არმიის კორპუსის გენერლის წოდებას და სხვადასხვა სამეთაურო პოზიცია ეკავა, მათ შორის იყო ეროვნული ჟანდარმერიის ხელმძღვანელი.[5] 2012-დან 2014 წლამდე იგი ჟანდარმერიის მთავარსარდალი იყო.[6]

როდესაც 2014 წელს ხელისუფლებაში ერი რაჯაონარიმამპიანინა მოვიდა, რავალომანანა ეროვნული ჟანდარმერიის სარდლის თანამდებობიდან გადააყენეს.[7]

პოლიტიკური კარიერა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2022-დან 2023 წლამდე იგი იყო პრეზიდენტ ანდრი რაძოელინას სპეციალურ მრჩევლი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში. 2023 წლის 8 სექტემბერს იგი სენატის წევრად დაინიშნა და შეუერთდა IRMAR-ის ჯგუფს.[6] მას შემდეგ, რაც 2023 წლის 12 ოქტომბერს სენატის საგანგებო სესიაზე რაზაფიმაჰეფა ერთხმად გადააყენეს სენატის პრეზიდენტის თანამდებობიდან, ჩატარდა ახალი არჩევნები.[8] სენატის პრეზიდენტის არჩევნებში რავალომანანამ გაიმარჯვა 15 მომხრე ხმით (3-მა თავი შეიკავა).[9]

2023 წლის 27 ოქტომბერს საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საპრეზიდენტო უფლებამოსილება სენატის პრეზიდენტს უნდა განეხორციელებინა, რის შემდეგაც რავალომანანამ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა დაიკავა.[10]

2025 წლის 12 ოქტომბერს, როდესაც ქვეყანა საპროტესტო მოძრაობამ მოიცვა, სამხედრო ნაწილმა (CAPSAT) უარი თქვა ხალხისთვის ცეცხლის გახსნაზე და დემონსტრანტებს შეუერთდა. ამის შემდეგ პრეზიდენტმა რაჯოელინამ ქვეყანა დატოვა. იმავე დღეს სენატორებმა რიჩარდ რავალომანანა სენატის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადააყენეს.[11][12] ზოგიერთი მედიასაშუალების ცნობით, მან მოგვიანებით დუბაიში გაქცევა სცადა.[13]

2025 წლის 23 დეკემბერს რავალომანანას უბრძანეს გამოცხადებულიყო დედაქალაქის სამხედრო ბანაკში სახელმწიფო უსაფრთხოების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების გამოძიების ფარგლებში. როდესაც იგი არ გამოცხადდა, უსაფრთხოების ძალებმა მისი დაკავება სცადეს, თუმცა უკან დაიხიეს, რადგან მან თავდასაცავად იარაღის გამოყენების მზადყოფნა გამოთქვა.[14][15] 27 დეკემბერს იუსტიციის სამინისტროს მაღალჩინოსანი შეხვდა მას და ჩაბარებაზე დაითანხმა. ხელისუფლების განცხადებით, მას ბრალად ედებოდა უფლებამოსილების მითვისება, საფრთხის შექმნა სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის, სიძულვილის გაღვივება, ასევე მკვლელობასა და ცემაში თანამონაწილეობა — ეს ყველაფერი დაკავშირებული იყო ოქტომბრის პროტესტების დროს მის ქმედებებთან. მას განსაკუთრებით ადანაშაულებდნენ იმაში, რომ პირადად აძლევდა ბრძანებებს უსაფრთხოების ძალებს პროტესტის ჩახშობისას, რაც მისი თანამდებობრივი უფლებამოსილებით კანონით აკრძალული იყო.[15][16]

თავდაპირველად იგი შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, კრისტიან ნტსაის კუთვნილ სახლში, ხოლო 2026 წლის 19 იანვარს რავალომანანა იმერინციატოსიკას მკაცრი რეჟიმის ციხეში გადაიყვანეს.[16]

ირანისთვის გადაცემული „ბოინგის“ თვითმფრინავების საქმე

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2025 წლის ივლისში ირანში აღმოაჩინეს ხუთი Boeing 777-200 ტიპის თვითმფრინავი, რომლებიც ირანული ავიაკომპანია Mahan Air-ის ფერებში ასრულებდნენ ფრენებს, მიუხედავად აშშ-ის მიერ დაწესებული სანქციებისა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ამ თვითმფრინავებმა, რომლებიც სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სხვადასხვა ქვეყნიდან იყო წარმოშობით, სანქციების გვერდის ავლის მიზნით, თავდაპირველად მადაგასკარში გაიარეს დროებითი რეგისტრაცია.[17][18]

31 ივლისს, სენატის სხდომაზე, რამდენიმე დეპუტატის მიერ მოთხოვნილი საპარლამენტო გამოძიების აუცილებლობის შესახებ დასმულ შეკითხვაზე, რიშარ რავალომანანამ ამ ინიციატივას მტკიცე წინააღმდეგობა გაუწია.[19] 2025 წლის 1 აგვისტოს მადაგასკარის ჟურნალისტთა ორდენმა (OJM) განცხადებით დაგმო რავალომანანას „რეაქცია და შეურაცხმყოფელი შენიშვნები“ ჟურნალისტის მიმართ, რაც პრესის თავისუფლებაზე თავდასხმად შეფასდა.[20]

ყოფილმა ვიცე-პრემიერმა, ზაზა რამანდიმბიარისონმა, რიჩარდ რავალომანანა პირდაპირ დაადანაშაულა გარიგებასა და „სახელმწიფო სუვერენიტეტის ღალატში“ და მისი გადადგომა მოითხოვა.[21]

2025 წლის 24 აგვისტოს, ანტიკორუფციული განყოფილების მიერ ჩატარებული გამოძიების შემდეგ, 22 პირი წინასწარ პატიმრობაში მოათავსეს შემდეგი ბრალდებებით: „კორუფცია, უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება, საჯარო დოკუმენტების გაყალბება, დანაშაულებრივი დაჯგუფების შექმნა და დანაშაულის დაფარვა, წოდების მითვისება და სახელმწიფო უსაფრთხოებისათვის საფრთხის შექმნა“. ტრანსპორტის მინისტრი, ვალერი რამონჟაველო, 29 აგვისტოს თანამდებობიდან გადააყენეს. ბრალდებულთა შორის იყო ინდოეთის მოქალაქე კუშვინდერ სინგჰი, რომელსაც მედია სენატის პრეზიდენტ რიჩარდ რავალომანანას არაოფიციალურ მრჩევლად მოიხსენიებდა და რომელიც ერთ-ერთ მთავარ ეჭვმიტანილად დასახელდა.[17][18][22] საქმემ საერთაშორისო მასშტაბი მიიღო მას შემდეგ, რაც გამოძიებაში ჩაერთნენ FBI, ინტერპოლი და სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ICAO).[23]

  1. https://www.primature.gov.mg/wp-content/uploads/2019/02/CV-2018.pdf
  2. Richard Ravalomanana – Jean Ravelonarivo: Avancement de grade incertain pour les 2 Généraux fr. ციტირების თარიღი: 30 October 2023.
  3. https://www.madonline.com/richard-ravalomanana-general-de-la-division-et-la-complainte-des-chefs/
  4. 1 2 3 4 À Madagascar, Rajoelina choisit le « Général Bomba » pour verrouiller le Sénat fr (13 October 2023).
  5. Virage autoritaire du Général Richard Ravalomanana (18 November 2023). ციტირების თარიღი: 8 August 2024
  6. 1 2 RAVALOMANANA Richard – Antenimierandoholona fr-FR.
  7. Madagascar: le nouveau président semble prendre ses distances avec certains symboles de la transition. RFI (5 February 2014)..
  8. Madagascar: Le président du sénat Herimanana Razafimahefa destitué par ses pairs. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 October 2023. ციტირების თარიღი: 17 October 2023
  9. „Madagascar: Richard Ravalomanana élu à la tête du Sénat“. al24news.com (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 30 October 2023.
  10. „Madagascar: le général Richard Ravalomanana devient président par intérim“. rfi.com (ფრანგული). ციტირების თარიღი: 30 October 2023.
  11. Madagascar : le président du Sénat, le général Richard Ravalomanana, destitué de ses fonctions (12 October 2025)..
  12. Sénat malgache : Richard Ravalomanana destitué de sa présidence (14 October 2025).
  13. En fuite à Dubaï, Richard Ravalomanana a été écarté de la présidence du Sénat (12 October 2025). ციტირების თარიღი: 22 October 2025
  14. https://www.lexpress.mg/2025/12/atteinte-la-surete-de-letat-le-general.html
  15. 1 2 https://midi-madagasikara.mg/repressions-des-manifestants-de-la-gen-z-le-general-richard-ravalomanana-place-en-garde-a-vue/
  16. 1 2 https://www.lexpress.mg/2026/01/poursuite-judiciaire-le-general.html
  17. 1 2 Madagascar: ce que l'on sait sur l'affaire des Boeing 777 livrés à l'Iran dans laquelle 22 personnes sont en détention (28 August 2025).
  18. 1 2 Madagascar au coeur de l'affaire des cinq Boeing 777-200 livrés à l'Iran (2 August 2025).
  19. Richard Ravalomanana: A quoi bon une enquête parlementaire? Ne croyez vous pas en la justice ? (1 August 2025).
  20. Controverse autour du président du Sénat: l'OJM dénonce, un ancien ministre appelle à la démission (2 August 2025).
  21. Zaza Ramandimbiarison: le président du Sénat doit démissionner (1 August 2025).
  22. Richard Ravalomanana: le président du Sénat qui a ouvert les portes de la République à un affairiste sans scrupule – Il doit démissionner. (2 August 2025).
  23. Madagascar détient 22 personnes dans le scandale des Boeing 777 livrés à l'Iran (29 August 2025).