შინაარსზე გადასვლა

რაჰმი კოჩის მუზეუმი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
რაჰმი კოჩის მუზეუმი
41°02′32″ ჩ. გ. 28°56′57″ ა. გ. / 41.0422694° ჩ. გ. 28.9492611° ა. გ. / 41.0422694; 28.9492611
დაარსდა 13 დეკემბერი, 1994 წელი
ქვეყანა თურქეთის დროშა თურქეთი
მდებარეობა Hasköy
ოფიციალური საიტი http://www.rmk-museum.org.tr/english/index.html
Map

რაჰმი კოჩის მუზეუმი (თურქ. Rahmi M. Koç Müzesi) — კერძო ინდუსტრიული მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთში, რომელიც ეძღვნება ტრანსპორტის, ინდუსტრიისა და კომუნიკაციების ისტორიას. რაჰმი კოჩიმ, თურქეთის ერთ-ერთი უმდიდრესი ოჯახის წევრმა და კოჩ ჯგუფის გადადგომილმა თავმჯდომარემ (ამჟამად საპატიო თავმჯდომარე), დააარსა მუზეუმი 1991 წელს, რომელიც გაიხსნა 1994 წლის 13 დეკემბერს. მუზეუმი მდებარეობს ჰასქიოის გარეუბანში, ოქროს რქის ჩრდილოეთ სანაპიროზე და განთავსებულია ორ ისტორიულ შენობაში, რომლებიც ერთმანეთთან არის დაკავშირებული. ის საზოგადოებისთვის ღიაა ყოველდღე, ორშაბათის გარდა.

მეორე მუზეუმი, მაგრამ უფრო პატარა ზომის ანუ ჩენგელჰანის რაჰმი კოჩის მუზეუმი გაიხსნა ანკარაში 2005 წელს, რასაც მოჰყვა მესამე რაჰმი კოჩის მუზეუმის გახსნა კუნდას კუნძულზე 2014 წელს.[1]

რაჰმი კოჩის ვიზიტმა ჰენრი ფორდის მუზეუმში დირბორნში, მიჩიგანში, შეერთებული შტატებში, შთააგონა იგი ამ მუზეუმის შესაქმნელად. კოჩის ფონდმა იყიდა პირველი მუზეუმის შენობა 1991 წელს, რომელიც მიტოვებული და სერიოზულად დაზიანებული იყო 1984 წელს სახურავის ხანძრის შემდეგ. ეს შენობა (თურქულად:Lengerhane), თავდაპირველად გამოიყენებოდა ოსმალეთის საზღვაო ფლოტისთვის სულთან აჰმედ III-ის მმართველობის დროს (1703–1730). იგი აღდგა სელიმ III-ის მეფობის დროს (1789–1807), სანამ ოსმალეთის იმპერიის ფინანსთა სამინისტროს საკუთრებაში გადავიდოდა. რესპუბლიკური ეპოქის დროს, სახელმწიფო მონოპოლიისა და თამბაქოს კომპანია შენობას იყენებდა საწყობად 1951 წლამდე. კოჩის ფონდმა ორნახევარი წელი დახარჯა ამ ისტორიული ძეგლის რესტავრაციის სამუშაოებზე.

2001 წლის ივლისში, მუზეუმმა გახსნა ახალი შენობა, რათა გაეუმჯობესებინა თავისი ინდუსტრიული და სამეცნიერო არტეფაქტების კოლექციის ჩვენება. ეს ახალი განყოფილება იყო გამოუყენებელი, რომელიც დაარსდა 1861 წელს ოსმალური საზღვაო კომპანია „შირქეთ-ი ჰაირიეს“ მიერ საკუთარი გემების ტექნიკური მომსახურებისა და შეკეთების სამუშაოებისთვის. კოჩის ფონდმა იყიდა შენობა 1996 წელს.

ორი შენობა ერთსა და იმავე გზაზეა, საპირისპირო მხარეებზე: პირველი ოქროს რქის სანაპიროზეა. შუშის კედლებიანი პანდუსი ეშვება ლენგერჰანეს საგამოფენო არეალისკენ.

მუდმივი გამოფენები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მუზეუმში გამოფენილი ნივთების უმეტესობა შერჩეულია რაჰმი კოჩის კერძო კოლექციიდან. სხვა ობიექტები ან ნასესხებია, ან შემოწირულია სხვადასხვა ორგანიზაციებისა და ინდივიდების მიერ. ორიგინალური მანქანები და მათი რეპლიკები, სამეცნიერო და მექანიკური ნივთები წარმოადგენს მუზეუმის ექსპონატების საფუძველს.

  • ურელსო ტრანსპორტი: სარბოლო ავტომობილები, სპორტული ავტომობილები (1953-დან 1986 წლამდე), ავტომობილები სედან/კუპე და კაბრიოლეტი (1898–1994), უტილიტარული მანქანები (1911–1963), კომერციული მანქანები (1908–2002), მოტოციკლები (1908–2003),
  • რკინიგზის ტრანსპორტი: ძველი სტამბულის ტრამვაი (1934), სულთნის ვაგონი (1867), ორთქლის ძრავიანი ლოკომოტივი (1913), ვიწროსადენოვანი ორთქლის ლოკომოტივი (1930), სტამბულის თიუნელის ვაგონი (1876), ჰენშელის ორთქლის ლოკომოტივი (1918),
  • საზღვაო ტრანსპორტი: სატვირთო ხომალდი, მოტორნავი, სამაშველო ნავი (1951), ბოსფორის სამგზავრო ბორანი, გარე ძრავების კოლექცია, ამფიბიური ავტომობილი (1961), ქისმეთი, სადუნ ბოროს სლუპი, რომლითაც მან შემოიარა დედამიწა, როგორც პირველმა თურქმა მეზღვაურმა,[2]
  • ავიაცია: საჰაერო ხომალდი(1941–1979), საავიაციო ნაწილების კოლექცია, თვითმფრინავის ძრავები (1928–1979), დიდი და მცირე ზომის თვითმფრინავების მოდელები,
  • საინჟინრო მეცნიერება: ბორნის ორთქლის ძრავა (1911), ზეითუნის ზეთის ქარხანა, პორტატული სტაციონარული ორთქლის ძრავა (1872), გაზის ძრავა, ხის ხერხი, საზღვაო კომპაუნდური ორთქლის ძრავა (1900),
  • კომუნიკაცია: დისკური სატელეფონო აპარატი (1920), ფონოგრაფი (1903), ტომას ედისონის ტელეგრაფის პატენტის მოდელი (1876), ლამპოვანი გამაძლიერებელი (1936), ზოეტროპი (1835),
  • მეცნიერება: ელექტროფორული მანქანა, დიდი ორერი, საზღვაო ქრონომეტრი, სტრასბურგის კოშკის საათი
  • მოდელები და სათამაშოები: ინტერაქტიული: ავტომობილი, თვითმფრინავი, სამეცნიერო ექსპერიმენტები და საყოფაცხოვრებო საქონელი.

დროებითი გამოფენები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

„ლეონარდო, უნივერსალური გენიოსი“ იყო პირველი დროებითი გამოფენის სათაური, რომელიც წარმოადგენდა 40 სრული ზომის ნამუშევრის კოლექციას, რომლებიც ყველა შექმნილი იყო ლეონარდო და ვინჩის ორიგინალური ნახატებიდან. მანქანების რეპროდუქციები გათვალისწინებულია ცნობილ "ლეიცესტერის კოდექსში", ლეონარდოს მეტწილად სამეცნიერო ხელნაწერების კოლექციაში, დაწერილი 1478-დან 1513 წლამდე. ექსპონატები დაჯგუფებული იყო ხუთ ფართო კატეგორიად: მექანიზმები და ბუნების ოთხი ძველი ელემენტი: დედამიწა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი. „მექანიზმების“ განყოფილება მოიცავდა ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ გამოგონებებს, როგორიცაა გადაცემათა კოლოფები და ამწე სისტემები. საბჭდი მანქანა და რობოტის დიზაინი იყო გამოფენილი „დედამიწის“ განყოფილებაში. „ჰაერის“ განყოფილებაში, პარაშუტები და მფრენი მანქანები, როგორიცაა ორნითოპტერის ველოსიპედი იყო გამოფენილი. „ცეცხლის“ განყოფილება აჩვენებდა საომარ მანქანებს, ქვემეხებსა და ავტომატებს; ხოლო წყალთან დაკავშირებული გამოგონებები, როგორიცაა არქიმედეს ხრახნი, შეადგენდა „წყლის“ განყოფილებას. ყველა ექსპონატი მუშა მდგომარეობაში იყო და უმეტესობა თავად ვიზიტორებს შეეძლო გაეშვა, რაც ინტერაქტიულ გამოფენას კულტურულს, საგანმანათლებლოსა და ასევე გასართობს ხდიდა. შოუ იმართებოდა 2006 წლის 1 ნოემბრიდან 31 დეკემბრამდე. რამდენიმე ნივთი ასევე გამოფენილი იყო ჩენგელჰანის რაჰმი კოჩის მუზეუმში ანკარაში.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi - VKV. ციტირების თარიღი: 2024-11-19
  2. „Ünlü Türk denizci Sadun Boro hayatını kaybetti“. Milliyet (თურქული). 2015-06-05. ციტირების თარიღი: 2015-06-06.
  3. Imperial Coach of the Sultan. www.rmk-museum.org.tr. ციტირების თარიღი: 2020-04-06