ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე
Fourier2.jpg
დაბ. თარიღი 21 მარტი 1768(1768-03-21)[1] [2] [3] [4] [5]
დაბ. ადგილი ოსერი[6]
გარდ. თარიღი 16 მაისი 1830(1830-05-16)[1] [2] [3] [4] [5] (62 წელი)
გარდ. ადგილი პარიზი[6]
დასაფლავებულია პერ-ლაშეზის სასაფლაო[7]
მოქალაქეობა Royal Standard of the King of France.svg საფრანგეთის სამეფო
Flag of France.svg საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკა
საფრანგეთის პირველი იმპერია
საფრანგეთის სამეფო
საფრანგეთის პირველი იმპერია
საფრანგეთის სამეფო
სამეცნიერო სფერო მათემატიკური ანალიზი, მათემატიკა, ფიზიკა, აფრიკანისტიკა, ისტორია, არქეოლოგია და მათემატიკური ფიზიკა
მუშაობის ადგილი პარიზის უმაღლესი ნორმალური სკოლა და პოლიტექნიკური სკოლა[8]
ალმა-მატერი École normale[8]
განთქმული მოსწავლეები პეტერ გუსტავ ლეჟენ დირიხლე
ჯილდოები საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერი, Grand prix des sciences mathématiques და საპატიო ლეგიონის ორდენი

ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე (ფრანგ. Jean Baptiste Joseph Fourier; დ. 21 მარტი 1768 — გ. 16 მაისი 1830) — ფრანგი მათემატიკოსი. პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1817). ოსერში დაამთავრა სამხედრო სკოლა, იქვე მუშაობდა მასწავლებლად. 1736-1798 წლებში პოლიტექნიკურ სკოლაში ასწავლიდა. ფურიეს პირველი შრომები ეძღვნება ალგებრას. უკვე 1796 წელს წაკითხულ ლექციებში გადმოსცა თეორემა ალგებრული განტოლების იმ ნამდვილი ფესვების შესახებ, რომელიც მოცემულ საზღვრებს შორისაა (გამოაქვეყნა 1820 წელს). ფურიე ძირითადად მუშაობდა მათემატიკური ფიზიკის საკითხებზე. 1822 წელს გამოაქვეყნა ცნობილი ნაშრომი „სითბოს ანალიზური თეორია“, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა მათემატიკის ისტორიაში. ამ ნაშრომში ფურიემ გამოიყვანა თბოგამტარობის დიფერენციალური განტოლება და განავითარა მისი ამოხსნის მეთოდები, რომელთა საფუძველია ფუნქციის წარმოდგენა ტრიგონომეტრიული მწკრივებით. „სითბოს ანალიზური თეორია“ საწყისი წერტილი იყო ტრიგონომეტრიულ მწკრივთა თეორიისა და მათემატიკური ანალიზის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი პრობლემისათვის. ფურიეს სახელს ატარებს მათემატიკის მრავალი თეორემა და ცნება.

თხზულებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • CEuvres..., publiées par les soins de m. G. Darboux, t. 1—2, P., 1888—90;
  • Analyse des équations déterminées, pt 1, P., 1831.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118684310 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 MacTutor History of Mathematics archive
  4. 4.0 4.1 SNAC
  5. 5.0 5.1 Académie Nationale de Médecine — 1820.
  6. 6.0 6.1 Фурье Жан Батист Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Moiroux J. Le cimetière du Père-LachaiseParis: 1908. — P. 162.
  8. 8.0 8.1 MacTutor History of Mathematics archive