პიერ აბელარი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
პიერ აბელარი
ფრანგ. Pierre Abélard
Abelard.jpg
დაბ. თარიღი 1079[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [10] [10] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30] [31] [32] [33] [34] [35] [36] [37] [38] [39] [40]
დაბ. ადგილი ლე-პალე[41] [6]
გარდ. თარიღი 21 აპრილი 1142[1] [5] [6]
გარდ. ადგილი შალონ-სიურ-სონი[42] [6]
დასაფლავებულია Héloïse and Abélard's tomb[43] [44] [45]
მოქალაქეობა Royal Standard of the King of France.svg საფრანგეთის სამეფო[6]
საფრანგეთი
სამეცნიერო სფერო ფილოსოფია
ალმა-მატერი პარიზის საკათედრო სკოლა
განთქმული მოსწავლეები იოანე სოლსბერიელი, ჰილარიუს ორლეანელი, Robert of Melun და Berengar of Poitiers
მეუღლე ელოიზა

პიერ აბელარი (ფრანგ. Pierre Abélard; დ. 1079, ლე-პალე, ნანტის ახლოს, ბრეტანი, — გ. 21 აპრილი, 1142, შალონ-სიურ-სონი, ბურგუნდია) — ფრანგი ფილოსოფოსი და თეოლოგი.

დაიბადა რაინდის ოჯახში. შემდეგ მიატოვა მამისეული მემკვიდრეობა, რათა ფილოსოფია შეესწავლა. მის მოძღვრებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა. დაახლოებით 1114 წელს კერძო მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა ახალგაზრდა ქალ ელიოზთან, რომელიც ბიძის — პარიზელი კანონიკის მზრუნველობის ქვეშ იმყოფებოდა. პიერსა და ელიოზს შორის სასიყვარულო ურთიერთობა გაჩაღდა და ქალი დაორსულდა, რის გამოც აბელარი დაასაჭურისეს, ხოლო ელიოზი მონაზვნად აღკვეცეს. აბელარი პარიზის ახლოს, სენ-დენის სააბატოში განმარტოვდა. 1121 წელს მისი თეოლოგიური შრომები ერეტიკულად გამოაცხადეს. 1125 წელს აბელარი ბრეტანის ერთ-ერთი მონასტრის აბატი გახდა, მაგრამ მისი ურთიერთობა ადგილობრივებთან დაიძაბა, რის გამოც იძულებული გახდა სააბატო დაეტოვებინა. დაახლოებით 1135 წლის შემდეგ ის ასწავლიდა სენ-ჟენევიევის ბორცვზე მის მიერ დაფუძნებულ სკოლაში. აქვე დაწერა მან თავისი „ეთიკა“, რომელშიც ცოდვის არსს განიხილავდა. 1140 აბელარი კიდევ ერთხელ შერაცხეს ერეტიკოსად, რის გამოც კლუნის მონასტერში გადავიდა.

უნივერსალიების ბუნების შესახებ შუა საკუნეების ფილოსოფოსთათვის დამახასიათებელ დავაში (რაშიც ვლინდება მატერიალიზმის იდეალიზმთან ბრძოლა) იზიარებდა მატერიალიზმთან ახლომდგომ კონცეპტუალიზმის იდეებს. მძაფრი პოლემიკა ჰქონდა სქოლასტიკურ რეალიზმთან (რეალიზმი შუასაუკუნეობრივი). აბელარის წიგნი „ჰო და არა“, რაშიც მოითხოვდა რელიგიური რწმენის შეზღუდვას გონებისეული საფუძვლებით, საეკლესიო ავტორიტეტების მსჯელობებში შეუთავსებელ წინააღმდეგობებს ააშკარავებდა, რასაც პროგრესული მნიშვნელობა ჰქონდა. აბელარის შეხედულებები, როგორც ერეტიკული, დაგმო კათოლიკურმა ეკლესიამ. მას ეკუთვნის ასევე ავტობიოგრაფიული „ვარამთა ისტორია“ და ინტელექტუალური შინაარსის მიმოწერა ელიოზთან, რომელიც შექმნილია წყვილის იძულებითი დაშორებისა და მონასტრებში აღკვეცის შემდეგ.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #11850004X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  3. Абелардъ // Энциклопедический лексиконСПб: 1835. — Т. 1. — С. 26–27.
  4. Абелар, Петр // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 23–24.
  5. 5.0 5.1 Абеляр // Православная богословская энциклопедияСПб: 1900. — Т. 1. — С. 13–20.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 4. — ISBN 978-2-221-06888-5
  7. National Library Service of Italy — 1985.
  8. პროექტი გუტენბერგი — 1971.
  9. National Library of Australia — 1960.
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 Swartz A. Open Library — 2007.
  11. SNAC — 2010.
  12. Catholic Encyclopedia — 1995.
  13. Encyclopædia UniversalisEncyclopædia Britannica.
  14. Find a Grave — 1995.
  15. CONOR
  16. Faceted Application of Subject Terminology
  17. Early Modern Letters Online
  18. Lord Byron and his Times
  19. LIBRIS
  20. Bibliothèque interuniversitaire de Santé — 2011.
  21. Athenaeum
  22. muziekweb.nl
  23. hymnary.orgCalvin Theological Seminary, Christian Classics Ethereal Library.
  24. Indiana Philosophy Ontology Project
  25. ArhivX LOD
  26. Musicalics
  27. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  28. Store norske leksikon — 1978.
  29. Biblioteca Nacional de España — 1711.
  30. British Museum person-institution thesaurus
  31. Autoritats UB
  32. The LiederNet Archive — 1995.
  33. Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas
  34. Documenta Catholica Omnia
  35. Répertoire International des Sources Musicales — 1952.
  36. opac.vatlib.it
  37. Bibliographie annuelle de l'histoire de France — 1956. — ISSN 0067-6918
  38. NUKAT — 2002.
  39. Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  40. GeneaStar
  41. https://books.google.fr/books?id=z3hkJ5PA_8kC&printsec=frontcover&hl=fr&#v=onepage&q&f=false — 9780191585173 — P. xvii.
  42. https://books.google.fr/books?id=z3hkJ5PA_8kC&printsec=frontcover&hl=fr&#v=onepage&q&f=false — 9780191585173 — P. xxii.
  43. Beaumont F. M. Manuel et itinéraire du curieux dans le cimetière du Père la ChaiseParis: 1828. — P. 94.
  44. A. Henry Le Père Lachaise historique, monumental et biographiqueParis: chez l'auteur, 1852. — P. 26. — 116 გვრ.
  45. https://www.tombes-sepultures.com/crbst_1109.html