პეკინესი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Under construction icon-red.svg ამ სტატიას ამჟამად აქტიურად არედაქტირებს MIKHEIL.

გთხოვთ, ნუ შეიტანთ მასში ცვლილებებს, სანამ ეს განცხადება არ გაქრება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მოხდეს რედაქტირების კონფლიქტი.
ამ შეტყობინების განთავსების თარიღია 2019 წლის 21 აგვისტო და იგი მხოლოდ ერთი კვირა შეიძლება დარჩეს სტატიაში.


მომხმარებლის სახელის და თარიღის ავტომატურად მისათითებლად, გამოიყენეთ თარგი {{subst:L}}

Pekińczyk f64.jpg

პეკინესი (ჩინ. 北京狗, ინგლ. Pekingese; ასევე ცნობილი, როგორც ლომი ძაღლი, პეკინის ლომი ძაღლი ან პეკე) — უძველესი დეკორატიული ჯიშის ძაღლი ჩინეთიდან. ხშირად მას ლომ-ძაღლსაც უწოდებენ, რადგან ძალიან ჰგავს ჩინურ არქიტექტურულ ორნამენტებზე გამოსახულ ე. წ. ჩინურ მცველ ლომებს.

წარმოადგენდა ჩინეთის საიმპერატორო კარის ფავორიტ ჯიშს; იყო მათი კომპანიონი ოთახის ძაღლი. სახელი მომდინარეობს ქალაქ პეკინიდან, სადაც აკრძალული ქალაქიც მდებარეობს. უნიკალური გარეგნობიდან გამომდინარე, ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელია რამდენიმე თავისებურება და ჯანმრთელობის პრობლემები. სასურველ მახასიათებელთა გამო, პეკინესთან შეჯვარებით შეიქმნა რამდენიმე ახალი ჰიბრიდული ჯიში, მაგალითად, პეკაპუ (პუდელთან შეჯვარებით) და პეკ-ა-ტიზი (მალტეზესთან შეჯვარებით).

ჯიში სათავეს იღებს დასავლეთ ჩინეთიდან.

გარეგნობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჯიშის ერთ-ერთი ყველაზე თვალშისაცემი მახასიათებელია ბრტყელი სახე და დიდი თვალები. ტანი პატარა და დაბალია. ამავე დროს, პეკინესს აქვს კუნთიანი და მტკიცე სხეული.[1] ჯიშის უჩვეულო, გორაობის მსგავსი სიარული უძველეს დროში შეიძლება მომშენებლებმა განზრახ გამოიყვანეს, რათა სამეფო ძაღლებს გაქცევა არ შეძლებოდათ.

ბეწვის საფარი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჯიში გამოირჩევა ფერთა მრავალი კომბინაციით. პეკინესთა უმეტესობა ოქროსფერი, წითლი ან მოშავოა. ასევე დამახასიათებელია კრემისფერი, შავი, თეთრი, ჟღალი, შავი-ჟღალი, მოლურჯო ან ფიქალისფერი რუხი ფერები. ამ უკანასკნელი ფერის ძაღლებს ხშირად აქვთ სუსტი პიგმენტაცია და პატარა თვალები. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ალბინოსი (თეთრი ძაღლი ვარდისფერი თვალებით) პეკინესის გაზრდისას, რადგან ალბინიზმთან დაკავშირებულია ჯანმრთელობის გარკვეული პრობლემები.

პეკინესებს აქვთ როგორც შავი, ისე საკუთარი ბეწვის ფერის სახე. მიუხედავად ბეწვის ფერისა, დრუნჩის, ცხვირის, ტუჩებისა და ქუთოთოების ფერი მაინც შავია. ესაჭიროებათ ხშირი ვარცხნა.

პეკინესის წონა 3,2-დან 6,4 კგ-მდე მერყეობს, ნიდაოსთან სიმაღლე 15-23 სმ, თუმცა არიან უფრო პატარებიც. პატარა პეკინესებს სახელოს პეკინესებს უწოდებენ. ეს სახელი უძველესი დროიდან მოდის, როდესაც იმპერატორებს ყველაზე პატარა პეკინესები ტანსაცმლის სახელოთი დაჰყავდათ. 6,8 კგ-ზე მეტი წონის პეკინესებს ძაღლების შოუებში მონაწილეობის უფლება არ აქვთ. პეკინესის სიგრძე მკერდიდან დუნდულებამდე ოდნავ მეტია, ვიდრე მისი სიმაღლე. ზოგადი პროპორციაა 3 სიმაღლე 5 სიგრძეზე.

ჯანმრთელობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გაერთიანებული სამეფოს კენელის კლუბის მონაცემებით, პეკინესის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 11,4 წელია.[2]

სხვა მრავალი ოთახის ძაღლის ჯმსგავსად, პეკინესის სიკვდილის ძირითადი მიზეზი ტრავმაა.[3] შინაგან ორგანოებში კი ყველაზე გავრცელებულია ნევროლოგიური და გულ-სისლძარღვთა პრობლემები,[3] მათ შორის გულის უკმარისობა. ადრეული დიაგნოზისა და შესაბამისი წარმატებული მკურნალობის შემდეგ, ამ პრობლემების მქონე პეკინესები კიდევ მრავალ წელს ცოცხლობენ. პრობლემის პოტენციური ნიშანია გულის ფრიალი, რის შემდეგაც დიაგნოზი ვეტერინარმა ან კარდიოლოგმა უნდა დასვას. ძალიან ხშირად, პრობლემები თავს არ იჩენს 6 წლის ასაკამდე, შესაბამისად, ლეკვებში რაიმე პრობლემის შემჩნევა ძალიან რთულია.

ჯიშის სხვა მთავარ პრობლემებს შორის არის თვალებისა და სუნთქვის პრობლემები, რისი მიზეზიც მათი ციცქნა თავის ქალა და ბრტყელი სახეა. პეკინესისთვის ასევე პრობლემაა კანის ალერგიები. განსაკუთრებით გავრცელებული პრობლემაა თვალის რქოვანას წყლულები, რაც სპონტანურად უჩნდებათ. პეკინესს ასევე შეიძლება განუვითარდეს მშრალი თვალის რეტინის პროგრესული ატროფია,[4] ისევე როგორც გლაუკომა, რომლის დროსაც თვალს წნევა აწვება, რაც თვალში სითხის დრენაჟს იწვევს. მსგავსი დარღვევების გამომწვევი მთავარი მიზეზია თვალის ფილტრაციის კუთხეების არასწორი განვითარება.[5]

პეკინესის გარეთ ყოლა დაუშვებელია. იმის გამო, რომ გაბრტყელებული სახე და ცხვირი აქვთ, რაც მათ სუნთქვის პრობლემებს უქმნის, ცივ და ცხელ ამინდში უჭირთ სხეულის ტემპერატურის დარეგულირება. გამომდინარე იქიდან, რომ ზურგი ფეხებთან შედარებით საკმაოდ გრძელი აქვთ, ხშირია მისი დაზიანება. სიფრთხილეა საჭირო ხელში აყვანისას, რადგან საჭიროა ზურგს შესაბამისად მოვეპყრათ — ერთი ხელი მკერდქვეშ უნდა ამოვდოთ, მეორე კი მუცლის. მოკლე ფეხების გამოზოგიერთ პეკინესს განსაკუთრებით უჭირს კიბეებზე მოძრაობა; ასვლა-ჩასვლა განსაკუთრებით უჭირთ ხნიერ ძაღლებს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პეკინესები2000 წლის წინ ჩინეთში გამოყვანილი, პატარა ფუმფულა ძაღლები. მათი სახელი მოდის ქალაქ პეკინისგან. თვითონ ჩინელები კი მათ „ფუს ძაღლებად“ მოიხსენიებენ. იმის გამოსარკვევად თუ რამდენად აფასებენ ამ ძაღლის ჯიშს ჩინეთში, შეიძლება ვიმსჯელოთ ხელოვნების უთვალავი ნიმუშით, რომლებზეც პეკინესები არიან გამოსახულნი. ითვლებოდა, რომ ისინი პატარა დამცველი-სულები არიან და ვიზუალურადაც პეკინესები უფრო პატარა ლომებს გვანან ვიდრე ძაღლებს. არსებობს ძველი ჩინური ლეგნდა პეკინესების წარმოშობის შესახებ: ამ ლეგენდის თანახმად, უხსოვარ დროში ცხოველთა მეფე ლომს მაიმუნი შეუყვარდა და ცოლად შეირთო; ამ წყვილისგან დაბადებულიმა ნაშიერმა კი ორივე მშობლის თვისებები, მაიმუნისგან გარეგნობა, ლომისგან კი ბუნებით სიამაყეობა მიიღო.

პეკინესი ჩინელი იმპერატორების საყვარელი ძაღლი იყო და მათ საპატიო ადგილი ეჭირათ სასახლეში. მას იყენებდნენ სხვადასხვა ბუდისტურ რიტუალებში. ევროპაში პეკინესმა 1860 წელს მოიპოვა პოპულარობა.

აღწერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პეკინესი თავისი შეხედულებით ჰგავს მინიატურულ ლომს. აქვს გრძელი ხშირი ბეწვი, რომელსაც ესაჭიროება ყოველდღიური მოვლა. შეფერილობა შავი, თეთრი, წითური და შერეული ფერები.

ზოგადი ცნობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • სიმაღლე: ხვადი 22-24 სმ, ძუ 20-22 სმ.
  • წონა: ხვადი 4-5 კგ, ძუ 3-4 კგ,
  • სიცოცხლის ხანგრძლივობა: 17 წელი
  • წარმომავლობა: ჩინეთი

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. "Keegan's Puppies - Pekingese Breed Traits and Characteristics"
  2. Individual Breed Results for Purebred Dog Health Survey.
  3. 3.0 3.1 Fleming, J.M.; Creevy, K.E.; Promislow, D.E.L. (March 2011). "Mortality in North American Dogs from 1984 to 2004: An Investigation into Age-, Size-, and Breed-Related Causes of Death". Journal of Veterinary Internal Medicine 25 (2): 187–198. . PMID 21352376.თარგი:Open access
  4. Bell, Jerold S.; Cavanagh, Kathleen E.; Tilley, Larry P.; Smith, Francis W.K. (2012) Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, WY: Teton NewMedia, Inc, გვ. 355. ISBN 9781482241419. 
  5. Glaucoma in Dogs en. წაკითხვის თარიღი: 2018-10-16