პაულ კერესი
 | |
| ქვეყანა (სპორტი) | ესტონეთი, სსრკ ან გერმანია |
|---|---|
| დაბადების თარიღი | 7 იანვარი, 1916 |
| დაბადების ადგილი | ნარვა, რუსეთის იმპერია (დღევანდელი ესტონეთი) |
| გარდაცვალების თარიღი | 5 ივნისი, 1975 (59 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | ჰელსინკი, ფინეთი |
| წოდება | დიდოსტატი და International Judge of Chess Compositions |
| ჯილდოები და პრემიები | სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი, Estonian Athlete of the Year[1] , Merited Sportsperson of Estonian SSR და შრომის წითელი დროშის ორდენი |
პაულ კერესი (გერმ. Paul Keres; დ. 7 იანვარი, 1916, ნარვა — გ. 5 ივნისი, 1975, ჰელსინკი) — ესტონელი და საბჭოთა მოჭადრაკე, დიდოსტატი, მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი მოთამაშე XX საუკუნის შუა ხანებში. მას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „ჭადრაკის პრინცს“ და „მარადიულ მეორეს“, რადგან ზედიზედ ოთხჯერ დაიკავა მეორე ადგილი მსოფლიოს ჩემპიონობის პრეტენდენტთა ტურნირებში.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პაულ კერესი დაიბადა ნარვაში, ხელოსნის ოჯახში. ჭადრაკით ბავშვობიდან დაინტერესდა და უკვე 1930-იანი წლების შუა ხანებში ესტონეთის წამყვან მოჭადრაკედ იქცა. 1935 წელს წარმატებით იასპარეზა ვარშავის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე, რამაც მას საერთაშორისო აღიარება მოუტანა. კერესი აქტიურად ასპარეზობდა უმაღლეს დონეზე 1938 წლიდან 1970-იანი წლების დასაწყისამდე და თითქმის ოთხი ათწლეულის განმავლობაში რჩებოდა მსოფლიოს ელიტაში.
ავრო-ტურნირი და ომამდელი პერიოდი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1938 წელს კერესმა უდიდეს წარმატებას მიაღწია — მან I–II ადგილები გაიყო რუბენ ფაინთან ერთად ავრო-ტურნირში (ნიდერლანდები). ტურნირში მონაწილეობდნენ მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონი ალექსანდრე ალიოხინი და ყოფილი ჩემპიონები ხოსე რაულ კაპაბლანკა, ემანუილ ლასკერი და მაქს ეივე. ამ შედეგმა კერესი მსოფლიოს ჩემპიონობის მატჩის ერთ-ერთ მთავარ კანდიდატად აქცია, თუმცა მეორე მსოფლიო ომმა შესაძლო ჩემპიონატის მატჩი ჩაშალა.
მსოფლიო ჩემპიონობის პრეტენდენტი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კერესი რეგულარულად მონაწილეობდა მსოფლიოს ჩემპიონობის ციკლში. მან ოთხჯერ ზედიზედ მეორე ადგილი დაიკავა პრეტენდენტთა ტურნირებში (1953, 1956, 1959, 1962), რის გამოც დამკვიდრდა მეტსახელი „მარადიული მეორე“.
სსრკ-ის ჩემპიონატები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კერესი სამგზის გახდა სსრკ-ის ჩემპიონი — 1947, 1950 და 1951 წლებში. საბჭოთა ჩემპიონატებში იგი გამოირჩეოდა სტაბილური შედეგებით და თითქმის ყოველთვის იკავებდა საპრიზო ადგილებს.
გუნდური ასპარეზობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კერესმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა გუნდურ ჩემპიონატებში:
- ესტონეთის სახელით — 1940 წლამდე ოთხჯერ ითამაშა საჭადრაკო ოლიმპიადაზე;
- სსრკ-ის ნაკრებში — შვიდჯერ მიიღო მონაწილეობა საჭადრაკო ოლიმპიადებზე და შვიდჯერვე გახდა ოქროს მედლის მფლობელი გუნდურ ჩათვლაში.
ტურნირები და შედეგები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კერესმა მონაწილეობა მიიღო დაახლოებით 60-ზე მეტ საერთაშორისო ტურნირში, რომელთაგან დაახლოებით 30-ში პირველი ადგილი დაიკავა. მისი კარიერის განმავლობაში მან არაერთხელ დაამარცხა მსოფლიოს ჩემპიონები და წამყვანი დიდოსტატები.
საჭადრაკო თეორია და კომპოზიცია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პაულ კერესი მრავალმხრივი ნიჭის მქონე მოჭადრაკე იყო. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საჭადრაკო თეორიაში:
- გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ათეული ეტიუდი და ამოცანა;
- მისი სახელი უკავშირდება დებიუტების ვარიანტებს ესპანურ პარტიაში, სიცილიურ და ფრანგულ დაცვებში;
- ის არის არაერთი წიგნისა და სახელმძღვანელოს ავტორი.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პაულ კერესი გარდაიცვალა 1975 წლის 5 ივნისს ჰელსინკში, დაკრძალულია ტალინში. კერესი განსაკუთრებულად პოპულარულია ესტონეთში. დამოუკიდებელმა ესტონეთმა მისი პორტრეტი გამოსახა 5-კრონიან ბანკნოტზე.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — стр. 156-157.