პარიზის მსოფლიო გამოფენა (1889)
 | ამ სტატიას ან სექციას ვიკიფიცირება სჭირდება ქართული ვიკიპედიის ხარისხის სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად. იმ შემთხვევაში, თუ არ იცით, თუ რა არის ვიკიფიცირება, იხ. დახმარების გვერდი. სასურველია ამის შესახებ აცნობოთ იმ მომხმარებლებსაც, რომელთაც მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვით სტატიის შექმნაში. გამოიყენეთ: {{subst:ვიკიფიცირება/info|პარიზის მსოფლიო გამოფენა (1889)}} |
 | ეს სტატია უკატეგორიოა. |
პარიზის მსოფლიო გამოფენა (1889) (ფრანგ. Exposition Universelle de 1889, გამოითქმის [ɛkspozisjɔ̃ ynivɛʁsɛl]) — მსოფლიო გამოფენა, რომელიც გაიმართა 1889 წლის 6 მაისიდან 31 ოქტომბრამდე საფრანგეთიში, პარიზიში. იგი იყო მეხუთე ათი მნიშვნელოვანი გამოფენიდან, რომლებიც ქალაქში 1855–1937 წლებში ჩატარდა.[1]
გამოფენამ მიიზიდა ოცდათორმეტ მილიონზე მეტი დამთვალიერებელი.[2] ღონისძიებისთვის აგებული ყველაზე ცნობილი ნაგებობაა ეიფელის კოშკი, რომელიც დღემდე პარიზის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ რჩება.[3]
ორგანიზაცია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გამოფენა გაიმართა ბასტილიის აღების ასი წლის იუბილეს აღსანიშნავად, რაც მიჩნეულია საფრანგეთის რევოლუციის დასაწყისად. ამასთან, ღონისძიება განიხილებოდა, როგორც ეკონომიკის სტიმულირების საშუალება და ქვეყნის ეკონომიკური კრიზისიდან გამოყვანის მცდელობა.[4] გამოფენაში მონაწილეობდა 61,722 ოფიციალური ექსპონენტი, რომელთაგან ოცდახუთი ათასი საფრანგეთის ფარგლებს გარედან იყო.[5]
შესვლის ფასი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გამოფენაზე შესვლა ღირდა ორმოცი სანტიმი, იმ დროს, როდესაც პარიზის კაფეში „ეკონომ კლასის“ ხორცისა და ბოსტნეულის ულუფა ათ სანტიმად ფასობდა. ვიზიტორებს დამატებითი საფასურის გადახდა უწევდათ გამოფენის ყველაზე პოპულარული ატრაქციონებისთვის. ეიფელის კოშკზე ასვლა ხუთ ფრანკი ღირდა, ხოლო პანორამებზე, თეატრებსა და კონცერტებზე დასწრება — ერთი ფრანკი. საფრანგეთის პროვინციებიდან ჩამოსულ სტუმრებს შეეძლოთ ეყიდათ ბილეთი, რომელიც მოიცავდა როგორც მატარებლის მგზავრობას, ისე გამოფენაზე შესვლას.[6] გამოფენის საერთო ხარჯმა შეადგინა 41,500,000 ფრანკი, ხოლო შემოსავალმა — 49,500,000 ფრანკი. ეს იყო პარიზში ჩატარებულ მსოფლიო გამოფენებს შორის ბოლო, რომელმაც მოგება მოიტანა.[7]
ეროვნული მონაწილეობა და ბოიკოტი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გამოფენაში ოფიციალურად მონაწილეობდნენ შემდეგი ქვეყნები: ანდორა, არგენტინა, ბოლივია, ჩილე, კოსტა-რიკა, დომინიკის რესპუბლიკა, ეკვადორი, შეერთებული შტატები, საბერძნეთი, გვატემალა, ჰაიტი, ჰავაის სამეფო, ჰონდურასი, ინდოეთი, იაპონია, მაროკო, მექსიკა, მონაკო, ნიკარაგუა, ნორვეგია, პარაგვაი, სპარსეთი, სენ-მარტენი, სალვადორი, სერბეთი, სიამი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, შვეიცარია, ურუგვაი და ვენესუელა. ასევე მონაწილეობდნენ ბრიტანეთის დომინიონები — ახალი ზელანდია და ტასმანია.[8] გამოფენის თემატიკის გამო, რომელიც ფრანგული მონარქიის დამხობას აღნიშნავდა, ევროპული მონარქიების უმეტესობამ ოფიციალურად ბოიკოტი გამოუცხადა ღონისძიებას. ბოიკოტში მონაწილეობდნენ გერმანია, ავსტრია-უნგრეთი, ბელგია, ესპანეთი, გაერთიანებული სამეფო, იტალია, ნიდერლანდები, პორტუგალია, რუსეთი და შვედეთი.[9] მიუხედავად ამისა, ამ ქვეყნებიდან მრავალი მოქალაქე და კომპანია მაინც მონაწილეობდა, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში მონაწილეობა სრულად კერძო სპონსორების მიერ ფინანსდებოდა. ასეთ ქვეყნებს შორის იყვნენ გერმანია და ელზას-ლოტარინგია, ავსტრია-უნგრეთი, ბელგია, ბრაზილია, ჩინეთი, დანია, ეგვიპტე, ესპანეთი, გაერთიანებული სამეფო და მისი კოლონიები, ჰაიტი, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდები, პერუ, პორტუგალია, რუმინეთი, რუსეთი, ფინეთი და შვედეთი.[10]
საგამოფენო სივრცეები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
გამოფენამ მიიზიდა ოცდათორმეტ მილიონზე მეტი დამთვალიერებელი. ღონისძიებისთვის აგებული ყველაზე ცნობილი ნაგებობაა ეიფელის კოშკი, რომელიც დღემდე პარიზის ერთ-ერთ მთავარ სიმბოლოდ რჩება.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006.
- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006.
- ↑ L'Exposition de 1889 et la tour Eiffel, d'après les documents officiels. 1889.
- ↑ L'Exposition de 1889 et la tour Eiffel, d'après les documents officiels. 1889, გვ. 165–166.
- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006, გვ. 78.
- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006, გვ. 78.
- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006, გვ. 78.
- ↑ Ageorges, Sylvain. Sur les traces des expositions universelles : Paris, 1855–1937. Parigramme, 2006, გვ. 78.
- ↑ Schroeder-Gudehus, Brigitte. „Les grandes puissances devant l'Exposition universelle de 1889“, Le Mouvement social, №149, 1989, გვ. 15.
- ↑ Schroeder-Gudehus, Brigitte. „Les grandes puissances devant l'Exposition universelle de 1889“, Le Mouvement social, №149, 1989, გვ. 15.