პაკისტანის ტურიზმი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

პაკისტანის ტურიზმი მზარდი ინდუსტრიაა.[1][2][3] 2018 წელს ბრიტანეთის ბექპერეკრთა საზოგადოებამ პაკისტანი მსოფლიოს საუკეთესო სათავგადასავლო ტურისტული დანიშნულების ადგილად დაასახელა და შემდეგნაირად აღწერა: „...პაკისტანი დედამიწაზე ერთ-ერთი ყველაზე მეგობრული ქვეყანაა, მთიანი ხედებით, რომელიც ნებისმიერი ადამიანის ყველაზე უჩვულო წარმოსახვის მიღმაც აღწევს“.[4] გეოგრაფიულად და ეთნიკურად მრავალფეროვანი ქვეყანას ტურისტებისთვის ბევრი შეთავაზება აქვს, დაწყებული ბუნებრივი ხედებითა და ისტორიული მემკვიდრეობით, დამთავებული კულტურული მრავალფეროვნებით.

2006 წლის ოქტომბერში, ქაშმირის მიწისძვრის შემდეგ გაზეთმა The Guardian გამოაქვეყნა სტატია „პაკისტანის ხუთი მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობის შესახებ“, რათა ქვეყნის ტურიზმის ინდუსტრიას დახმარებოდა.[5] დანიშნულების ადგილებს შორის იყო: ლაჰორი, ყარაყორუმის გზატკეცილი, კარიმაბადი და საიფულ მულუკის ტბა. 2007 წელს ქვეყნის უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმოჩენისთვის პაკისტანმა წამოიწყო ტურისტული კამპანია სახელწოდებით - „Visit Pakistan“. კამპანია მოიცავდა მთელი წლის განმავლობაში ბაზრობების გამართვას, რელიგიურ ფესტივალებს, რეგიონულ სპორტულ ღონისძიებებს, ხელოვნების შოუებს, სახალხო ფესტივალებსა და ისტორიული მუზეუმების გახსნას.[6] მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2009 წლის მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით პაკისტანის საუკეთესო ტურისტულ დანიშნულების ადგილებად სვატის რაიონი, ლაჰორი, ხაიბერის გასასვლელი, პეშავარი, ყარაჩი და რავალპინდი დასახელდა.[7]

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის მოხსენების მიხედვით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით (2.9 ქულა) მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 124-ე ადგილზეა. 2015 წელთან შედარებით პაკისტანმა სიაში 1 ადგილით მაღლა აინაცვლა.[8] 2017 წელს პაკისტანს 965 498 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, ხოლო საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები 317 000 000$-ს გაუტოლდა, რაც საშუალოდ ყოველი ტურისტის მიერ დახარჯულ 328.3$-ს უდრის. მოგზაურობისა და ტურიზმის სექტორში 1 429 580 სამუშაო ადგილია შექმნილი, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილების 2.4%-ს შეადგენს. საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 2.8%-ია.[9] პაკისტანს საუკეთესო მაჩვენებლები ფასების კონკურენტუნარიანობის (29-ე ადგილი) და ბუნებრივი რესურსების (59-ე ადგილი) სვეტებში აქვს, ხოლო ყველაზე ადამიანური რესურსებისა და შრომის ბაზრის (134-ე ადგილი), უსაფრთხოებისა და დაცულობის(133-ე ადგილი) და გარემოს მდგრადობის შენარჩუნების (133-ე ადგილი სვეტებში.[10] პაკისტანის ხელისუფლება იმედოვნებს, რომ 2025 წლისთვის ტურიზმიდან მიღებული შემოსავალი 9.5 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწევს.[11]

მიმოხილვა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბადშაჰის მეჩეთი, ლაჰორი

პაკისტანის ტურისტული ღირსშესანიშნაობების მოიცავს მოჰენჯო-დაროსა და ჰარაპას ნანგრევებიდან დაწყებული, ჰიმალაების სამთო ხედებით დამთავრებულ დანიშნულების ადგილებს.[12] პაკისტანში 7000 მეტრზე მაღალი მთები მდებარეობს, რომლებიც სათავგადასავლო ტურიზმის მოყვარულებსა და მთასვლელებს მთელი მსოფლიოდან იზიდავს, განსაკუთრებით კ2.[13] პაკისტანის ჩრდილოეთ ნაწილში მრავალი ძველი ციხესიმაგრე და ანტიკური არქიტექტურის ძეგლი მდებარეობს. ჰანზას ველი და ჩიტრალის ველი კალაშების სამკვიდროს წარმოადგენს, ხოლო გილგიტ ბალტისანის დიამერის რაიონში „ზღაპრული მდელოები“ მდებარეობს. პაკისტანის ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს შორის გამორჩეულია ხაიბერ-პახტუნხვა, პენჯაბის პროვინცია თავისი ისტორიული ქალაქით ლაჰორით, რომელიც პაკისტანის კულტურულ დედაქალაქს წარმოადგენს მოგოლთა დინასტიის არქიტექტურული ძეგლებით, როგორიცაა ბადშაჰის მეჩეთი, შალიმარის ბაღები, ჯაჰანგირის სამარხი და ლაჰორის ფორტი.

ტურიზმის სტატისტიკა წლების მიხედვით[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999
ვიზიტორები[14] - - - - - 378,000 369,000 375,000 429,000 432,000

2000-იანი წლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
ვიზიტორები 557,000 500,000 498,000 501,000 648,000 798,000 898,000 840,000 823,000 855,000

2010-იანი წლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2010 2011 2012 2013 2014 2015[15] 2016[16] 2017[17][18]
ვიზიტორები 907,000 1,167,000 966,000 565,212 530,000 563,400 965,498 1,750,000

ინფრასტრუქტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაკისტანის ტურიზმი მზარდი ინდუსტრიაა. უცხოური ინვესტიციებითა და დაბანდებებით, პაკისტანმა მთავარი სახმელეთო და საჰაერო ინფრასტრუქტურის შექმნა შეძლო. გილგიტ-ბალტისტანიდან დაწყებული კარაჩის პორტით დამთავრებული, გზები გაუმჯობესდა.

პაკისტანის ტურიზმის განვითარების კორპორაცია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2004 წლის სექტემბერში პაკისტანის ტურიზმის სამინისტრო ცალკე სამინისტროდ გამოიყო. ტურიზმის სამინისტრო შიდა და უცხოური ტურიზმის პოლიტიკის შემუშავებაზე, განვითარებაზე, მარკეტინგსა და ხელშეწყობაზეა ორიენტირებული. გარდა ამისა, სამინისტრო კოორდინირებს და არეგულირებს იმ ფედერალურ და პროვინციულ მთავრობებსა და კერძო სექტორის ატივობებს, რომლებიც ტურიზმის სექტორში არიან ჩართული.[19]

ტურიზმის სამინისტროს ქმედებებმა შედეგი ვერ გამოიღო, რის გამოც 2011 წლის 30 ივნისს კონსტიტუციის შესაბამისად პაკისტანის მთავრობამ სამინისტრო გააუქმა. ტურიზმის ხელშეწყობა პროვინციულ დონეზე შექმნილ დეპარტამენტებს დაევალათ,შესაბამისად, დღეისთის ყოველი პროვინცია თავად არის პასუხისმგებელი ტურიზმის განვითარებაზე. ეს ორგანიზაციები პაკისტანის ტურისტული განვითარების კორპორაციის შემადგენლობაში შედიან:

ტურიზმი პროვინციებისა და ტერიტორიების მიხედვით[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაკისტანი მოიცავს ოთხ პროვინციას: ბელუჯისტანის პროვინციას, ხაიბერ-პახტუნხვას პროვინციას, პენჯაბის პროვინციასა და სინდის პროვინციას, ორ ფედერალურ ტერიტორიას: ისლამაბადის ფედერალურ ტერიტორიასა და ტომების ტერიტორიების ფედერალურ მმართველობას და ორ ავტონომიურ რეგიონს: აზად-ქაშმირსა და გილგიტ-ბალტისტანს.[26]

გილგიტ-ბალტისტანი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

შანგრილას ტბა

პაკისტანის ტურიზმის დედაქალაქი ბილგიტ-ბალტისტანია. ავტონომიურ რეგიონში არაერთი მაღალი მწვერვალი მდებარეობს, მათ შორის, კ2, მსოფლიოს ყველაზე მაღალი მწვერვალი ევერესტის შემდეგ. ავტონომიური რეგიონი მდიდარია მთებით, ტბებით, მყინვარებითა და ველებით. გარდა მთის ხედებისა, გილგიტ-ბალტისტანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობებით, კულტურით, ისტორიითა და ხალხითაა ცნობილი.[27] ავტონომიური რეგიონის ყველაზე ცნობილ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა: „ზღაპრული მდელოები“, ჰაშის ველი, ნალტარის ველი და დეოსაის ეროვნული პარკი.[28]

ინტერნეტ რესურსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Malik, Javeria. (6 May 2015) Tourism's Impact on Pakistan Economy : Tourism and its Impact on Pakistan economy.
  2. More than one million tourists visited northern areas of Pakistan this season - The Express Tribune (5 August 2016).
  3. Improvement in law, order boosts Pakistan’s tourism industry.
  4. Correspondent, Sana Jamal,. “Pakistan tops list of world’s best travel destination for 2018“, GulfNews, 2017-12-28. 
  5. Windsor, Antonia. “Out of the rubble“, The Guardian, 17 October 2006. წაკითხვის თარიღი: 25 May 2010. 
  6. Tourism Events in Pakistan in 2010. Tourism.gov.pk. წაკითხვის თარიღი: 27 September 2010.
  7. Paracha, Nadeem. “Before the Lights Went Out“, nadeemfparacha.wordpress.com, 7 July 2008. წაკითხვის თარიღი: 19 September 2011. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 6 March 2010. 
  8. The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017. გვ. 268.
  9. The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017. გვ.268.
  10. The Travel & Tourism Competitiveness Report 2017. გვ.269.
  11. Tourism to contribute over Rs1 trillion by 2025 - The Express Tribune (17 December 2015).
  12. Sports Acitivities. John Douglas.
  13. PTDC page on mountaineering Archived 2 December 2006 საიტზე Wayback Machine.
  14. http://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL?locations=PK
  15. http://www.brecorder.com/2016/03/16/285426/
  16. http://www.radio.gov.pk/27-Feb-2017/promotion-of-tourism-over-seven-hundred-thousand-foreign-tourists-visited-pakistan
  17. Terms of Service Violation.
  18. Dawn.com. (30 September 2017) Foreign tourists to Pakistan more than triple since 2013.
  19. Analysis Tourism Management In Pakistan (PDF). წაკითხვის თარიღი: 27 September 2010.
  20. Tourism Development Corporation of Punjab. წაკითხვის თარიღი: 9 June 2015.
  21. Archived copy. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 9 February 2014. წაკითხვის თარიღი: 2014-02-09.
  22. Departments. წაკითხვის თარიღი: 9 June 2015.
  23. Culture, Tourism & Archives - Government of Balochistan. წაკითხვის თარიღი: 9 June 2015.
  24. Archived copy. წაკითხვის თარიღი: 26 April 2014
  25. Under Maintenance. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 28 April 2015. წაკითხვის თარიღი: 9 June 2015.
  26. Constitution of Pakistan. Ministry of Foreign Affairs, Government of Pakistan. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 11 August 2006. წაკითხვის თარიღი: 30 March 2010.
  27. Skardu, pk. Top 10 Most beautiful plces to visit in Pakistan. წაკითხვის თარიღი: 18 February 2017.
  28. 5 Most Beautiful Places To Visit in Gilgit Baltistan. www.skardu.pk. წაკითხვის თარიღი: 1 October 2017.