პაგანი (კუნძული)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
პაგანი
მშობ. სახელი: ინგლ. Pagan
Northern Mariana Islands-CIA WFB Map.png
გეოგრაფია
18°07′ ჩ. გ. 145°46′ ა. გ. / 18.117° ჩ. გ. 145.767° ა. გ. / 18.117; 145.767
მდებარეობა წყნარი ოკეანე
კოორდინატები კოორდინატები: განედი არ არის მითითებული
ფართობი 47,24 კმ²
სიგრძე 17 კმ
სიგანე 7 კმ
უმაღლესი წერტილი 579 მ
ქვეყანა
მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთის კუნძულები
დემოგრაფია
მოსახლეობა დაუსახლებელი (2010)

პაგანი (ინგლ. Pagan) — კუნძული მარიანას არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულებს და შედის ჩრდილოეთის კუნძულების მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში.

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძულის ხედი კოსმოსიდან

კუნძული პაგანი მდებარეობს მარიანას არქიპელაგის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. კუნძულიდან 68 კმ-ში ჩრდილოეთით მდებარეობს კუნძული აგრიხანი, 48 კმ-ში სამხრეთით — კუნძული ალამაგანი[1]. უახლოესი მატერიკი, აზია, მდებარეობს 2600 კმ-ში[2].

კუნძულ პაგანს, როგორც მარიანის არქიპელაგის სხვა კუნძულებს, აქვს ვულკანური წარმოშობა[2] და წარმოადგენს ერთმანეთთან ვიწრო ყელით შეერთებულ ორ სტრატოვულკანს[1]. ორივე ვულკანი ჩამოყალიბდა კალდერის საზღვრებში და მათი დიამეტრი შეადგენს 7 და 4 კმ-ს[3]. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — ვულკანი ჩრდილოეთ პაგანი, აღწევს 579 მეტრს[2]. მეორე ვულკანი, სამხრეთ პაგანი, აღწევს 548 მეტრს და აქვს მწვერვალი, რომელზეც მდებარეობს ოთხი ვულკანური კრატერი[3]. ყველაზე დიდი ამოფრქვევა კუნძულზე მოხდა 1981 წელს[3]. პაგანის კუნძულის სიგრძე შეადგენს 17 კმ-ს, ხოლო მაქსიმალური სიგანე — 7 კმ-ს[4]. კუნძულის ფართობია — 46,6 კმ²[2].

კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია. კუნძულზე ხდება ვულკანური ამოფრქვევები და ციკლონები[2].

კუნძულ პაგანის ნაწილს უკავია ტროპიკული ტყეები, რომელშიც ჭარბობს ქოქოსის პალმები და სხვადასხვა ბუჩქები, ასევე მინდვრები[2]. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს პატარა მარილიანი ტბა.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ესპანელი, კათოლიკე მისიონერი დიეგო ლუის დე სანვიტორესი (ესპ. Diego Luis de Sanvitores), რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1669 წელს[5]. შემდგომში კუნძული შევიდა ესპანეთის მფლობელობაში.

1899 წლის 12 თებერვალს ესპანეთმა მარიანას არქიპელაგი მიჰყიდა გერმანიის იმპერიას[6]. გერმანელი ადმინისტრატორის გეორგ ფრიტცის (გერმ. Georg Fritz) მიერ კუნძულის გამოკვლევის დროს ნაპოვნი იქნა ძველად ჩამოროელი ხალხის წარმომადგენლების კუნძულზე ყოფნის კვალი, მათ შორის, სასროლი ქვები და კულტივირებული მცენარეები[4]. 1907 წლიდან კუნძული იყო გერმანიის ახალი გვინეის ნაწილი, რომელიც ემორჩილებოდა კაროლინის კუნძულების საოლქო ოფიცერს[6]. გერმანელების პერიოდში აგრიხანის კუნძულზე მოსახლეობა აწარმოებდა კოპრას, მაგრამ 1904, 1905, 1906 და 1907 წლების ტაიფუნების შემდეგ მისი წარმოება დაეცა 50 %-ით[4].

1914 წლის 14 ოქტომბერს მარიანის არქიპელაგი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ. 1920 წელს კუნძულებზე დაწესდა ერთა ლიგის მანდატი, რომლის მართვასაც აწარმოებდა იაპონია[6]. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პაგანის კუნძულზე მოქმედებდა იაპონელთა ავანპოსტი[4].

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1981 წელს კუნძულის მთელი მოსახლეობა — 53 ადამიანი, ევაკუირებული იქნა ძლიერი ვულკანური ამოფრქვევის გამო. მას შემდეგ კუნძული დაუსახლებელია[4].

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]