ორსვლიანი ამოცანა

ორსვლიანი ამოცანა (ინგლ. twomover) — საჭადრაკო ამოცანა, რომელშიც გარკვეული პირობა უნდა შესრულდეს არაუმეტეს 2 სვლაში.

• ორთოდოქსულ კომპოზიციაში: თეთრები იწყებენ და აშამათებენ შავების მეფეს ორ სვლაში. ორთოდოქსული ორსვლიანი ამოცანა ისტორიულად ჩამოყალიბებული ჟანრია საჭადრაკო კომპოზიციაში.

არაორთოდოქსულ კომპოზიციაში:

• ნადიშამათი: შავები იწყებენ და ეხმარებიან თეთრებს მეფის დაშამათებაში;
• უკუშამათი: თეთრები იწყებენ და აიძულებენ შავებს, შამათი გამოუცხადონ თეთრ მეფეს.
• ზღაპრულ ჭადრაკში თამაშის შესაძლო მიზანი შეიძლება იყოს პატის მიღწევა 2 სვლაში (პირდაპირი პატი, კოოპერაციული პატი, უკუპატი), ასევე შესაძლებელია თამაშის ახალი წესები ან ზემოთ ჩამოთვლილთა სხვადასხვა კომბინაცია.

ორთოდოქსულმა ორსვლიანმა ამოცანამ ფართო გავრცელება მოიპოვა XIX საუკუნის ბოლოს ჩეხი და ინგლისელი კომპოზიტორების ნამუშევრების წყალობით.

ორსვლიანი ამოცანის ნიმუშები

ა. გალიცკი

	a	b	c	d	e	f	g	h
8									8
7									7
6									6
5									5
4									4
3									3
2									2
1									1
	a	b	c	d	e	f	g	h

შამათი ორ სვლაში

ამოხსნა:

1.მf6 მ:f6 2. f4#  

1. ...  მფ:f6 2. ლg7#  

1. ...d3  2. ლb2#  

იზრაილ შიფმანი
1 პრიზი, Bristol Times and Mirror, 1927

	a	b	c	d	e	f	g	h
8									8
7									7
6									6
5									5
4									4
3									3
2									2
1									1
	a	b	c	d	e	f	g	h

შამათი 2 სვლაში

ამოხსნა: 1.ლf3!! მუქარით 2.მb4#
1...ლ:f3+ 2.ეe4#
1...ე:f3 2.ეg4#
1...მფb3 2.მc1#
1...b1ლ 2.ეc2#

ლიტერატურა

• გიორგაძე თ., ჭადრაკის ანბანი, თბ., 1983. — გვ. 292.