ოგე ბენედიქტსენი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ოგე ბენედიქტსენი

ოგე მეიერ ბენედიქტსენი (დან. Åge Meyer Benedictsen; დ. 13 ივლისი[1], 1866, კოპენჰაგენი — გ. 21 ოქტომბერი[2], 1927, ვიდებაეკი, დანია) — დანიელი ლინგვისტი. ოსმალეთში სომხების გენოციდის მოწმე და ლტოლვილი სომხების ერთ-ერთი გულშემატკივარი. უბიხური ენის პირველი შემსწავლელი.

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბენედიქტსენის მამა — იოჰან ფილიპ ფერდინანდ მეიერი (Johan Philip Ferdinand Meyer) დანიელი ებრაელი, ხოლო დედა — ანა მარია ბენედიქტსენი (Anna Maria Benediktsen), ისლანდიელი კომერსანტის ასული იყო. ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო მოგზაურობით. 18 წლის ასაკში მან პირველად მოინახულა ისლანდია. წლების მანძილზე მოგზაურობდა აღმოსავლეთ ევროპაში, თურქეთში (1897-98, 1913, 1922, 1923), სპარსეთსა და ქურთისტანში (1900-01), სომხეთში (1905-06), ინდოეთში (1907-08), ირლანდიაში (1909), ისლანდიაში (1910-11, 1921), კარიბის ბასეინში (1926), რუსეთსა და ბალკანეთში.

1897 წლის 7 სექტემბერს კოპენჰაგენიდან ჩამოვიდა თბილისში, მოიარა ქართლი და ერევნის გუბერნიის გავლით ოსმალეთში გაემგზავრა[3]. ოსმალეთში გამგზავრების მიზანი იყო მოენახულებინა დევნილი სომეხი მოსახლეობა. აღნიშნული მოგზაურობის დროს ბენედიქტსენმა შემთხვევით გაიცნო სამშობლოდან ანატოლიაში გადასახლებული უბიხები. ეს იყო უბიხურ ენასთან მთელი ცივილური სამყაროს პირველი ზიარება. მას გაუკეთებია ჩანაწერები, მაგრამ, სამწუხაროდ, არ გამოუქვეყნებია. 1905 წლის 11 ივნისს თბილისში იყო ჩამოსული როგორც დანიის სახალხო უნივერსიტეტის ლექტორი. მან ინახულა წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება და შემდეგ გაემგზავრა სპარსეთში[4].

ოჯახი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1890 წლის 31 დეკემბერს დაქორწინდა ჟანეტ შონჰეიდერ ვან დოირსზე (Jeanette Schønheyder van Deurs; 1864-1898), რომლისაგანაც შეეძინა 2 შვილი. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მეორეჯერ იქორწინა 1912 წლის 7 ივლისს — ანნა კატრინ (კატრი) ანდრეასენზე (Anna Kathrine (Katri) Andreasen; 1873-1970), რომელთანაც ჰყავდა 1 შვილი. დაკრძალულია ვიდებაეკში (დან. Videbæk) საგვარეულო სასაფლაოზე[5].

ბენედიქტსენის საფლავის ქვაზე წინ შემდეგი წარწერაა:

ÅGE MEYER BENEDICTSEN

1866—1927

De undertrykte Nationers Tolk.

En lysende Aand for det danske Folk.

ხოლო უკან კი:

Venner, hans ædle

Virke vandt ham,

satte Sten

over Stridsmand god.

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Finnerne og deres Land. Studentersamfundets Smaaskrifter. 1891;
  • Es Folk, der vaagner. Kulturbilleder fra Litvaen. 1895;
  • Les dialectes d'Awromān et de Pāwä. Sammen med Prof. Arthur Christensen. Det kgl. Videnskabernes Selskab. Historisk-filologiske Meddelelser. VI, 2. 1921;
  • Overblik over det islandske Folks Historie. 1921;
  • Lithuania. «The awaiking of a nation». 1924;
  • Armenien. Et Folks Liv og Kamp gennem to Aartusinder. 1925;
  • Armenien. En folkeskæbne. 1927.
პუბლიკაციები
  • Slavisk Litteratur og Finsk Litteratur i Julius Clausen: 111. Verdens¬litteraturhistorie. 1901.
  • Don Juan i Kurdistan. Wisbechs ill. Almanak 1909.
  • Island. (I Bogen »Island« udg. af Dansk-isl. Samfund 1918).
  • Det genfødte Litaven. Lysskær. En Bog om Litaven. Kbhvn. 1919.
  • Aarsagen til de armeniske Rædsler. Frem. 1925.

I Serien »Grundrids ved folkelig Universitetsundervisning« har Åge Meyer Benedictsen skrevet følgende Hefter:

  • 22. Polens Fald og dets Kampe for Genoprejsningen. 1899.
  • 26. Russisk Jord og russiske Bønder. 1900.
  • 66. Vore Dages Persien. 1903.
  • 120. Jøderne og Jødehadet. 1906.
  • 159. Indien og Europa. 1909.
  • 186. Irlands Folkekamp. 1910.
  • 187. Island i Nutiden. 1910.
  • 218. Den muhammedanske Verden og Europa. 1913.
  • 240. Stat og Nation. 1915.
  • 258. Russisk Kultur. 1916.
  • 303. Østerland og Vesterland. 1921.
  • 314. Mennesket og Menneskeracerne. 1922.
  • 335. Ruslands Sammenbrud. 1924.
  • 355. Den sorte Race i Afrika og Amerika. 1927.
სტატიები
  • Til Østerland. Højskolebladet. 1901.
  • Russerne i Kaukasus. Politiken 6/12 1905.
  • Paa bulgarske Veje. Tilskueren. 1908.
  • Et Blik fra Ruslands Nutid mod dets Fremtid. Det ny Aarhundrede.
I. Aarg. 2. Bind.
  • Russiske Partier under Nicolaj II. Det ny Aarh. 2. Aarg. 1. Bd. Jøder og Gojim. I—II. Ugens Tilskuer. 1911—12.
  • Indtryk fra Rusland. Ugens Tilskuer. 1912—13.
  • Den russiske Sfinks. I—II. Ugens Tilskuer. 1912—13.
  • Islands Højskole. Højskolebladet. 1912.
  • Det russiske Rigsproblem. I—IV. Ugens Tilskuer. 1913—14.
  • Serbien. Højskolebladet. 1914.
  • Island og Danmark. Højskolebladet. 1915.
  • Det polske Folk under Verdenskrigen. Højskolebladet. 1915.
  • Russiske Stemninger under Revolutionen. (Efter Russisk).
I. Til dig, Soldat!
II. Samtale med en Revolutionær. Højskolebladet. 1917.
  • Island i Nutiden. En Studievejledning. Bogens Verden. 1918. Armenien. Menighedsbladet. Aarg. 6.
  • Ruslands Ulykke. Dansk Udsyn. 1921.
  • Freden mellem England og Irland. Højskolebladet. 1922.
  • Om Irland. Hver 8. Dag. 10—3—1922.
  • Et Genmæle. Politiken. 4/5 1922.
  • Folket, der myr des. Aarhundredets største Skændsel. Hjemmet. 9/5 1923. Til vore Læsere. Armeniervennen. Nr. 1. 1921.
  • Armenien efter Verdenskrigen. Armeniervennen. Nr. 5—6. 1921.
  • Et Genmæle. Armeniervennen. Nr. 5—6. 1922.
  • Godsejer Johs. Hage. Armeniervennen. Nr. 5—6. 1922.
  • Europa og Tyrkiet. Armeniervennen. Nr. 1—2. 1923.
  • Armeniens Dag. Armenier vennen. Nr. 9—10. 1924.
  • De danske Armeniervenner i 1924. Armeniervennen. Nr. 5—6. 1925. Dr. Johannes Lepsius. Armeniervennen. Nr. 3—4. 1926.
  • Folket i Nød. Armeniervennen. Nr. 1—2. 1927.
თარგმნები
  • Juhani Aho: Alene. 1892. Fra Finsk.
  • Juhani Aho: Spaaner. 1893. Do. sammen med N. J. Nørlund.
  • Juhani Aho: Jærnbanen. 1893. Fra Finsk.
  • Juhani Aho: Fredløs. 1895. Do.
  • B. Némcovås: Bedstemoder. 1894. Fra cekisk.
  • J. Vazof: Under Aaget. 1899. Fra Bulgarsk.
  • Gogol: Døde Sjæle. En satirisk Digtning. 1900. Fra Russisk.
  • Henryk Sienkiewicz: Med Ild og Sværd. I—II. 1903—04. Fra Polsk. Eliza Orzesko: Han gav sit Ord. 1916. Do.
  • Gogol: Døde Sjæle. 1926. Fra Russisk.
  • Gogol: Revisoren. 1927. Do.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Åge Meyer Benedictsen
  2. ნეკროლოგი
  3. გაზ. „ივერია“, 1897 წ., №185
  4. გაზ. „ივერია“, 1905 წ., №98
  5. PETER L. SØRENSEN, „Armenernes ven boede på Videvang“