ნიკოლა კოლიევიჩი

ნიკოლა კოლიევიჩი
დაბადების თარიღი	9 ივნისი, 1936(1936-06-09)
დაბადების ადგილი	ბანია-ლუკა
გარდაცვალების თარიღი	25 იანვარი, 1997(1997-01-25) (60 წლის)
გარდაცვალების ადგილი	ბელგრადი
მოქალაქეობა	ბოსნია და ჰერცეგოვინა
ნიკოლა კოლიევიჩი ვიკისაწყობში

ნიკოლა კოლიევიჩი (დ. 9 ივნისი, 1936 – გ. 25 იანვარი, 1997) — ბოსნიელი სერბი პოლიტიკოსი, უნივერსიტეტის პროფესორი, თარჯიმანი და ესეისტი, ერთ-ერთი წამყვანი იუგოსლავიელი შექსპირის მკვლევარი. 2016 წელს, იუგოსლავიის ყოფილი ტერიტორიებისთვის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალმა სიკვდილის შემდეგ გამოაცხადა, რომ ის იყო იმ კრიმინალური ორგანიზაციის ნაწილი, რომლის მიზანს წარმოადგენდა ბოსნიელებისა და ბოსნიელი ხორვატების განდევნა ბოსნია და ჰერცეგოვინიდან ბოსნიის ომის დროს.

კოლიევიჩი მსახურობდა ბოსნია და ჰერცეგოვინის საპრეზიდენტო კომისიის სერბ წევრად ბილიანა პლავშიჩთან ერთად და იყო სერბთა რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტი იუგოსლავიის ომების დროს.

ბიოგრაფია

კოლიევიჩი დაიბადა გამორჩეული ვაჭრის ოჯახში ბანია-ლუკაში, რომელიც მაშინ იუგოსლავიის სამეფოს ნაწილი იყო (ახლა ბოსნია და ჰერცეგოვინა). მისი უფროსი ძმა, სვეტოზარი (1930-2016 წწ.), იყო ცნობილი მეცნიერი, რომელმაც ბევრი ნაშრომი დაწერა სერბულ ეპიკურ პოეზიაზე. 1990 წელს ჩატარებულ პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებში იგი აირჩიეს ბოსნია და ჰერცეგოვინის საპრეზიდენტო კომისიის სერბ წევრად. 1992 წლის აპრილში მან დატოვა პრეზიდენტობა და ბოსნიის ომის დროს დაიკავა სერბთა რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. მან მიიღო სერბთა რესპუბლიკის უმაღლესი რანგის ორდენი. კოლიევიჩი იყო ერთადერთი პირი, რომელმაც ხელი მოაწერა განცხადებას სერბთა რესპუბლიკის სახელით, რომელიც ამტკიცებდა ბოსნია და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციას, როგორც ეს არის ჩამოყალიბებული საერთო ჩარჩო შეთანხმების მე-4 დანართში.

კოლიევიჩის ვაჟი დაიღუპა თხილამურის სრიალის დროს მომხდარი უბედური შემთხვევის დროს 1975 წელს.

მისი ქალიშვილი ბოგდანა კოლიევიჩ-გრიფითი არის პოლიტიკოსი და პოლიტიკური ფილოსოფოსი სერბეთში.

თვითმკვლელობა

1997 წლის 16 იანვარს მან თვითმკვლელობის მცდელობისას ორჯერ ისროლა თავში და ერთი კვირის შემდეგ გარდაიცვალა ბელგრადის ჰოსპიტალში.

ტრიბუნალი

2016 წლის განაჩენში რადოვან კარაჯიჩის წინააღმდეგ, გაეროს მხარდაჭერით შექმნილმა იუგოსლავიის ყოფილი ტერიტორიებისთვის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალმა (ICTY) კოლიევიჩი მოიხსენია როგორც ერთობლივი კრიმინალური ორგანიზაციის ნაწილი, რომელიც მოიცავდა კარაჯიჩსაც. განაჩენში ნათქვამი იყო, რომ კოლიევიჩი „განსაკუთრებით ექსტრემალური იყო თავის შეხედულებებში“ და მხარს უჭერდა ბოსნიელი მუსლიმების განდევნას ტერიტორიების ჰომოგენურობის შესაქმნელად, და ამბობდა, რომ „შეუძლებელი იყო სერბებისთვის სხვასთან ცხოვრება“: „...პალატა დაასკვნის, რომ ბრალდებულთან ერთად, კრაიშნიკმა, კოლიევიჩმა და პლავშიჩმა გაიზიარეს განზრახვა საერთო გეგმის განსახორციელებლად - ბოსნიელი მუსლიმებისა და ბოსნიელი ხორვატების მუდმივად მოშორება ბოსნიელი სერბების მოთხოვნილი ტერიტორიიდან, და ბოსნიელი სერბების ხელმძღვანელობაში თავიანთი პოზიციებითა და მუნიციპალიტეტებში ჩართულობით, მათ ხელი შეუწყეს საერთო გეგმის განხორციელებას 1991 წლის ოქტომბრიდან მინიმუმ 1995 წლის 30 ნოემბრამდე.“

სარაევოს უნივერსიტეტში შექსპირის მრავალი წლის განმავლობაში სწავლების შემდეგ, სერბულ ნაციონალისტურ პოლიტიკაში მისმა შემდგომმა ჩართულობამ გააოცა მისი ყოფილი მუსლიმი სტუდენტები, რომელთაგან ბევრთანაც ის სწავლების დასრულების შემდეგაც კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებდა, რადგან მანამდე არასდროს გამოუვლენია შუღლის ოდნავი კვალიც კი.

ლიტერატურა

• Prosecutor vs. Radovan Karadžić – Judgement. International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia (26 March 2016).
• Judah, Tim (1997). The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia. New Haven and London: Yale University Press.