ნეპალის გეოგრაფია

ნეპალი სამხრეთ აზიაში მდებარეობს. ქვეყნის ტერიტორია მთიანია. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია ერთმანეთისგან ხეობებითა და ქვაბულებით გამოყოფილი მთების ორი ზოლი. ჩრდილოეთის ზოლს ქმნის ჰიმალაის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთი კალთები. ნეპალის ჩრდილო და აღმოსავლეთ საზღვართან აღმართულია ჯომოლუნგმა (8 848 მ) და კანჩენჯანგა (8 585 მ). მეწინავე ქედები შედარებით დაბალია (მაჰაბჰარატი, სიმაღლე 2 959 მ-მდე). მთათაშუეთი ბორცვიანი და დაბალმთიანია. სამხრეთით მდებარეობს ინდ-განგის ვაკის ჩრდილოეთი კიდე.

სასარგებლო წიაღისეული

ნეპალში სასარგებლო წიაღისეულიდან მოიპოვება:

ჰავა

ნეპალში უმთავრესად სუბეკვატორული მუსონური ჰავაა. მკვეთრადაა გამოხატული სიმაღლებრივი სარტყულობა. სამხრეთში იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 15°C, მთათაშუა ქვაბულებში 0 — 10°C. 4 000 მეტრზე მაღლა წლის უმეტეს დროს უარყოფითი ტემპერატურაა. სამხრეთში ივლისის საშუალო ტემპერატურა 30°C-მდეა, მთათაშუა ქვაბულებში 20°C-მდე, 4,5 — 5 ათას მ-ზე 10°C-მდე ეცემა. სამხრეთ მთისძირსა და მთის კალთებზე ნალექები 2 000 მმ-ზე მეტია წელიწადში, ქვაბულებში — 1 500 მმ-ზე ნაკლები.

ჰიდროსისტემა და ბუნება

ნეპალის მდინარეები (კარნალი, განდაკი, კოსი, ბაგმატი) განეკუთვნება განგის აუზს. ქვეყანაში დიდი ტბები არ არის. ჰიმალაის ძირში და მთისწინეთის სამხრეთ კალთებზე ალუვიურ და მთის ყვითელმიწა ნიადაგებზე მარადმწვანე და ფოთოლმცვივანი ფართოფოთლოვანი ტყეებია; 3 000 მ-ზე მაღლა — წიწვოვანი ტყეები, 4 000 მ-ზე მაღლა მთა-მდელოს ნიადაგებზე ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოებია.

ფაუნა

ჯუნგლებში ბინადრობს სპილო, ვეფხვი, ჯიქი, მარტორქა, გარეული ღორი, მაიმუნები, ფრინველებიდან - თუთიყუში, ფარშევანგი; მთაში — ჰიმალაის დათვი, ირბისი, ნიამორი და სხვა. ნეპალში რამდენიმე ეროვნული ნაკრძალია.

ლიტერატურა

სტატიიდან „ნეპალი“, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 387.

რესურსები ინტერნეტში

Atlas of Nepal დაარქივებული 2012-01-11 საიტზე Wayback Machine.
Nepal Encyclopedia Geopolitical category დაარქივებული 2009-02-14 საიტზე Wayback Machine.
Brief and Concise Geography of Nepal