შინაარსზე გადასვლა

ნასრი ასფურა

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნასრი ხუან ასფურა ზაბლაჰი
ნასრი ხუან ასფურა ზაბლაჰი
ამჟამინდელი თანამდებობა
დაიკავა27 იანვარი, 2026

დაბადებული8 ივნისი, 1958
ტეგუსიგალპა, ჰონდურასი
პოლიტიკური პარტიაჰონდურასის ეროვნული პარტია

ასრი ხუან ასფურა ზაბლა (დ.8 ივლისი, 1958), ასევე ცნობილი როგორც ტიტო ასფურა — ჰონდურასელი პოლიტიკოსი და სამშენებლო ბიზნესმენი, რომელიც 2026 წლიდან ჰონდურასის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. ჰონდურასის ეროვნული პარტიის (PNH) წევრი, 2014 წლიდან 2022 წლამდე ტეგუსიგალპას მერი იყო.[1][2]

სამშენებლო ინდუსტრიის მაგნატი, ადრე 2010 წლიდან 2014 წლამდე ჰონდურასის ეროვნული კონგრესის დეპუტატი იყო, წარმოადგენდა ფრანსისკო-მორასანის დეპარტამენტს. ასფურა 2021 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობდა, სადაც დამარცხდა თავისუფლებისა და ხელახალი დაარსების პარტიის წარმომადგენელ ქსიომარა კასტროსთან. PNH-ის პარტიის პრეზიდენტად დანიშვნის შემდეგ, მან 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და გაიმარჯვა, მცირე სხვაობით დაამარცხა ლიბერალური პარტიის წარმომადგენელი სალვადორ ნასრალა.[3]მან ფიცი 2026 წლის 27 იანვარს დადო.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ნასრი ხუან ასფურა ზაბლაჰი დაიბადა 1958 წლის 8 ივნისს ტეგუსიგალპაში, ჰონდურასში, ნასრი ხუან ასფურასა და გლორია ზაბლა დე ასფურას ოჯახში.[4][5] დედამისი გლორია გარდაიცვალა 2019 წელს, ხოლო მამამისი ნასრი გარდაიცვალა 2015 წლამდე.ის ბეთლემიდან ქრისტიანი პალესტინელი იმიგრანტების შვილიშვილია. მისი მამის მხრიდან ბებია-ბაბუა ჰონდურასში 1890-იანი წლების ბოლოს ჩავიდა, ხოლო დედის მხრიდან ბებია-ბაბუა - 1918 წელს.[6][7][8][9]ოჯახმა მას სიყვარულით „ტიტო“ შეარქვეს „ნასრიტოდან“.[10]

ასფურამ დაამთავრა საშუალო სკოლა სან-ფრანცისკოს ინსტიტუტში და სამოქალაქო ინჟინერია შეისწავლა ჰონდურასის ეროვნულ ავტონომიურ უნივერსიტეტში, მაგრამ კურსი მიატოვა, რათა სამშენებლო ინდუსტრიაში კარიერა გაეგრძელებინა.[11][12]

ის პირველად პოლიტიკაში ჩაერთო და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში 1990-იან წლებში ჩაერთო. 1990-1994 წლებში ასფურა დედაქალაქში მუნიციპალური საგადასახადო ასისტენტის და მერის, ნორა გუნერა დე მელგარის თანაშემწედ მუშაობდა.[13] ის ასევე იყო მადრიდის მერების, სეზარ კასტელანოსის და ვილმა რეიესის ადმინისტრაციის წევრი.

2005 წელს ასფურამ მონაწილეობა მიიღო PNH-ის შიდა არჩევნებში, როგორც ცენტრალური რაიონის მერის წინასაარჩევნო კანდიდატი, მაგრამ რიკარდო ალვარესი დამარცხდა.[14] ამ არჩევნების დროს მან რადიოში გაკეთებული იმპროვიზირებული განცხადება დაასრულა ფრაზით, რომელიც მას პირიდან ამოუვარდა: „Papi a la orden!“ (მამა თქვენს სამსახურში!), რაც მისი მეტსახელი გახდა.[15] ალვარესი იმ წელს საყოველთაო არჩევნებში დედაქალაქის მერი გახდა, ხოლო ასფურა მის ადმინისტრაციაში საბჭოს წევრი გახდა.

პოლიტიკური კარიერა (1980-იანი წლების შუა პერიოდი - 2026 წლები)

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ის 2009 წლის საყოველთაო არჩევნებში მონაწილეობდა და ქვეყნის ეროვნული კონგრესის წევრად აირჩიეს ფრანსისკო მორაზანის დეპარტამენტის წარმომადგენლად. ის ამ თანამდებობაზე 2010 წლიდან 2014 წლამდე მუშაობდა, რის შემდეგაც ჰონდურასის დედაქალაქ ტეგუსიგალპას მერად მუშაობდა. მერის თანამდებობაზე მუშაობის პერიოდში ასფურა საგზაო ინფრასტრუქტურის პროექტებით გახდა ცნობილი.[16]ის ამ თანამდებობაზე 2022 წლამდე დარჩა. 2025 წლის მაისში ასფურა ეროვნული პარტიის პრეზიდენტი გახდა, რომელმაც დავიდ ჩავესი შეცვალა.

2021 წლის საპრეზიდენტო კამპანია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ასფურა მოქმედი ნაციონალური პარტიის 2021 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატად აირჩიეს.[17][18] მან პარტიის პრაიმერიზში მაურისიო ოლივა დაამარცხა. კამპანიის დასაწყისში გამოკითხვები ასფურასა და მის მემარცხენე ოპონენტს, LIBRE-ს ლიდერსა და ყოფილი პრეზიდენტის მანუელ ზელაიას მეუღლეს, ქსიომარა კასტროს შორის დაძაბულ ბრძოლას აჩვენებდა, თუმცა მან არჩევნები დიდი უპირატესობით მოიგო.[19][20]

ასფურამ პრიორიტეტად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სამუშაო ადგილების შექმნა დაასახელა. გარდა ამისა, ასფურამ მხარდაჭერა აღუთქვა ბიზნესის, ჯანდაცვის, განათლებისა და წარმოების სექტორებს.[21]

2025 წლის საპრეზიდენტო კამპანია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ასფურა კვლავ წარადგინა ეროვნულმა პარტიამ 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში კანდიდატად. მან დაამარცხა ანა გარსია კარიასი პარტიის პრაიმერიზში. მას მხარი დაუჭირეს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა და არგენტინის პრეზიდენტმა ხავიერ მილეიმ,[22][23] ხოლო ტრამპის ადმინისტრაციამ პირობა დადო, რომ შეამცირებდა ჰონდურასისთვის გაწეულ საგარეო დახმარებას, თუ ასფურა არ აირჩევდნენ ქვეყნის პრეზიდენტად.[24]საარჩევნო კამპანიის დროს ასფურა ვაშინგტონში იმყოფებოდა, რათა ეჩვენებინა თავისი თანხმობა ტრამპის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკასთან.მან ასევე პირობა დადო, რომ მოიტანდა „განვითარებას და შესაძლებლობებს ყველასთვის“, „ხელს შეუწყობდა ქვეყანაში უცხოურ და ადგილობრივ ინვესტიციებს“ და „შექმნიდა დასაქმებას ყველასთვის“.[25][26]

ასფურამ გაიმარჯვა არჩევნებში ხმების 40.3%-ის მოპოვებით. არჩევნების შედეგებს აჩრდილი დაატყდა ოპოზიციის კანდიდატებმა სალვადორ ნასრალამ და რიქსი მონკადამ ხმის დათვლის პროცესი გააკრიტიკეს.[27] ის გახდა ეროვნული პარტიის ისტორიაში ყველაზე მეტი ხმის მიცემის მქონე კანდიდატი.მისი ხელმძღვანელობით, PNH-მა ქვეყნის ეროვნულ კონგრესში ხმების 34.51%-ით გაიმარჯვა.

ჰონდურასის პრეზიდენტი (2026 წლიდან დღემდე)

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ასფურას ერთ-ერთმა არჩეულმა ვიცე-პრეზიდენტმა, მარია ანტონიეტა მეხიამ, 26 დეკემბერს, ინაუგურაციამდე სულ რაღაც ერთი თვით ადრე, განაცხადა, რომ ასფურა პრეზიდენტის თანამდებობას ეროვნულ კონგრესში დანიშნულ ცერემონიაზე დაიკავებდა, ეროვნულ სტადიონზე ტრადიციული ინაუგურაციისგან განსხვავებით, და განაცხადა, რომ მას სურს „სიმბოლური და თავშეკავებული“ ღონისძიება, რათა თავი შეიკავოს „დიდი ბიუჯეტის“ მქონე ცერემონიისგან.[28]

2026 წლის 21 იანვარს ასფურამ და მისმა სამმა ვიცე-პრეზიდენტმა ეროვნული საარჩევნო საბჭოსგან მიიღეს არჩეული თანამდებობების რწმუნებათა სიგელები.[29]

მან ფიცი 2026 წლის 27 იანვარს ეროვნულ კონგრესში დადო.[30][31][32] ასფურა ყველაზე ხანდაზმული პრეზიდენტია, რომელიც თანამდებობას იკავებს.ცერემონიაზე არცერთი უცხოელი მაღალი თანამდებობის პირი არ ყოფილა მიწვეული და მოქმედი პრეზიდენტი ქსიომარა კასტრო არ დასწრებია.[33]

2020 წელს ჰონდურასის ხელისუფლებამ ასფურას ბრალი წაუყენა სახელმწიფო სახსრების მითვისებაში, ფულის გათეთრებაში, თაღლითობასა და უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაში. მას და მის თანაბრალდებულს, ნილვია ეთელ კასტილიო კრუზს, ბრალი წაუყენეს 28 მილიონზე მეტი ლემპირას პირადი სარგებლის მიზნით მითვისებაში.[34][35][36]2021 წელს სასამართლომ ჩამოართვა ასფურას, კრუზისა და მისი თანამოაზრეების კუთვნილი ცხრა უძრავი ქონება და სამი ბიზნესი.[37] ამ ქონებიდან ექვსის (სულ 28,5 მილიონი ლემპირის ღირებულების) მფლობელებისთვის დაბრუნება მოითხოვა 2023 წლის 25 სექტემბერს, Juzgado de Letras de Privación de Dominio de Bienes de Origen Ilícitoin Asfura-ს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების საფუძველზე. UFERCO-მ ბრალდებები გაასაჩივრა, თუმცა უშედეგოდ და აქტივები დაუბრუნდა.[38] საქმე 2025 წლის 15 დეკემბრამდე გაგრძელდა, როდესაც უზენაესმა სასამართლომ ასფურასა და კრუზის წინააღმდეგ წაყენებული ყველა ბრალდება სრულად გააუქმა.[39]

2021 წლის ოქტომბრის დასაწყისში, სანამ ზემოხსენებული სასამართლო პროცესი მიმდინარეობდა, ასფურა პანდორას დოკუმენტებში დასახელდა.[40]

ასფურა 1985 წელს დაქორწინდა ლისეტ დელ სიდზე და ჰყავს სამი ქალიშვილი.[41]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 'Mi Victoria es por trabajo': Nasry 'Tito' Asfura. ციტირების თარიღი: 19 June 2013
  2. „Nasry Asfura virtual ganador de la alcaldía capitalina“. Proceso Digital. 24 November 2013. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 December 2013. ციტირების თარიღი: 6 December 2013.
  3. Gonzalez, Marlon; Janetsky, Megan (24 December 2025). „Trump-backed candidate Nasry Asfura declared winner of Honduras' presidential vote“. Associated Press. ციტირების თარიღი: 24 December 2025.
  4. Garcia, Laura; Alexander, Iñigo (25 December 2025). „Trump-backed Asfura wins Honduras presidency after disputed election“. Reuters. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  5. „Las 12 cosas que no sabías de Nasry 'Tito' Asfura“. El Heraldo (Honduras) [es]. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  6. „El viernes 3 de mayo velarán restos de Gloria Zablah, madre del alcalde 'Tito' Asfura“. El Heraldo. 2 May 2019. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  7. Israel felicita al presidente electo de Honduras de origen palestino es (25 December 2025). ციტირების თარიღი: 21 January 2026
  8. González, Anabella. ¿Quién es y qué propone Nasry Asfura, el empresario y exalcalde declarado ganador de la elección presidencial en Honduras? es (24 December 2025). ციტირების თარიღი: 27 December 2025
  9. „Asfura, el hombre de origen palestino que con la promesa de 'mano dura' contra la inseguridad gobernará Honduras“. France 24. 25 December 2025. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  10. „Nasry Asfura busca nuevamente la presidencia por el Partido Nacional“. El País (Honduras) (ესპანური). La Tribuna. 3 March 2025. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  11. „Tito Asfura, de la alcaldía de Tegucigalpa a la búsqueda de la Presidencia de Honduras“. La Prensa. 29 October 2021. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  12. López, Nicolle (24 December 2025). „Nasry "Tito" Asfura, de la alcaldía de Tegucigalpa a la presidencia de Honduras“. El Heraldo. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  13. Oliva, Ayelén (24 December 2025). „Quién es Nasry Asfura, el candidato respaldado por Trump y declarado como ganador de las elecciones en Honduras tras un polémico escrutinio que duró semanas“. BBC News in Spanish. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  14. Alandete, David (26 December 2025). „Nasry 'Tito' Asfura, presidente electo de Honduras: así es 'Papi a la orden'. ABC. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.
  15. „64% de capitalinos satisfechos con inversión de AMDC“. El Heraldo. 6 May 2015. ციტირების თარიღი: 3 November 2021.
  16. Palencia, Gustavo (26 November 2021). „Honduran ruling party hopeful Asfura faces uphill climb“. Reuters (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 28 November 2021.
  17. Lopez, Oscar (28 November 2021). „What's at Stake in the Honduran Presidential Election?“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 28 November 2021.
  18. 'She's the only option': Hondurans hope Xiomara Castro can lead the nation in a new direction en (24 November 2021). ციტირების თარიღი: 28 November 2021
  19. García, Jacobo. (28 November 2021) Los modelos antagónicos de Xiomara Castro y Asfura se enfrentan en las urnas de Honduras es. ციტირების თარიღი: 28 November 2021
  20. Palencia, Gustavo (26 November 2021). „Honduran ruling party hopeful Asfura faces uphill climb“. Reuters (ინგლისური).
  21. Trump Endorsement Roils Already Tense Election in Honduras (28 November 2025). ციტირების თარიღი: 30 November 2025
  22. Javier Milei expresó su respaldo al opositor hondureño Tito Asfura es. ციტირების თარიღი: 30 November 2025
  23. Perea, Fran Ruiz. (30 November 2025) Honduras celebra elecciones presidenciales con la sombra de la injerencia de Trump es. ციტირების თარიღი: 1 December 2025
  24. Hondurans vote in election shadowed by Trump aid threats. BBC (1 December 2025). ციტირების თარიღი: 1 December 2025
  25. Trump threats dominate as Hondurans vote for president. France 24 (30 November 2025). ციტირების თარიღი: 1 December 2025
  26. Trump-backed candidate Nasry Asfura wins Honduras presidential election en-GB (24 December 2025). ციტირების თარიღი: 24 December 2025
  27. „Nasry Asfura asumirá el poder en Honduras en una ceremonia sencilla y sin ostentación en 2026“. EFE. 27 December 2025. ციტირების თარიღი: 27 December 2025.
  28. „Asfura recibe credencial como presidente electo de Honduras“ [Asfura receives credentials as president-elect of Honduras]. Deutsche Welle (ესპანური). 22 January 2026. ციტირების თარიღი: 27 January 2026.
  29. „Nasry Asfura es juramentado como Presidente de la República de Honduras (Video)“ [Nasry Asfura is sworn in as President of the Republic of Honduras (Video)]. La Tribuna (ესპანური). 27 January 2026. ციტირების თარიღი: 27 January 2026.
  30. AFP (January 27, 2026). „Trump ally Nasry Asfura sworn in as Honduras president“. France 24. ციტირების თარიღი: January 27, 2026.
  31. Garcia, Laura (27 January 2026). „Honduras' Asfura to take office after razor-thin election“. Reuters. ციტირების თარიღი: 27 January 2026.
  32. „(En Vivo) Toma de posesión de Nasry Asfura“ [(Live) Nasry Asfura's inauguration]. La Tribuna (ესპანური). 27 January 2026. ციტირების თარიღი: 27 January 2026.
  33. Sala Penal ordena anular acciones penales contra Nasry 'Tito' Asfura es-HN. ციტირების თარიღი: 6 November 2021
  34. "Aseguran bienes del alcalde Nasry Asfura". La Prensa. 24 March 2021.
  35. "Ordenan asegurar bienes del alcalde capitalino Nasry 'Tito' Asfura". El Heraldo. 23 March 2021.
  36. „Aseguran nueve bienes y tres empresas al alcalde capitalino Nasry 'Tito' Asfura – Diario El Heraldo“. Diario El Heraldo (ესპანური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 ოქტომბერი 2021. ციტირების თარიღი: 1 December 2025.
  37. Juzgado ordena devolver bienes asegurados a Nasry Asfura es-HN. ციტირების თარიღი: 18 December 2025
  38. Sala Penal ordena anular acciones penales contra Nasry 'Tito' Asfura es-HN. ციტირების თარიღი: 18 December 2025
  39. Medina, Brenda; Escudero, Jesús; Díaz-Struck, Emilia (3 October 2021). „When Latin America's elite wanted to hide their wealth, they turned to this Panama firm“ (ინგლისური). ICIJ. ციტირების თარიღი: 4 October 2021.
  40. 'At your service!' Nasry Asfura becomes Honduran president-elect“ (ინგლისური). France 24. 25 December 2025. ციტირების თარიღი: 25 December 2025.
  41. „Así es Lissette del Cid, la futura primera dama de Honduras de 2026 a 2030“. El Heraldo (Honduras) [es] (ესპანური). 27 December 2025. ციტირების თარიღი: 29 December 2025.