მურუჯუგის ეროვნული პარკი
| მურუჯუგის ეროვნული პარკი | |
|---|---|
| იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი | |
 | |
| სტატუსი | მსოფლიო მემკვიდრეობა |
| ქვეყანა |
 ავსტრალია |
| მსოფლიო მემკვიდრეობა | |
| ტიპი | კულტურული |
| კრიტერიუმები | i, iii, v |
| რეგიონი | აზია-ოკეანეთი |
| გაწევრიანების ისტორია | |
| გაწევრიანება | 17 იანვარი, 2013[1] (47 სესია) |
| ნომერი | 1709 |
 | |
მურუჯუგის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ბარაპის ნახევარკუნძულზე, პილბარას რეგიონში, დასავლეთ ავსტრალიის ჩრდილო-დასავლეთით. პარკის ფართობია 48.51 კვადრატული კილომეტრი.
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2013 წლის 17 იანვარს მურუჯუგის ეროვნული პარკი ოფიციალურად გამოცხადდა, როგორც დასავლეთ ავსტრალიის მე-100 ეროვნული პარკი. პარკი იცავს იმას, რაც მიჩნეულია უძველესი პეტროგლიფების მსოფლიოში ყველაზე მაღალ კონცენტრაციად, სადაც რეგიონის აბორიგენი ხალხების მიერ შექმნილი 10 000 მეტი კლდის გრავიურაა.[1][2]
აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ეროვნული პარკი მდებარეობს ბარაპის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილში, რომელიც ასევე ცნობილია თავისი აბორიგენული სახელით — მურუჯუგა. იგი მდებარეობს პორტ-ჰედლანდიდან დასავლეთით დაახლოებით 200 კილომეტრში და კარათადან ჩრდილოეთით 15 კილომეტრში, ასევე მოიცავს 48.51 კვადრატულ კილომეტრ ფართობს. მასზე წვდომა შესაძლებელია დემპაირის გზისა და ბარაპის ნახევარკუნძულის გზის გავლით.[1][2]
სტუმრობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მას შემდეგ, რაც მურუჯუგის ეროვნული პარკი რამდენიმე თვით დაიკეტა სამშენებლო სამუშაოების გამო, 2020 წლის აგვისტოში დასრულდა ნგაჯარლის ბილიკი. მფლობელებმა, მთავრობასთან თანამშრომლობით, შექმნეს 700 მეტრიანი ხის საფეხმავლო ბილიკი და საინფორმაციო ნიშნები. მურუჯუგას აბორიგენთა კორპორაცია იმედოვნებს, რომ გააუმჯობესებს და გააფართოებს ვიზიტორთა ინფრასტრუქტურას, რათა დაეხმაროს მათ ადგილის კულტურული მნიშვნელობის შეფასებაში.[3]
მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2025 წლის ივლისში იუნესკომ კლდის ხელოვნების გალერეა, თითქმის 100 000 ჰექტარი ფართობის ტერიტორია, რომელიც ცნობილია როგორც მურუჯუგის კულტურული ლანდშაფტი, მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოაცხადა. ეს ტერიტორია მოიცავს პარკსაც.[4]
მონიტორინგის პროგრამა და აზრთა სხვადასხვაობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მონიტორინგის პროგრამა დაინერგა იმისათვის, რომ გაკონტროლებულიყო გამონაბოლქვი, რაც ხელს შეუწყობდა კლდის ხელოვნების დაცვას ჰაერის დაბინძურებისგან, რომელიც გამოწვეულია ბარაპის ნახევარკუნძულზე ინდუსტრიული განვითარებით.[5] 800-გვერდიანი მონიტორინგის ანგარიში დასრულდა 2024 წელს და საჯარო გახდა 2025 წლის 22 აგვისტოს,[5][6] შემაჯამებელ დოკუმენტთან ერთად, რომელშიც მნიშვნელოვანი ნაწილი, წამყვანი მეცნიერის სურვილის საწინააღმდეგოდ იყო შეცვლილი. განცხადება გვეუბნება: „კვლევა აჩვენებს, რომ კლდის ხელოვნებისთვის ყველაზე მეტად შემაშფოთებელი დამაბინძურებლების არსებული დონეები უფრო დაბალია, ვიდრე შუალედური სახელმძღვანელო მითითებებით განსაზღვრული დონეები“. ეს განცხადება წამყვანმა მეცნიერმა, ედრიან ბედლიმ, შეაფასა როგორც ფაქტობრივად არასწორი, რომელიც ამახინჯებს სამეცნიერო დასკვნებს.[5] დისკუსიას დაემატა დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრის, როჯერ კუკის კომენტარი: „ბარაპზე მიმდინარე ინდუსტრიულ პროცესებს არ მოუხდენია გავლენა კლდის ხელოვნებასთან მიმართებაში“ და „...ძალიან სასიხარულოა, რომ ამ ინდუსტრიული საქმიანობის შედეგად არანაირი მიმდინარე გავლენა არ ფიქსირდება“, რაზეც ბედლის პასუხი იყო: „მტკიცება, თითქოს ჩვენ დავადგინეთ, რომ კლდეებს შემდგომი ზიანი არ ადგება, უბრალოდ მცდარია“.[5]
ერთი წლის წინანდელი ანგარიში და მისი შეჯამება გამოქვეყნდა პარკის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადებიდან სულ რაღაც ერთი თვის შემდეგ[4] და ერთ კვირაზე ნაკლებ დროში მანამ, სანამ ავსტრალიის ფედერალური მთავრობა გამოაცხადებდა Woodside-ის ბარაპის ნახევარკუნძულის თხევადი ბუნებრივი აირის ქარხნისთვის ლიცენზიის 40 წლით გაგრძელებას.[7]
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 Australian Government – CAPAD 2014 – WA summary (Microsoft Excel; 53 kB), Department of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities, retrieved 16 March 2016.
- 1 2 Department of Parks and Wildlife – Murujuga National Park, retrieved 16 May 2016.
- ↑ Birch, Laura. (26 August 2020) World's largest collection of ancient rock art at Murujuga National Park re-opens. Australian Broadcasting Corporation. ციტირების თარიღი: 26 August 2020
- 1 2 Readfearn, Graham. (11 July 2025) ‘Manifestation of creative genius’: Murujuga rock art in Western Australia placed on Unesco world heritage list. ციტირების თარიღი: 13 July 2025
- 1 2 3 4 „Gagged scientist speaks out over WA government's claims in rock art report“. ABC News (ინგლისური). 2025-05-27. ციტირების თარიღი: 2025-08-29.
- ↑ „Major rock art study released ahead of gas project decision“. ABC News (ინგლისური). 2025-05-23. ციტირების თარიღი: 2025-08-29.
- ↑ „Emails raise new questions about state government's role in scientific report“. ABC News (ინგლისური). 2025-08-18. ციტირების თარიღი: 2025-08-30.
