მოტივი (სამართალი)
მოტივი – მიზეზი, რომელიც ადამიანებს გარკვეული ქმედების ჩადენისკენ უბიძგებს.[1] სისხლის სამართალში, მოტივი თავისთავად არ წარმოადგენს არცერთი დანაშაულის ელემენტს. თუმცა, სამართლებრივი სისტემა, როგორც წესი, მოტივის დამტკიცების საშუალებას იძლევა, რათა ბრალდებულის მიერ დანაშაულის ჩადენის მიზეზები დამაჯერებელი გახდეს, სულ მცირე, მაშინაც კი, როდესაც მოტივი შეიძლება ბუნდოვანი ან ძნელად იდენტიფიცირებადი იყოს. თუმცა, განაჩენის გამოსატანად მოტივი არ არის საჭირო.[2] მოტივი ასევე გამოიყენება კონკრეტული საქმის სხვა ასპექტებში, მაგალითად, როდესაც პოლიცია თავდაპირველად იძიებს კონკრეტულ საქმეს.[2]
კანონი ტექნიკურად განასხვავებს მოტივსა და განზრახვას. სისხლის სამართალში „განზრახვა“ სინონიმია „Mens rea“-ს („დამნაშავე გონება“), რაც ნიშნავს, რომ ფსიქიკური მდგომარეობა მიუთითებს პასუხისმგებლობაზე, რომელიც კანონით არის გათვალისწინებული, როგორც დანაშაულის ელემენტი.[3] „მოტივი“ აღწერს ბრალდებულის წარსულსა და ცხოვრებაში არსებულ მიზეზებს, რომლებმაც სავარაუდოდ დანაშაულის ჩადენის მიზეზი გახდა. მოტივები ხშირად სამ კატეგორიად იყოფა: ბიოლოგიური, სოციალური და პირადი.[4]
წინააღმდეგობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სასჯელის განხილვისას მოტივთან დაკავშირებით ორი წინააღმდეგობა არსებობს. პირველი არის ნებისყოფითი წინააღმდეგობა, რაც გულისხმობს, რომ ადამიანს არ შეუძლია საკუთარი მოტივების მართვა და შესაბამისად, არ შეიძლება მათთვის დაისაჯოს. მეორე წინააღმდეგობა არის ნეიტრალიტეტის პროტესტი. ეს ეფუძნება იმ აზრს, რომ ჩვენს საზოგადოებას განსხვავებული პოლიტიკური მოსაზრებები აქვს და, შესაბამისად, მთავრობის უპირატესობა შეზღუდული უნდა იყოს.[5]
შესაბამისობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბრალდებულის მოტივი შეიძლება იყოს მისი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესაბამისი ოთხი განსხვავებული გზა. მოტივი შეიძლება იყოს სრულად დანაშაულებრივი ან გამამართლებელი, ან მხოლოდ ნაწილობრივ დანაშაულებრივი ან გამამართლებელი. როდესაც ადამიანი მოქმედებს კონკრეტული მოტივით, კანონიერი ქცევა ხდება უკანონო და სწორედ ამ დროს არის მოტივი სრულად დანაშაულებრივი. თუ კონკრეტული მოტივით უკანონო საქმიანობა არ აკისრებს ბრალდებულს პასუხისმგებლობას, მაშინ ეს მოტივი სრულად დანაშაულებრივია. როდესაც მოტივი უზრუნველყოფს დანაშაულისგან არასაკმარის დაცვას, მოტივი ნაწილობრივ დანაშაულებრივია. როდესაც მოტივი მიუთითებს იმ სახის დარღვევაზე, რისთვისაც პასუხისმგებელია ბრალდებული, მოტივი ნაწილობრივ დანაშაულებრივია.[5]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Garner, Bryan A. (2005). Blacks Law Dictionary, Abridged Eight Edition. Thomson / West, გვ. 855. ISBN 0-314-15863-4.
- 1 2 Law Library - American Law and Legal Information - JRank Articles. (n.d.). Retrieved October 14, 2014.
- ↑ Frug, Sara S.. Mens Rea. ციტირების თარიღი: 2015-10-15
- ↑ Types of Motives: Biological, Social and Personal Motives. (n.d.). Retrieved October 14, 2014.
- 1 2 Hessick, Carrisa (2006). „Motive's Role in Criminal Punishment“. Southern California Law Review. ციტირების თარიღი: October 8, 2015.