მიშლენის მეგზური

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
2018 წლის მიშლენის მეგზურის ყდა

მიშლენის მეგზური (ფრანგ. Guide Michelin წარმოთქმა ფრანგულად: [ɡid miʃ.lɛ̃] ( მოსმენა) ასევე მიშლენის წითელი მეგზური, ან უბრალოდ „წითელი მეგზური“) — რესტორნების გიდების სერია, რომელსაც საუკუნეზე მეტია საბურავების მწარმოებელი ფრანგული კომპანია მიშლენი გამოსცემს. მეგზური ევროპული სასტუმროებისა და რესტორნების ყველაზე ძველ და კარგად ცნობილ გიდს წარმოადგენს, რომელიც მათ მიშლენის ვარსკვლავებს ანიჭებს (სამვარსკვლავიანი სისტემით). ვარსკვლავის მოპოვებამ ან დაკარგვამ შესაძლოა დრამატული გავლენა იქონიოს რესტორნის ბედზე. მიშლენი ასევე უშვებს მწვანე გიდს მოგზაურობისა და ტურიზმისთვის, ისევე როგორც რამდენიმე ახალ პუბლიკაციას, მაგ. Guide Voyageur Pratique (მოგზაურის პრაქტიკული გიდი), Guide Gourmand (საკვები ობიექტები), Guide Escapade (მოკლე დასვენება) და Guide Coup de Cœur (რჩეული სასტუმროები).

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1900 წელს საფრანგეთის გზებზე 3000-ზე ნაკლები მანქანა მოძრაობდა. მანქანებზე და, შესაბამისად, ავტომობილის საბურავებზე მოთხოვნის გასაზრდელად, საბურავების მწარმოებელმა ძმებმა, ედუარდმა და ანდრე მიშლენებმა გამოაქვეყნეს მეგზური ფრანგი მძღოლებისთვის-მიშლენის გზამკვლევი.[1] გზამკვლევის პირველი, უფასო გამოცემის 35 000-მდე ასლი გაიცა. ის მოიცავდა ისეთ სასარგებლო ინფორმაციას მძღოლებისთვის როგორიცაა რუქები, საბურავების შეკეთებისა და ჩანაცვლების ინსტრუქციები, ავტომობილების მექანიკოსების სია, სასტუმროები და ბენზინგასამართი სადგურები მთელ საფრანგეთში.

ოთხი წლის შემდეგ, 1904 წელს, ძმებმა გამოაქვეყნეს მიშლენის გზამკვლევის მსგავსი სახელმძღვანელო ბელგიისთვის.[2]

1911 წლის მიშლენის მეგზური ბრიტანეთის კუნძულებისთვის

მოგვიანებით მიშლენმა გამოსცა გზამკვლევები ალჟირისა და ტუნისისთვის (1907); ალპები და რაინი (ჩრდილოეთი იტალია, შვეიცარია, ბავარია, და ნიდერლანდები) (1908); გერმანია, ესპანეთი და პორტუგალია (1910); ბრიტანეთის კუნძულები (1911); და „მზის ქვეყნები“ (Les Pays du Soleil) (ჩრდილოეთი აფრიკა, სამხრეთ იტალია და კორსიკა) (1911). 1909 წელს გამოიცა მიშლენის მეგზურის ინგლისურენოვანი ვერსია საფრანგეთისთვის.[3]

პირველი მსოფლიო ომის დროს მეგზურის გამოცემა შეწყდა. ომის შემდგომ წიგნების უსასყიდლოდ გაცემა 1920 წლამდე გაგრძელდა. გადმოცემის თანახმად, ერთხელ, ანდრე მიშლენმა, საბურავებით მოვაჭრესთან სტუმრობისას შეამჩნია, რომ მოშლენის მეგზურს ვაჭარი სამუშაო მაგიდის ფეხების გასამყარებლად იყენებდა. ამის შემდეგ, მიშლენმა, იხელმძღვანელა რა პრინციპით, „ადამიანი მხოლოდ იმას სცემა პატივს, რაშიც ფულს იხდის”, გადაწყვიტა წიგნებისთვის ფასი დაედო და გაეყიდა. 1922 წელს, მეგზურის ღირებულება 750 ფრანკი ($2.15) იყო.[4] მათ ასევე განახორციელეს რამოდენიმე ცვლილება, მათ შორის: წიგნიდან ამოიღეს რეკლამები, დააჯგუფეს რესტორნები კატეგორიების მიხედვით და დაამატეს სასტუმროების ჩამონათვალი.[2] როდესაც გაიგეს, რომ მეგზურის რესტორნების განყოფილება პოპულარობას იცვეჭდა, ძმებმა ინსპექტორების გუნდი დაიქირავეს, რომლებიც სტუმრობდნენ და აფასებდნენ რესტორნებს. მათი ვინაობა ყოველთვის გასაიდუმლოებული იყო.[5]

1926 წელს, Murray-ს და Baedeker-ის მეგზურების შემდეგ, მიშლენმაც დაიწყო რესტორნების ვარსკვლავებით დაჯილდოვება. თავიდან, რესტორნები მხოლოდ ერთი ვარსკვლავით ჯილდოვდებოდნენ. 1931 წელს შემოიღეს ნული, ერთი, ორი და სამი ვარსკვლავი. 1936 წელს საბოლოოდ განისაზღვრა ვარსკვლავების მინიჭების კრიტერიუმები:[2]

  • 1 მიშლენის ვარსკვლავი : "ძალიან კარგი რესტორანი თავის კატეგორიაში" (Une très bonne table dans sa catégorie)
  • 2 მიშლენის ვარსკვლავები : "შესანიშნავი სამზარეულო, ღირს გზის გამრუდებად" (Table excellente, mérite un détour)
  • 3 მიშლენის ვარსკვლავები : "ერთ-ერთი საუკეთესო სამზარეულო, ღირს ცალკე მოგზაურობად" (Une des meilleures tables, vaut le voyage).[5]

1931 წელს მეგზურის ლურჯი ყდა წითლით შეიცვალა და ასე დარჩა ყველა მომდევნო გამოცემაში.[5] მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოცემა კვლავ შეჩერდა, მაგრამ 1944 წელს, მოკავშირეთა ძალების მოთხოვნით, 1939 წლის საფრანგეთის გზამკვლევი სპეციალურად იქნა დაბეჭდილი სამხედრო გამოყენებისთვის; მისი რუქები შეფასდა როგორც საუკეთესო და ყველაზე ხელმისაწვდომი. ყოველწლიური სახელმძღვანელოს გამოქვეყნება განახლდა 1945 წლის 16 მაისს, გამარჯვების დღიდან (VE Day) ერთი კვირის შემდეგ.[2]

ადრეულ ომისშემდგომ წლებში არსებულმა დეფიციტმა, მიშლენი აიძულა შემოეღო ორი ვარსკვლავის ზედა ზღვარი. 1950 წლის ფრანგული გამოცემა მოიცავს 38 რესტორანს, რომელიც აკმაყოფილებს ორი ვარსკვლავის კრიტერიუმს.[6]1956 წელს გამოქვეყნდა მიშლენის პირველი გზამკვლევი იტალიისთვის. პირველმა გამოცემამ ვარსკვლავით არცერთი რესტორანი არ დააჯილდოვა. 1974 წელს გამოიცა პირველი მეგზური ბრიტანეთისთვის (1931 წლის შემდეგ). ამ გამოცემამ სხვადასხვა რესტორანი სულ 25 ვარსკვლავით დააჯილდოვა.[7]

2005 წელს მიშლენმა გამოაქვეყნა თავისი პირველი ამერიკული გზამკვლევი, რომელიც მოიცავდა 500 რესტორანს ნიუ იორკის ხუთ უბანში და 50 სასტუმროს მანჰეტენზე. 2007 წელს გამოვიდა მიშლენის გზამკვლევი ტოკიოსთვის. იმავე წელს გზამკვლევმა გამოსცა ჟურნალი Étoile (ფრანგ. Étoile — „ვარსკვლავი“). 2008 წელს დაემატა ჰონგ კონგისადა მაკაოს გამოცემები.[2] 2013 წლის მდგომარეობით, გამოქვეყნებულია მეგზურის 14 გამოცემა, რომელიც 23 ქვეყანას მოიცავს.[2]

2008 წელს გერმანელი რესტორატორი ჯულიან კასპარი დაინიშნა მეგზურის ფრანგული გამოცემის მთავარ რედაქტორად. ადრე ის პასუხისმგებელი იყო მიშლენის მეგზურის გამოცემაზე გერმანიის, შვეიცარიისა და ავსტრიისთვის. ის გახდა პირველი ქალი და პირველი არა-ფრანგი მოქალაქე, რომელმაც ეს თანამდებობა დაიკავა.[8][9]

მეთოდები და განლაგება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მიშლენის ვარსკვლავიან რესტორნებში მომზადებული კერძები

მიშლენის წითელმა მეგზურებმა ისტორიულად იმაზე ბევრად მეტი რესტორანი შეაფასეს, ვიდრე მისმა კონკურენტმა გიდებმა. 2002/2003 წლებში ვარსკვლავიანი რესტორნების აღწერას დაემატა მოკლე რეზიუმეები (2-3 სტრიქონი) აღწერილობის გასაუმჯობესებლად. ეს რეზიუმეები დაწერილია იმ ქვეყნების ენებზე, რომელთათვისაც მეგზურის გამოცემაა გამოქვეყნებული (მეგზური ესპანეთისა და პორტუგალიისთვის მხოლოდ ესპანურ ენაზეა). ენობრივი განსხვავების მიუხედავად, ვარსკვლავები და სხვა სიმბოლოები ერთნაირია ყველა გამოცემაში.[10]

ვარსკვლავები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Mayyasi, Alex. Why Does a Tire Company Publish the Michelin Guide? (23 June 2016).
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 The Michelin Guide: 100 editions and over a century of history (2 March 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 მაისი 2013. ციტირების თარიღი: 20 May 2013
  3. Le guide Michelin en quelques dates fr (13 May 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 4 მარტი 2016. ციტირების თარიღი: 19 May 2013
  4. Wertenbaker, Charles (5 June 1954). „The Testing of M. Thuilier“. The New Yorker. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 29 June 2016. ციტირების თარიღი: 1 July 2016.
  5. 5.0 5.1 5.2 Michelin Guide History, restaurant and dining guides. ციტირების თარიღი: 19 May 2013
  6. „The Michelin Guide“. The Manchester Guardian (32275). 28 March 1950. p. 4. ციტირების თარიღი: 17 March 2020 – წარმოდგენილია Newspapers.com-ის მიერ.
  7. Dawson, Helen (24 March 1974). „British Michelin revived“. The Observer (9530). London. p. 40 – წარმოდგენილია Newspapers.com-ის მიერ.
  8. Paterson, Tony (17 December 2008). „French find German's role hard to swallow“. The Independent (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 18 March 2020.
  9. Paterson, Tony. "French shock at Michelin guide's first foreign chief"[მკვდარი ბმული], The Independent, 18 December 2008
  10. მიშლენის მეგზური დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიისთვის (Michelin Guide Great Britain & Ireland) (2000), ნიდერლანდებისთვის (2007), ბენელუქსის ქვეყნებისთვის (2003)