მისაბმელი ვაგონი
მისაბმელი ვაგონი — ვაგონი წევის ძრავის გარეშე, რომელიც ექსპლოატაციაშია მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ან ტრამვაის შემადგენლობაში. ჩვეულებრივი ვაგონებისგან განსხვავებით, მისაბმელი ვაგონები შეიძლება ექსპლოატაციაში იყვნენ მხოლოდ მოტორვაგონებთან ერთობლივად, რისთვისაც მათ გააჩნიათ შესაბამისი აპარატურა, ხოლო ძარის ბოლოებში დაყენებულია ელექტრო ჩამრთველები მართვის ქსელის შესაერთებლად. მაგრამ მეტყველებაში მისაბმელი ვაგონები შეიძლება ვუწოდოთ ჩვეულებრივებსაც (ხშირად მხედველობაში მიიღება სამგზავროები), რომლებიც გზაში ებმევიან შორეული მიმოსვლის მატარებლებს.
მისაბმელი ვაგონები შეიძლება იყვნენ საწყისი ვაგონები (Пг; ელექტროსექცია С, ელექტრომატარებელი ЭР200), რისთვისაც აღიჭურვებიან მართვის კაბინებით, ან შუალედური ვაგონები (П; ელექტრომატარებლები ЭР10, ЭР22, ასევე ჩქაროსნული მატარებელი TGV), ასევე მათი ერთობლიობა (ელექტრომატარებლები ЭР1, ЭТ2, ЭД9).[1]
წევის ამძრავის არარსებობის გამო, მისაბმელ ვაგონებს აქვთ მნიშვნელოვნად დაბალი წონა, ვიდრე მოტორვაგონებს (ЭР2-ზე მოტორვაგონი იწონის 54 ტონას, მისაბმელი — 38-41 ტონას), ამიტომ მათზე ხშირად გადააქვთ ელექტრომოწყობილობების ნაწილი, მოტორვაგონების დატვირთვის მიზნით, თუმცა ეს უკარგავს ბოლო ავტონომიურობას, ანუ ექსპლოატაციის შესაძლებლობას მისაბმელი ვაგონების გარეშე. ЭР1-ის და ЭР2-ის მისაბმელ ვაგონებზე იმყოფება დინამოტორი, ძრავ-კომპრესორი და ელექტრული აკუმულატორი, ხოლო вот на ЭР10-ზე და ЭР22-ზე (ЭР22м-ის გარდა) პრაქტიკულად ყველა ძირითადი ელექტრომოწყობილობა გადატანილია მოტორვაგონებზე. ამის გარდა, მისაბმელ ვაგონებზე წევის ამძრავის და შესაბამისი აპარატურის არარსებობა მათ უფრო იაფს ხდის, ვიდრე მოტორვაგონებს, მაგრამ მოტორსავაგონო მოძრავ შემადგენლობაში მისაბმელი ვაგონების მაღალი ხვედრითი რაოდენობის არსებობა ზღუდავს მატარებლის ხვედრით სიმძლავრეს და შედეგად — საწყის აჩქარებას. ამიტომ საგარეუბნო ელექტრომატარებლებზე მისაბმელი ვაგონების რიცხვი 1 მოტორვაგონზე შემცირდა ორიდან ერთამდე.
თავდაპირველად მეტროპოლიტენის მატარებლებზე ასევე ექსპლოატაციას გადიოდნენ მისაბმელი ვაგონები, როგორც, მაგალითად, А და Б ტიპის ვაგონებზე. მაგრამ ხვედრითი სიმძლავრის აუცილებელმა ამაღლებამ გამოიწვია მისაბმელ ვაგონებზე უარის თქმის აუცილებლობა, საბჭოთა კავშირში ეს გაკეთდა Г ტიპის ვაგონზე. უკანასკნელ პერიოდში (2005 წლიდან) მეტროპოლიტენში გამოჩნდა ტენდენცია მისაბმელი ვაგონების გამოყენების განახლების შესახებ (ესენია 81-555.3 „ყაზანი“, 81-558 (.1, .2) „ნევა“, 81-767 (.2, .3, .4) „მოსკოვი“ (ასევე არსებობს მოდიფიკაცია „.5“ ტაშკენტის მეტროპოლიტენში), „ოკა“ 81-763А, 81-724 „საიუბილეო“, 81-727.1 „ბალტიეცი“ ვაგონების მოდელები), რადგან ეს საშუალებას იძლევა შემცირდეს ელექტრომატარებლების ღირებულება, ამასთან შემადგენლობების მაღალი ხვედრითი სიმძლავრე მთლიანობაში ნარჩუნდება უფრო მძლავრი წევის ელექტროძრავების გამო.