მერი შელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
მერი შელი
MaryShelley.jpg
დაბ. თარიღი 30 აგვისტო 1797(1797-08-30)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [7] [8]
დაბ. ადგილი სომერს-ტაუნი, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო[9] [10]
გარდ. თარიღი 1 თებერვალი 1851(1851-02-01)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [11] (53 წლის)
გარდ. ადგილი ჩესტერის მოედანი, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
დასაფლავებულია ბორნმუთის წმინდა პეტრეს ეკლესია
საქმიანობა მოგზაური მწერალი, რომანისტი[12] , ესეისტი, დრამატურგი, ბიოგრაფი, მწერალი, სამეცნიერო ფანტასტი მწერალი და პოეტი
ენა ინგლისური ენა[2]
მოქალაქეობა Flag of Great Britain (1707–1800).svg დიდი ბრიტანეთის სამეფო
Flag of the United Kingdom.svg დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
ჟანრი მოგზაურობანი, მოთხრობა, გოთიკური ლიტერატურა, გოთიკური პროზა, ფანტასტიკა და რომანი
Magnum opus ფრანკენშტეინი და უკანასკნელი ადამიანი
ჯილდოები სამეცნიერო ფანტასტიკის და ფენტეზის დიდების დარბაზი
მეუღლე პერსი ბიში შელი[12]
შვილ(ებ)ი პერსი ფლორენს შელი, William Shelley[6] და Sir Percy Florence Shelley, 3rd Bt.[6]

მერი ვოლსტოუნკრაფტ შელი (ინგლ. Mary Wollstonecraft Shelley, ქალიშვილობის გვარი გოდვინი; დ. 30 აგვისტო, 1797 — გ. 1 თებერვალი, 1851) — ინგლისელი მწერალი ქალი. ცნობილია გოთიკური რომანით „ფრანკენშტაინი“ (1818). მწერლის მამა პოლიტიკური ფილოსოფოსი უილიამ გოდვინი იყო, დედა კი — ფილოსოფოსი და ფემინისტი მარი ვოლსტოუნკრაფტი. ცნობილი ფაქტია, რომ მერი შელი ხელს უწყობდა თავისი მეუღლის, რომანტიკოსი პოეტისა და ფილოსოფოსის პერსი ბიში შელის შემოქმედებას.

შელის დედა მისი დაბადებიდან ერთ თვეში გარდაიცვალა, ამიტომ მას მამა ზრდიდა. უილიამ გოდვინი საკმაოდ შეძლებული იყო და შეეძლო საკუთარი ქალიშვილი ყოველივეთი უზრუნველყო. მერი არაფორმალურ განათლებას იღებდა მამის ხელით, რომელიც მას აგულიანებდა, რომ თავისი ანარქისტული პოლიტიკური შეხედულებები გაეზიარებინა და დაეცვა. როდესაც მერი 4 წლის იყო, მამამისი დაქორწინდა მათ მეზობელზე, რომელთანაც შელის მუდმივად დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა.[13][14]

1814 წელს მერიმ სასიყვარულო ურთიერთობა წამოიწყო მამამისის ერთ-ერთ პოლიტიკურ მიმდევართან პერსი ბიში შელთან, რომელიც იმ დროს უკვე დაქორწინებული იყო. მის ნახევარდასთან, კლერ კლერმონტთან ერთად შელი და პერსი საფრანგეთში გაემგზავრნენ. იმ დროისათვის, როდესაც ისინი ინგლისში დაბრუნდნენ, მერი უკვე ორსულად იყო. შემდეგი ორი წლის განმავლობაში მერი და პერსი ოსტრალიზმის, გამუდმებული ვალებისა და ნაადრევად დაბადებული ქალიშვილის გარდაცვალების პირისპირ აღმოჩნდნენ. ისინი 1816 წლის მიწურულს დაქორწინდნენ მას შემდეგ, რაც პერსის ცოლმა, ჰარიეტმა, თავი მოიკლა.

1816 წელს წყვილმა ზაფხული ჯორჯ ბაირონთან, ჯონ უილიამ პოლიდორთან და კლერ კლერმონტთან ერთად ჟენევასთან ახლოს, შვეიცარიაში გაატარა. სწორედ აქ მოუვიდა მერის „ფრანკენშტაინის“ დაწერის იდეა. 1818 წელს შელების ოჯახმა დატოვა ბრიტანეთი და იტალიაში გაემგზავრა, სადაც მათი მეორე და მესამე შვილები დაბადებამდე დაიღუპნენ, თუმცა მათ საბოლოოდ ეყოლათ უკანასკნელი და ერთადერთი გადარჩენილი შვილი, პერსი ფლორენს შელი. 1822 წელს შელის ქმარი დაიხრჩო მას შემდეგ, რაც მისი ნავი ვიარეჯიოსთან ახლოს შტორმის შედეგად ჩაიძირა. ერთი წლის შემდეგ მერი შელი ინგლისში დაბრუნდა და იმ დროიდან საკუთარი თავი მთლიანად შვილის აღზრდასა და კარიერულ წინსვლას მიუძღვნა, რაც მისი, როგორც პროფესიონალი მწერლის, განვითარებას გულისხმობდა. მძიმედ დაავადმყოფდა თავის ტვინის სიმსივნით. გარდაიცვალა 53 წლის ასაკში.

1970-იან წლებამდე მერი შელი ძირითადად ცნობილი იყო მხოლოდ საკუთარი მეუღლის შემოქმედების გამოცემითა და მისი რომანით „ფრანკენშტაინი“, რომელიც კვლავ რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ფართომასშტაბიან წიგნად ურიცხვი მკითხველითურთ. იგი მრავალი ფილმისა თუ თეატრალური დადგმის ინსპირატორი გახდა.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Bennett, Betty T. „Finding Mary Shelley in her Letters“. Romantic Revisions. Ed. Robert Brinkley and Keith Hanley. Cambridge: Cambridge University Press, 1992. ISBN 0-521-38074-X.
  • Bennett, Betty T., ed. Mary Shelley in her Times. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2003. ISBN 0-8018-7733-4.
  • Bennett, Betty T. Mary Wollstonecraft Shelley: An Introduction. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1998. ISBN 0-8018-5976-X.
  • Bennett, Betty T. „The Political Philosophy of Mary Shelley's Historical Novels: Valperga and Perkin Warbeck“. The Evidence of the Imagination. Ed. Donald H. Reiman, Michael C. Jaye, and Betty T. Bennett. New York: New York University Press, 1978. ISBN 0-8147-7372-9.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #11879695X // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 2.2 BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 SNAC — 2010.
  4. 4.0 4.1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5.0 5.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 Lundy D. R. The Peerage — 717826 ეგზ.
  7. 7.0 7.1 NooSFere — 1999.
  8. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  9. http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?1836
  10. http://londonist.com/2011/08/monday-miscellanea-40.php
  11. Discogs — 2000.
  12. 12.0 12.1 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 974.
  13. Letter to Percy Shelley, 28 October 1814. Selected Letters, 3; St Clair, 295; Seymour 61.
  14. St Clair, William. The Godwins and the Shelleys: The Biography of a Family. London: Faber & Faber, 1989. P. 295. ISBN 0-571-15422-0