მარია ლიალკოვა
| მარია ლიალკოვა | |
|---|---|
 | |
| დაბადების თარიღი | 3 დეკემბერი, 1920 |
| დაბადების ადგილი | გოროდენკა, პოლონეთი |
| გარდაცვალების თარიღი | 7 ნოემბერი, 2011 (90 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | ბრნო, ჩეხეთი |
| კუთვნილება |
 ჩეხოსლოვაკია |
| ჯარის სახეობა | ქვეითი (სნაიპერი) |
| სამხედრო სამსახურის წლები | 1942–1953 |
| წოდება | პოლკოვნიკი |
| ნაწილი | 1-ლი ჩეხოსლოვაკიის ცალკეული ქვეითი ბატალიონი |
| ბრძოლები/ომები |
დიდი სამამულო ომი სოკოლოვოს ბრძოლა ბრძოლა დნეპრისთვის დნეპერ-კარპატების ოპერაცია აღმოსავლეთ კარპატების ოპერაცია |
| ჯილდოები |
|
მარია ლიალკოვა (ჩეხ. Marie Ljalková, ნე პეტრუშაკოვა (ჩეხ. Petrušáková), ლასტოვეცკა (ჩეხ. Lastovecká[1]; დ. 3 დეკემბერი, 1920 — დ. 7 ნოემბერი, 2011) — ჩეხი სნაიპერი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. პოლკოვნიკი.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მარია ლიალკოვა დაიბადა 1920 წლის 3 დეკემბერს პოლონეთის ქალაქ ჰოროდენკაში (ამჟამად ივანო-ფრანკივსკის რეგიონში) ვოლინის ჩეხების ოჯახში. 12 წლის ასაკში დაკარგა მშობლები და გოგონა თავისთან დეიდამ წაიყვანა.[2] მოგვიანებით მარია გადავიდა სტანისლავოვში (ახლანდელი ივანო-ფრანკივსკი), სადაც სწავლობდა ტექნიკურ სკოლაში. სსრკ-ზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, იგი ევაკუირებული იქნა ქალაქ ბუზულუკში, რომელიც მდებარეობს ორენბურგის რეგიონში. იქ ჩამოყალიბდა წითელი არმიის 1-ლი ჩეხოსლოვაკიის ცალკეული ქვეითი ბატალიონი. 1942 წლის 1 მარტს, სამედიცინო კურსების და საბაზისო სამხედრო მომზადების შემდეგ, იგი მიიღეს ამ ქვედანაყოფის სამხედრო მოსამსახურეთა რიგებში. მარიამ შემდეგ გაიარა სნაიპერის კურსები.[2]
საომარი ნათლობა მოხდა 1943 წლის მარტში, სოკოლოვოს ბრძოლაში.[1] ამ ბრძოლაში ყინულზე მწოლიარე ლიალკოვამ საკუთარი SVT-40 შაშხანიდან მოკლა ხუთი გერმანელი ჯარისკაცი (მათ შორის ერთი ტყვიამფრქვეველი[3]). მხოლოდ ღამით ჩეხოსლოვაკიელმა ჯარისკაცებმა იპოვეს იგი გაყინულ მდგომარეობაში.[1] მარია ასევე მონაწილეობდა ბრძოლებში უკრაინის მარცხენა და მარჯვენა სანაპიროების განთავისუფლებისთვის, რომლის დროსაც მან მოკლა მინიმუმ 30 გერმანელი ჯარისკაცი და ოფიცერი. როგორც ჩეხოსლოვაკიის 1-ლი სატანკო ბატალიონის მთავარი მედდა, მონაწილეობდა ბრძოლებში ჩეხოსლოვაკიის განთავისუფლებისთვის . დუკელსკის უღელტეხილის მახლობლად გამართულ ბრძოლებში აღმოსავლეთ კარპატების ოპერაციის დროს (1944 წლის სექტემბერი) საარტილერიო ჭურვის აფეთქებამ ხერხემალი დაუმტვრია და ნახევარ სანტიმეტრის ფრაგმენტი მოხვდა თავში, მაგრამ მარიამ მოახერხა გადარჩენა.[1]
ომის შემდეგ მარია ცოლად გაჰყვა მიხაილ ლიალკოვს[1] მალევე გაემგზავრა ჩეხოსლოვაკიაში, მეორედ გათხოვდა ვაცლავ ლასტოვეცკიზე[2] და გვარი შეიცვალა.[1] პოლკოვნიკი[4] ლიალკოვა მუშაობდა პრაღის[2] და ოლომოუცის[2] სამხედრო ჰოსპიტალებში, შემდეგ ცხოვრობდა ბრნოში. 1960-იანი წლების დასაწყისიდან 1990-იანი წლების ბოლომდე მუშაობდა გიდად ბრნოში, რუსული ენის შესანიშნავი ცოდნის წყალობით[1] გახდა ყველაზე სასურველი გიდი ტურისტებისთვის ყოფილი სსრკ-ს ქვეყნებიდან.[2] იგი იყო ჩეხოსლოვაკიის ლეგიონერთა საზოგადოების წევრი (მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანთა საზოგადოება), მფარველობას უწევდა მრავალ სპორტულ, კულტურულ და სოციალურ ღონისძიებებს სამხრეთ მორავიაში, კითხულობდა ლექციებს სკოლებში, მუშაობდა ბავშვებთან.[1]
დიდ სამამულო ომში გაწეული ღვაწლისთვის დაჯილდოვდა წითელი ვარსკვლავის ორდენით, ასევე დაჯილდოვდა ჩეხოსლოვაკიის სამხედრო ჯვრით.[1] 2010 წლის 28 ოქტომბერს მას მიენიჭა თეთრი ლომის II ხარისხის ორდენი ჩეხეთის რესპუბლიკაში სპეციალური სამსახურისთვის, მიკულას კონჩიცკისთან (მის ახლო მეგობართან) ერთად პირადად ჩეხეთის პრეზიდენტისგან ვაცლავ კლაუსისგან.[1]
მარია გარდაიცვალა 2011 წლის 7 ნოემბერს ბრნოში. მისი გარდაცვალება გამოაცხადა ჩეხეთის ლეგიონერთა საზოგადოების ხელმძღვანელმა მილან რზეპკამ.
ჯილდოები და ტიტულები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]საბჭოთა სახელმწიფო ჯილდოები:
ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო ჯილდოები:
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Катерина Прокофьева. (10 ноября 2011) Умерла Мария Лялькова-Ластовецка — самый знаменитый чешский снайпер. Радио Прага. ციტირების თარიღი: 2014-07-17.
- 1 2 3 4 5 6 Каглян Олександр. (7.05.2011) Марія Лялькова — жінка-снайпер із Городенки. Діловий сайт Городенка і Городенківський район. ციტირების თარიღი: 2014-07-17.
- ↑ Anna Brandejská. (9. listopadu 2011) Zemřela slavná česká válečná snajperka Marie Ljalková-Lastovecká. iDNES.cz. ციტირების თარიღი: 2014-07-17.
- ↑ Seznam osobností vyznamenaných při příležitosti 28. října 2010. Novinky.cz (28. října 2010). ციტირების თარიღი: 2014-07-17.