მანუელ გომეს და კოსტა
| მანუელ გომეს და კოსტა | |
|---|---|
| პორტ. Manuel de Oliveira Gomes da Costa | |
_-_Photographia_Vasques.png) | |
| დაბადების თარიღი | 14 იანვარი, 1863 |
| დაბადების ადგილი | ლისაბონი |
| გარდაცვალების თარიღი | 17 დეკემბერი, 1929 (66 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | ლისაბონი |
| მოქალაქეობა |
პორტუგალია პორტუგალიის სამეფო |
| განათლება | Colégio Militar |
| მეუღლე/ები | Henriqueta Júlia de Mira Godinho |
| ჯილდოები | Grand Cross of the Sash of the Three Orders, Grand Officer of the Military Order of Avis[1] , Grand Officer of the Military Order of the Tower and Sword[1] , Grand Cross of the Military Order of Avis[1] და Sash of the Three Orders |
 | |
მანუელ დე ოლივეირა გომეს და კოსტა (დ. 14 იანვარი, 1863 – გ. 17 დეკემბერი, 1929) — პორტუგალიის არმიის ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა პორტუგალიის პრეზიდენტად 1926 წელს. ის იყო „ეროვნული დიქტატურის“ მეორე პრეზიდენტი. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, რომლის დროსაც მან პორტუგალიის ექსპედიციური კორპუსის პირველი დივიზიის მეთაურობაში მეტი ცნობადობა მოიპოვა, ის აქტიურად ჩაერთო პოლიტიკაში და მტკიცედ დაუპირისპირდა დომინანტურ დემოკრატიულ პარტიას.
1926 წელს ის მონაწილეობდა სამხედრო და პოლიტიკურ მოძრაობაში, რამაც 1926 წლის 28 მაისის სახელმწიფო გადატრიალება გამოიწვია. სახელმწიფო გადატრიალებამ ახალი კონსერვატიული, ავტორიტარული რეჟიმის დამყარება გამოიწვია. სამხედრო გადატრიალების შემდეგ, გომეს და კოსტამ ჩამოაგდო ჟოზე მენდეზ კაბესადას, რომელმაც აღმასრულებელი და პრეზიდენტის უფლებამოსილება ჩამოცილებული პრემიერ-მინისტრის, ანტონიუ მარია და სილვასა და პრეზიდენტის, ბერნარდინო მაჩადოსგან მიიღო. იმავე წლის ზაფხულში, მან მოკლე ხნით დაიკავა მთავრობისა და სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობა, სანამ თავადაც არ მოხსნეს სხვა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად და მის ნაცვლად ოსკარ კარმონა დანიშნეს.
ადრეული ცხოვრება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გომეს და კოსტა დაიბადა კარლოს დიას და კოსტასა და მადალენა დე ოლივეირას ოჯახში. ის გაიზარდა ორ უმცროს ძმასთან, ლუკრესიასთან და ამალიასთან. მან სამხედრო კარიერა სამხედრო კოლეჯში დაიწყო 10 წლის ასაკში.
სამხედრო კარიერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]როგორც ჯარისკაცი, ის გამოირჩეოდა აფრიკისა და ინდოეთის კოლონიებში. მას შემდეგ, რაც პორტუგალია პირველ მსოფლიო ომში მოკავშირეთა მხარეს 1917 წლის დასაწყისში გადავიდა, იგი პორტუგალიის საექსპედიციო კორპუსის მეორე დივიზიას მეთაურობდა. გომეს და კოსტას დივიზია განსაკუთრებით მძიმედ დაზარალდა და თითქმის მთლიანად განადგურდა.[2]
ომში გამოჩენილი სიმამაცისთვის ის დაინიშნა გენერლად და ავიშის სამხედრო ორდენის დიდ ოფიცრად.[3] ორი წლის შემდეგ, 1921 წლის 5 ოქტომბერს, მან მიიღო ავიშის სამხედრო ორდენის დიდი ჯვარი.[4]
1926 წლის გადატრიალება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მტკიცე მონარქისტი, გომეს და კოსტა, სხვადასხვა პოლიტიკური შეხედულებების მქონე ადამიანებთან ურთიერთობდა. ამან და მისმა, როგორც ჯარისკაცის, რეპუტაციამ განაპირობა მისი არჩევა მემარჯვენე რევოლუციონერების მიერ 1926 წლის 28 მაისის სახელმწიფო გადატრიალების ხელმძღვანელად ბრაგაში, მას შემდეგ, რაც მათი თავდაპირველი არჩევანი, გენერალი ალვეშ როჩადასი, სასიკვდილოდ დაავადდა.[5]
რევოლუციის წარმატების შემდეგ, მან თავიდან ძალაუფლება არ აიღო ხელში და რესპუბლიკის პრეზიდენტისა და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობები ლისაბონში რევოლუციის ლიდერს, ჟოზე მენდეზ კაბესადასს მიანდო. მალევე გადატრიალების ლიდერები უკმაყოფილო დარჩნენ ჟოზე მენდეზ კაბესადასის პოზიციით, 1926 წლის 17 ივნისს საკავენში გამართულ შეხვედრაზე იგი ორივე თანამდებობაზე გომეს და კოსტამ შეცვალა. ახალი მთავრობა პირველი იყო, რომელმაც ფინანსთა მინისტრად პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი და დიქტატორი, ანტონიუ დი ოლივეირა სალაზარი, დანიშნა.
დამხობა და გადასახლება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გომეს და კოსტას მთავრობა დაახლოებით იმდენივე ხანს გაგრძელდა, რამდენიც კაბესადასის, რადგან იგი იმავე წლის 9 ივლისს ახალი გადატრიალების შედეგად ჩამოაგდეს. ეს მცდელობა წამოიწყეს ჟოაო ხოსე სინელ დე კორდესმა და ოსკარ კარმონამ მას შემდეგ, რაც გომეს და კოსტამ კარმონას საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობიდან გადაყენება სცადა.[6] გომეს და კოსტას არ სურდა გრძელვადიანი სამხედრო რეჟიმის დამყარება, რამაც იგი კონფლიქტში შეიყვანა კარმონასთან და სამხედრო ხელმძღვანელობის ყველაზე კონსერვატიული და ავტორიტარული ფრაქციის სხვა წარმომადგენლებთან.
კარმონამ რესპუბლიკისა და მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობა გომეს და კოსტას შემდეგ იმ საბაბით დაიკავა, რომ გომეს და კოსტა „თანამდებობისთვის უვარგისი“ იყო. გომეს და კოსტა აზორის კუნძულებზე გადაასახლეს, თუმცა პორტუგალიის არმიის მარშალის წოდებაც მიენიჭა.[3] 1927 წლის სექტემბერში ის უკვე ძალიან ავადმყოფი დაბრუნდა პორტუგალიაში; რამდენიმე თვის შემდეგ კი გარდაიცვალა.
პირადი ცხოვრება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1885 წლის 15 მაისს პენამაკორში გომეს და კოსტა დაქორწინდა ჰენრიკეტა ჯულია დე მირა გოდინიოზე (ლაგოსი, სანტა მარია, 1863–1936), რომლისგანაც მას სამი შვილი შეეძინა. გომეს და კოსტა იყო ღაზას, ანგოლას, მოზამბიკის და ინდოეთის გუბერნატორის პედრო ფრანცისკო მასანო დე ამორიმის სიმამრი.
ღირსების ორდენები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ავისის ორდენი, პორტუგალია (1919 წლის 15 თებერვალი)[7]
კოშკისა და ხმლის ორდენის, მამაცობის, ერთგულებისა და დამსახურებისთვის დიდი ოფიცერი, პორტუგალია (1920 წლის 14 სექტემბერი)[7]- ავისის ორდენი, პორტუგალია (1921 წლის 5 ოქტომბერი)[7]
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე: მანუელ გომეს და კოსტა
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=153
- ↑ Rodrigues, H.. Portugal in the Great War. France at War. ციტირების თარიღი: 2 October 2013
- 1 2 Gomes da Costa in Artigos de apoio Infopédia [em linha]. Porto: Porto Editora, 2003-2016. Accessed 28 December 2016.
- ↑ Presidência da República Portuguesa. Accessed 28 November 2014.
- ↑ Filipe Ribeiro de Meneses (2016). Salazar. A Political Biography. New York: Enigma Books, p. 31.
- ↑ Filipe Ribeiro de Meneses (2016). Salazar. A Political Biography. New York: Enigma Books, pp. 31-32.
- 1 2 3 Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens. ციტირების თარიღი: 28 January 2017