მაიკლ სტრენკი
| მაიკლ სტრენკი | |
|---|---|
| Michal Strenk | |
 | |
| ეროვნება | რუსინი |
| დაბადების თარიღი | 10 ნოემბერი, 1919 |
| დაბადების ადგილი | იარაბინა, ჩეხოსლოვაკია (დღევანდელი სლოვაკეთი) |
| გარდაცვალების თარიღი | 1 მარტი, 1945 |
| გარდაცვალების ადგილი | ივო ჯიმა, ბონინის კუნძულები, იაპონიის იმპერია |
| ჯარის სახეობა | ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო ქვეითთა კორპუსი |
| სამხედრო სამსახურის წლები | 1939–1945 |
| წოდება | სერჟანტი |
| ნაწილი | მე-2 ბატალიონის დანაყოფი, 28-ე საზღვაო ქვეითი ჯარი, მე-5 საზღვაო დივიზია |
| ბრძოლები/ომები |
|
| ჯილდოები | ბრინჯაოს ვარსკვლავი, მეწამული გული, საბრძოლო ვეტერანის ლენტი, ამერიკის დამცველის მედალი, ამერიკული კამპანიის მედალი, წყნარი ოკეანის აზიის კამპანიის მედალი, პრეზიდენტის ჯილდო ვერცხლის ვარსკვლავით, მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების მედალი |
მაიკლ სტრენკი (სლოვენ. : Michal Strenkდ. 10 ნოემბერი, 1919 – გ. 1 მარტი, 1945) — ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო ქვეითი ჯარის სერჟანტი, რომელიც დაიღუპა ივო ძიმას ბრძოლაში მეორე მსოფლიო ომის დროს. იგი იყო ერთ-ერთი იმ საზღვაო ქვეითთაგანი, რომლებმაც 1945 წლის 23 თებერვალს სურიბაჩის მთაზე ამერიკის მეორე დროშა აღმართეს, როგორც ეს ასახულია იკონურ ფოტოზე „დროშის აღმართვა იო ჯიმაზე“, რომელიც ფოტოგრაფმა ჯო როზენტალმა გადაიღო. ფოტოზე გამოსახული ექვსი საზღვაო ქვეითიდან სტრანკი იყო ერთადერთი, ვინც თავიდანვე სწორად იქნა იდენტიფიცირებული; დანარჩენი ხუთი ან არასწორად განათავსეს (აირა ჰეისი და ფრანკლინ სოუსლი), ან მიანიჭეს იმ საზღვაო ქვეითთა სახელები, რომლებიც ფოტოზე არ იყვნენ. პირველი დროშა, რომელიც სურიბაჩის მთაზე, იო ჯიმას სამხრეთ ნაწილში აღმართეს, ძალიან პატარა მიიჩნიეს. იმავე დღეს სტრანკს, მე-5 საზღვაო ქვეითი დივიზიის შაშხანის ასეულის ათეულის მეთაურს, უბრძანეს სამ საზღვაო ქვეითთან ერთად მთაზე ასვლა უფრო დიდი დროშის აღსამართავად. მეორე დროშის აღმართვის ფოტო ცნობილი გახდა და ფართოდ გავრცელდა. მეორე დროშის აღმართვა ასევე ფერად ფირზე აღბეჭდეს.[1] იო ჯიმამდე სტრანკი ბუგენვილის ბრძოლაში საზღვაო რეიდერებთან ერთად მსახურობდა.[2] საზღვაო ქვეითთა კორპუსის მემორიალი არლინგტონში, ვირჯინიაში, შექმნილია როზენტალის ფოტოზე დაყრდნობით, რომელზეც ექვსი საზღვაო ქვეითი იო ჯიმაზე მეორე დროშას აღმართავს.
ადრეული ცხოვრება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მაიკლ სტრანკი დაიბადა რუსინების ოჯახში ჩეხოსლოვაკიის პრეშოვის სოფელ ორიაბინაში (ამჟამად იარაბინა, სტარა ლუბოვნას რაიონი), პრეშოვის რეგიონი, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩეხოსლოვაკია (ამჟამად სლოვაკეთი). მისი ორი ძმა, პეტრო და ჯონი, და და მერი დაიბადნენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვასილ სტრენკისა (შემდგომში აშშ-ში ცნობილი როგორც ჩარლზ სტრანკი) და მარტა გროფიკოვას ოჯახში, რომლებიც რუსინი იმიგრანტები იყვნენ. ამერიკის მოქალაქეობის მისაღებად შევსებულ განაცხადში ვასილ სტრენკის მამამ თავისი ოჯახის ეროვნებად „რუთენიელი“ მიუთითა.[3][4][5] ვასილ სტრანკი გადავიდა ფრანკლინ ბოროში (პენსილვანიის შტატის ჯონსტაუნთან ახლოს, ამერიკის შეერთებული შტატები), დასაქმდა ნახშირის მაღაროებში Bethlehem Steel Corporation-ში და სამი წლის შემდეგ, როცა შეძლო მათი მგზავრობის საფასურის გადახდა, ოჯახი პენსილვანიაში ჩაიყვანა. სტრანკი სწავლობდა ფრანკლინ ბოროს საჯარო სკოლებში და 1937 წელს დაამთავრა ფრანკლინ ბოროს საშუალო სკოლა. იგი შეუერთდა სამოქალაქო კონსერვაციის კორპუსს, იმსახურა 18 თვე, რის შემდეგაც გახდა პენსილვანიის შტატის გზატკეცილის მუშა.
აშშ-ის საზღვაო ქვეითი ჯარი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სტრენკი პიტსბურგში, საზღვაო ქვეით ჯარში ჩაეწერა ოთხწლიანი სამსახურისთვის 1939 წლის 6 ოქტომბერს. იგი განაწესეს საზღვაო ქვეითთა კორპუსის წვრთნის დეპოში პარის აილენდზე, სამხრეთ კაროლინაში. მან დაასრულა წვევამდელთა წვრთნა დეკემბერში და იანვარში გადაიყვანეს შტაბ-ბინის, პოსტის რაზმის კომპანიაში, შემდეგ კი W საპროვიზიო კომპანიაში პარის აილენდზე 1941 წლის 17 იანვარს. რიგითი პირველი კლასის სტრანკი გაემგზავრა გუანტანამოს ყურეში, კუბაში, სადაც ჩავიდა 1941 წლის 23 იანვარს. იგი ხელახლა გაამწესეს შტაბ-ბინის კომპანიაში, მე-3 ბატალიონი, მე-7 საზღვაო პოლკი, 1-ლი საზღვაო ბრიგადა (1 თებერვალს 1-ლი საზღვაო ბრიგადა გადაკეთდა 1-ლ საზღვაო დივიზიად). 8 აპრილს, უკვე K კომპანიაში, მე-3 ბატალიონი, მე-7 საზღვაო პოლკი, დაბრუნდა შეერთებულ შტატებში და ისევ გაგზავნეს საზღვაო ქვეითების წვრთნის დეპოში პარის აილენდზე. იგი დააწინაურეს კაპრალად 1941 წლის 23 აპრილს. სექტემბერში კაპრალი სტრანკი 1-ლ საზღვაო დივიზიასთან ერთად გადავიდა ნიუ რივერში (ჩრდილოეთ კაროლინა) (კემპ ლეჟუნი), სადაც იგი მსახურობდა, როდესაც პერლ-ჰარბორზე თავდასხმა მოხდა.
მეორე მსოფლიო ომი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
1942 წლის 26 იანვარს კაპრალი სტრენკი დააწინაურეს სერჟანტად. 21 მარტს მე-3 ბატალიონი, მე-7 საზღვაო პოლკი გამოყვეს 1-ლი საზღვაო დივიზიიდან და მიამაგრეს ახლად შექმნილ მე-3 საზღვაო ბრიგადას. აპრილის დასაწყისში იგი ბატალიონთან ერთად გაგზავნეს სან-დიეგოში, კალიფორნიაში და 12 აპრილს გაამწესეს (გაემგზავრნენ 13 აპრილს) სამოაში, ჩავიდნენ ამერიკის სამოაში 28 აპრილს;[6] მე-7 საზღვაო პოლკს უბრძანეს სამოაში გადასვლა. 31 მაისს მისი ბატალიონი გადაიყვანეს უოლის (ურეა) კუნძულზე. აგვისტოში მე-3 ბატალიონი, მე-7 საზღვაო პოლკი გამოყვეს მე-3 საზღვაო ბრიგადიდან და კვლავ მიამაგრეს 1-ლ საზღვაო დივიზიას; ასევე აგვისტოში 22-ე საზღვაო პოლკმა ჩაანაცვლა მე-7 საზღვაო პოლკი, რომელსაც უბრძანეს გუადალკანალზე მებრძოლი საზღვაო ნაწილების გაძლიერება; 22-ე საზღვაო პოლკის ბატალიონმა ჩაანაცვლა მე-3 ბატალიონი, მე-7 საზღვაო პოლკი ურეაზე. სექტემბერში, 22-ე საზღვაო პოლკთან მოკლე სამსახურის შემდეგ, სერჟანტი სტრანკი გადაიყვანეს ახლად ორგანიზებულ მე-3 საზღვაო რეიდერულ ბატალიონში ვიცე-პოლკოვნიკ ჰარი ბ. ლივერსეჯის მეთაურობით; D კომპანია, მე-3 რეიდერული ბატალიონი ორგანიზებული იყო ურეაზე და შეუერთდა მე-3 რეიდერული ბატალიონის დანარჩენ ნაწილს პაგო პაგოში, ამერიკის სამოაში 21 დეკემბერს. 1943 წლის იანვარსა და თებერვალში მე-3 რეიდერები გაგზავნეს ესპირიტუ სანტოში (კემპ რენი), ახალი ჰებრიდების კუნძულებზე და გუადალკანალში, ბრიტანეთის სოლომონის კუნძულები. მე-3 რეიდერების წევრად, რომლებიც პირველ შეტევით მოქმედებაში 10-კაციანი რეზინის ნავებით მონაწილეობდნენ,[7] სერჟანტმა სტრანკმა (D კომპანია) მონაწილეობა მიიღო პავუვუს დაუპირისპირებელ გადასხმით ოპერაციებსა და ოკუპაციაში (ოპერაცია Cleanslate) რასელის კუნძულებზე 1943 წლის 21 თებერვლიდან 18 მარტამდე. 19 მარტს ბატალიონი დატოვა კუნძული და დაბრუნდა გუადალკანალში და ესპირიტუ-სანტოში (კემპ რენი) 20 მარტს. 1 მაისს D კომპანია გადაკეთდა M კომპანიად, მე-3 რეიდერული ბატალიონი, 1-ლი საზღვაო რეიდერული პოლკი, 1-ლი საზღვაო ამფიბიური კორპუსი. 1943 წლის 1 ნოემბერს მე-2 და მე-3 რეიდერულმა ბატალიონებმა წინ გაუძღვნენ ბუგენვილის პირველ დაპყრობას მე-3 საზღვაო დივიზიის მიერ. სერჟანტი სტრენკი, M კომპანია, მე-3 რეიდერები, გადმოსხეს მწვანე სანაპირო #2-ზე კეიპ ტოროკინაში და მან მონაწილეობა მიიღო იმპერატრიცა ავგუსტას ყურის დაკავებასა და ოკუპაციაში (ოპერაცია Cherryblossom).[8] 12 იანვარს მე-3 რეიდერები გამოიყვანეს საბრძოლო ზონიდან და 14 იანვარს დააბრუნეს გუადალკანალში. 1 თებერვალს 1-ლი საზღვაო რეიდერული პოლკი გადაკეთდა მე-4 საზღვაო პოლკად. მე-3 რეიდერული ბატალიონი დაშალეს და გადააკეთეს მე-3 ბატალიონად, მე-4 საზღვაო პოლკი. 14 თებერვალს სერჟანტი სტრენკი გაგზავნეს სან-დიეგოში და მას ნება დართეს მოენახულებინა ოჯახი.
ივო ძიმას ბრძოლა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სერჟანტი სტრანკი დაბრუნდა სამსახურში სან-დიეგოში და დაინიშნა მეორე ოცეულში, E კომპანია, მე-2 ბატალიონი, 28-ე საზღვაო პოლკი, მე-5 საზღვაო დივიზია საზღვაო ქვეითთა კორპუსის ბანაკ პენდლტონში, როგორც ათეულის მეთაური. ინტენსიური წვრთნის შემდეგ იგი თავის ნაწილთან ერთად გაგზავნეს ჰავაიში, სადაც დაიწყო უფრო ინტენსიური წვრთნა და მზადება ივო ძიმას შემოსევისთვის.
პირველი დროშის აღმართვა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
სერჟანტი სტრენკი მონაწილეობდა მე-2 ბატალიონის, 28-ე საზღვაო ქვეითთა პოლკის ამფიბიურ შეტევით დესანტში მწვანე სანაპიროზე ივო ძიმას სამხრეთ ნაწილში, სურიბაჩის მთასთან ახლოს, 1945 წლის 19 თებერვალს. 28-ე საზღვაო ქვეითთა მისია იმ დღეს იყო სურიბაჩის მთის იზოლირება, რაც მათ შეასრულეს. მეორე დღეს პოლკმა უზრუნველყო კუნძულის სამხრეთ ნაწილის უსაფრთხოება. მათი შემდგომი მისია იყო სურიბაჩის მთის აღება. ძლიერი წინააღმდეგობის შემდეგ, 28-ე საზღვაო ქვეითებმა 22 თებერვლის საღამოსთვის ალყა შემოარტყეს მთას. 23 თებერვლის დილას ვიცე-პოლკოვნიკმა ჩენდლერ ვ. ჯონსონმა, მე-2 ბატალიონის, 28-ე საზღვაო ქვეითთა მეთაურმა, E კომპანიის აღმასრულებელ ოფიცერს, პირველ ლეიტენანტ ჰაროლდ შრიერს უბრძანა ოცეულის ზომის პატრულით ასულიყო 556 ფუტის სიმაღლის სურიბაჩის მთაზე, დაეკავებინა მწვერვალი და, თუ შესაძლებელი იქნებოდა, აღემართა ბატალიონის ამერიკული დროშა, რათა მიეცა სიგნალი, რომ მწვერვალი დაცული იყო. E კომპანიის მეთაურმა, კაპიტანმა დეივ სევერანსმა, შეკრიბა 40-კაციანი პატრული ამ მისიისთვის, რომელიც შედგებოდა მისი მესამე ოცეულის დარჩენილი წევრებისა და ბატალიონის სხვა წევრებისგან.
პატრული სურიბაჩის მთის ძირიდან დაახლოებით დილის 8:30 საათზე გავიდა. მას შემდეგ, რაც ლეიტენანტი შრიერი თავის ხალხთან ერთად მწვერვალზე ავიდა, პერიოდული სნაიპერული ცეცხლის და კრატერის კიდესთან ხანმოკლე სროლის შემდეგ, მან და მისმა ხალხმა უზრუნველყვეს მწვერვალის უსაფრთხოება. იაპონური ფოლადის მილის პოვნის შემდეგ, ლეიტენანტმა შრიერმა და კიდევ ორმა საზღვაო ქვეითმა დროშა მას მიამაგრეს. შემდეგ ალამი წაიღეს მწვერვალის უმაღლეს პოზიციაზე და აღმართეს ლეიტენანტმა შრიერმა, ოცეულის სერჟანტმა ერნესტ ტომასმა, სერჟანტმა ჰენრი ჰანსენმა[10] და კაპრალმა ჩარლზ ლინდბერგმა დაახლოებით დილის 10:30 საათზე.[11] ეროვნული ფერების აღმართვამ მაშინვე გამოიწვია ხმამაღალი ოვაციები საზღვაო ქვეითების, მეზღვაურებისა და სანაპირო დაცვის წევრებისგან, რომლებიც იო ჯიმას სამხრეთ ნაწილის სანაპიროებზე იმყოფებოდნენ, ასევე იმ ხალხისგან, რომლებიც სანაპიროებთან ახლოს მყოფ გემებზე იყვნენ. ადამიანები, რომლებიც ალმის ტარს გარშემო იდგნენ და აკავებდნენ, რამდენჯერმე გადაიღო საზღვაო ქვეითების შტაბის სერჟანტმა ლუის რ. ლოუერიმ, Leatherneck ჟურნალის ფოტოგრაფმა, რომელიც პატრულს მთაზე ახლდა. ოცეულის სერჟანტი ტომასი მოკლეს ბრძოლაში იო ჯიმაზე 3 მარტს, ხოლო სერჟანტი ჰანსენი მოკლეს 1 მარტს.
ჯილდოები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ბრინჯაოს ვარსკვლავი (აშშ) V მოწყობილობით მამაცობისთვის.
- მეწამული გული (სიკვდილის შემდეგ) - მიენიჭება მტრის მოქმედებების შედეგად დაღუპულ ან დაჭრილ ყველა ადამიანს.
- საბრძოლო ვეტერანის ლენტი — ჯილდო, რომელიც გადაეცემა შეერთებული შტატების საზღვაო ძალების გამორჩეულ წევრებს.
- ამერიკის დამცველის მედალი არის სამახსოვრო მედალი, რომელიც გადაეცემათ სამხედრო მოსამსახურეებს, რომლებიც მობილიზებული იყვნენ ევროპაში სამხედრო კონფლიქტის დაწყებიდან მეორე მსოფლიო ომში შეერთებული შტატების ჩართვამდე.
- ამერიკული კამპანიის მედალი - მეორე მსოფლიო ომის დროს საბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობისთვის.
- წყნარი ოკეანის აზიის კამპანიის მედალი ოთხი ბრინჯაოს ვარსკვლავით (მაიკლ სტრენკი ამ მედლით ხუთჯერ დაჯილდოვდა).
- პრეზიდენტის ჯილდო ვერცხლის ვარსკვლავით დაჯილდოებული სამხედრო ნაწილისთვის (დაჯილდოვდა 6-ჯერ).
- მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების მედალი (აშშ).
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 You Tube, Smithsonian Channel, 2008 Documentary (Genaust films) "Shooting Iwo Jima" Retrieved March 14, 2020
- ↑ Marine Corps University > Research > Marine Corps History Division > People > Who's Who in Marine Corps History > Scannell - Upshur > Sergeant Michael Strank.
- ↑ „Honoring Our Veterans Film Documentary On Life Of Sergeant Michael Strank "Our Flag Still Waves"“. Carpatho-Rusyn Society. 19 November 2017.
- ↑ „Events to mark 100th anniversary of Iwo Jima flag raiser Michael Strank's birth“. Johnstown, Pennsylvania: The Tribune-Democrat. 4 November 2019.
- ↑ „Marine Sergeant Michael Strank Awarded Certificate of US Citizenship“. Academy of Rusyn Culture in the Slovak Republic.
- ↑ A brief history of the 7th marines.
- ↑ From Makin to Bougainville: Marine Raiders in the Pacific War (New Georgia).
- ↑ Cleanslate | Operations & Codenames of WWII.
- ↑ (2019) Investigating Iwo: The Flag Raisings in Myth, Memory, and Esprit de Corps. Quantico, Virginia: Marine Corps History Division, გვ. 243, 312. ISBN 978-0-16-095331-6.
- ↑ Cherryblossom | Operations & Codenames of WWII.
- ↑ Rural Florida Living. CBS Radio interview by Dan Pryor with flag raiser Ernest "Boots" Thomas on February 25, 1945 aboard the USS Eldorado: "Three of us actually raised the flag"