ლუდვიგ სკოტი
| ლუდვიგ სკოტი | |
|---|---|
| ინგლ. Ludwig Scotty | |
.jpg) | |
| დაბადების თარიღი | 20 ივნისი, 1948 |
| დაბადების ადგილი | ანაბარი |
| გარდაცვალების თარიღი | 25 თებერვალი, 2026[1] (77 წლის) |
| მოქალაქეობა |
 ნაურუ |
| განათლება | University of the South Pacific |
ლუდვიგ სკოტი (20 ივნისი, 1948) — ნაურუელი პოლიტიკოსი, რომელიც ორჯერ იკავებდა ნაურუს პრეზიდენტის პოსტს, ხოლო 2000-დან 2016 წლამდე ხუთჯერ იყო პარლამენტის სპიკერი.[2] იგი პრეზიდენტად მსახურობდა 2003 წლის 29 მაისიდან 8 აგვისტოს ჩათვლით, ხოლო მეორედ — 2004 წლის 22 ივნისიდან 2007 წლის 19 დეკემბრამდე, როდესაც იგი უნდობლობის ვოტუმის საფუძველზე გადააყენეს.
წარმომავლობა და ადრეული კარიერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სკოტი ნაურუს ჩრდილოეთით მდებარე ანაბარის რაიონში გაიზარდა. 1960-დან 1964 წლამდე იგი საშუალო სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ კი სამართალი შეისწავლა „University of the South Pacific“-ში, დედაქალაქ სუვაში. 1983 წლის 15 მარტს იგი პირველად აირჩიეს პარლამენტში ანაბარის ოლქიდან. პარლამენტის წევრის სტატუსით მისი ხანგრძლივი მოღვაწეობის განმავლობაში, სკოტი იკავებდა ნაურუს ბანკისა და ნაურუს რეაბილიტაციის კორპორაციის თავმჯდომარის პოსტებს, ასევე იყო ავიაკომპანია „Air Nauru“-ს დირექტორთა საბჭოს წევრი.
იგი ხუთჯერ იკავებდა პარლამენტის სპიკერის თანამდებობას: 2000 წლის აპრილიდან 2001 წლის მარტამდე, 2001 წლის მაისიდან 2002 წლის დეკემბრამდე, 2004 წლის თებერვლიდან აპრილამდე, 2010 წლის ნოემბრიდან 2013 წლის აპრილამდე და 2013 წლის ივნისიდან 2016 წლის ივლისამდე.[2] 2003 წლის მარტიდან მაისამდე მას ეკავა პრეზიდენტის დამხმარე მინისტრის პოსტი დეროგ გიოურას კაბინეტში.
პრეზიდენტობა 2003 წელს
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]დეროგ გიოურას ხანმოკლე მმართველობის დასასრულს, ლუდვიგ სკოტი პარლამენტის ხმების უმრავლესობით ნაურუს პრეზიდენტად აირჩიეს. მან დაამარცხა „ცენტრისტული პარტიის“ ლიდერი და ყოფილი პრეზიდენტი კინზა კლოდუმარი. თუმცა, სკოტის ეს ვადა ხანმოკლე აღმოჩნდა: 2003 წლის აგვისტოში იგი უნდობლობის ვოტუმის საფუძველზე გადააყენეს და პრეზიდენტის პოსტზე რენე ჰარისმა შეცვალა.
ოპოზიციაში ყოფნის პერიოდი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2003 წლის აგვისტოდან 2004 წლის ივნისამდე სკოტი მცირე ხნით ოპოზიციაში იმყოფებოდა, თუმცა ინარჩუნებდა ადგილს ნაურუს პარლამენტში.
პრეზიდენტობა 2004-2007 წლებში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სკოტი პრეზიდენტის პოსტზე 2004 წლის 22 ივნისს დაბრუნდა, მას შემდეგ, რაც რენე ჰარისის საპარლამენტო ფრაქციის ერთ-ერთმა წევრმა მხარე იცვალა. 2004 წლის ოქტომბრის არჩევნებში იგი კვლავ აირჩიეს პარლამენტში, სადაც მისმა მოკავშირეებმაც დიდ წარმატებას მიაღწიეს. ამ ვადის განმავლობაში სკოტი გახდა ნაურუს პირველი პრეზიდენტი, რომელმაც საგარეო საქმეთა მინისტრის პორტფელი სხვას გადააბარა — ამ თანამდებობაზე დევიდ ადეანგი დაინიშნა.
სკოტის მთავრობამ ქვეყნის ეკონომიკის აღსადგენად მასშტაბური რეფორმები გაატარა.[3] მის მიმართ არსებულმა ნდობამ დროებით შეაჩერა უნდობლობის ვოტუმების ხშირი გამოყენება, რაც წლების განმავლობაში სამთავრობო კრიზისების მთავარი მიზეზი იყო. დაიწყო მუშაობა კონსტიტუციურ რეფორმაზეც, რომელიც პარლამენტისა და სახელმწიფო სტრუქტურების ფუნქციონირების გაუმჯობესებას ისახავდა მიზნად.
2007 წლის 25 აგვისტოს საპარლამენტო არჩევნებში სკოტიმ და მისმა მომხრეებმა კვლავ გაიმარჯვეს. 28 აგვისტოს კი იგი პრეზიდენტად აირჩიეს პარლამენტის 18 წევრიდან 14-ის მხარდაჭერით, რა დროსაც მან მარკუს სტივენი დაამარცხა.[3]
2007 წლის 13 ნოემბერს სკოტის მთავრობის წინააღმდეგ წამოწყებული უნდობლობის ვოტუმი ჩაიშალა. მართალია, უმრავლესობამ მხარი დაუჭირა ვოტუმს, თუმცა საჭირო ცხრა ხმა მაინც ვერ მოგროვდა. პროცესს სათავეში ედგა კიერენ კეკე, ხოლო ბრალდებები ეხებოდა დევიდ ადეანგის მხრიდან უფლებამოსილების გადამეტებას და პრეზიდენტის სურვილს, დაეფარა თავისი მინისტრი.[4]
თუმცა, 2007 წლის 19 დეკემბერს პარლამენტში ჩამოყალიბებულმა ახალმა უმრავლესობამ წარმატებით დაამტკიცა უნდობლობის ვოტუმი. გადაყენების მიზეზი ისევ ნოემბრის თვეში გაჟღერებული ბრალდებები გახდა. იმავე დღეს ნაურუს პრეზიდენტის ფიცი მარკუს სტივენმა დადო.[5]
საპრეზიდენტო ვადის შემდგომი პერიოდი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2007 წელს მისი ადმინისტრაციის უნდობლობის ვოტუმით დამარცხების შემდეგ, ლუდვიგ სკოტი ნაურუს პარლამენტის წევრად დარჩა. იმის გათვალისწინებით, რომ ეს მოვლენა მისი მომხრეების მიერ 2007 წლის აგვისტოს არჩევნებში მოპოვებული დამაჯერებელი გამარჯვებიდან სულ რამდენიმე თვეში მოხდა, თანამდებობის ასე მალე დატოვება შესაძლოა აღქმული იქნას როგორც შეუსრულებელი მოლოდინებისა და დაპირებების ნიშანი.
ზოგიერთი მიმომხილველი სკოტის მეორე მმართველობას მიიჩნევს შედარებითი პოლიტიკური სტაბილურობის პერიოდად, განსაკუთრებით იმ რყევების ფონზე, რაც მას წინ უძღოდა და მოჰყვა. ამ დროს გატარდა მკაცრი ეკონომიკური დაზოგვის პოლიტიკა. 2008 წლის დასაწყისში როგორც მთავრობის, ისე ოპოზიციის წარმომადგენლები სკოტის დროს დაწყებულ საკონსტიტუციო რეფორმის პროცესს თავიანთ პოლიტიკურ მემკვიდრეობად მოიხსენიებდნენ.[6]
2008 წლის აპრილში სკოტიმ კვლავ იყარა კენჭი პარლამენტში და კიდევ ერთხელ იქნა არჩეული.[7] 2010 წლის მარტში ყოფილი პრეზიდენტი ჩაერთო საკონსტიტუციო რეფორმის დებატებში და ეჭვქვეშ დააყენა, სარგებლობდა თუ არა მაშინდელი მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ცვლილებები ხალხის მხარდაჭერით.[8]
პარლამენტის სპიკერი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ლუდვიგ სკოტი სპიკერის პოსტზე პირველი ორი ვადით 2000 წლის აპრილიდან 2001 წლის მარტამდე და 2001 წლის მაისიდან 2002 წლის დეკემბრამდე მსახურობდა, რის შემდეგაც იგი პრეზიდენტად აირჩიეს.
2010 წლის ნოემბერში სკოტი კვლავ აირჩიეს პალატის სპიკერად, რამაც წერტილი დაუსვა პოლიტიკურ ჩიხს, რომელსაც მთავრობის მუშაობა პარალიზებული ჰქონდა.[9] მისი სპიკერად არჩევის შედეგად პარლამენტის წევრებმა შეძლეს პრეზიდენტის არჩევა და ამ პოსტზე მარკუს სტივენი ხელახლა იქნა დამტკიცებული. სკოტიმ განმარტა, რომ იგი სტივენის მთავრობის ოპოზიციაში რჩებოდა, მაგრამ სპიკერობაზე თანხმობა განაცხადა იმისთვის, რომ პარლამენტს ფუნქციონირება შეძლებოდა და ქვეყანას ბიუჯეტი მიეღო. მან ასევე აღნიშნა, რომ მის გადაწყვეტილებაზე გავლენა იქონია ბრალდებებმა, რომელთა თანახმადაც ოპოზიციის წევრები ავსტრალიური კომპანია „Getax“-ისგან ფინანსურ მხარდაჭერას იღებდნენ. 2013 წლის 18 აპრილს სკოტი გადადგა მზარდი საპარლამენტო ჩიხისა და შიდა დაპირისპირების ფონზე, რაც თავად მისი მხრიდან პარლამენტის დათხოვნის მცდელობას მოჰყვა. იგი დროებით შეცვალა სპიკერის მოადგილე ლენდონ დეირერაგეამ, რომელიც მოვალეობას 25 აპრილამდე ასრულებდა, სანამ სპიკერად გოდფრი თომა არ აირჩიეს.
2013 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ სკოტი კვლავ დაუბრუნდა სპიკერის სავარძელს, ამჯერად ბარონ ვაკას მთავრობის ნომინაციით. მან 14 ხმით დაამარცხა ოპოზიციის კანდიდატი კიერენ კეკე, რომელმაც 5 ხმა მიიღო. მისი მოადგილე გახდა ახლად არჩეული დეპუტატი რანინ აკუა, რომელიც უალტერნატივოდ აირჩიეს.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Former Nauru President Ludwig Scotty dies aged 77 — 2026.
- 1 2 Profile - The Government of the Republic of Nauru (24 August 2019).
- 1 2 "Scotty returned as Nauru president", AAP (smh.com.au), 28 August 2007.
- ↑ "Rebel faction fails to oust Nauru govt", AAP (Sydney Morning Herald), 14 November 2007.
- ↑ "MPs oust Nauru's president" დაარქივებული 20 December 2007 საიტზე Wayback Machine. , Sydney Morning Herald, 19 December 2007.
- ↑ „Nauru Speaker says end of dual nationality for MPs reflected aims of constitution review“. Radio New Zealand International. 2 April 2008. ციტირების თარიღი: 15 October 2011.
- ↑ „Nauru president broadens support following snap election“. Radio New Zealand International. 29 April 2008. ციტირების თარიღი: 15 October 2011.
- ↑ „Former Nauru president points at government for referendum rejection“. Radio New Zealand International. 2 March 2010. ციტირების თარიღი: 15 October 2011.
- ↑ Nauru deadlock ends as Scotty accepts speaker's position. Radio New Zealand International (1 November 2010). ციტირების თარიღი: 2010-11-01.