შინაარსზე გადასვლა

ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან ლაგრანჟი, ჟოზეფ ლუი)
ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი
იტალ. Giuseppe Ludovico Lagrangia
დაბ. თარიღი 25 იანვარი, 1736(1736-01-25)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]
დაბ. ადგილი ტურინი, სარდინიის სამეფო[11] [12] [13] [8] [14]
გარდ. თარიღი 10 აპრილი, 1813(1813-04-10)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [10] (77 წლის)
გარდ. ადგილი პარიზი, საფრანგეთი[12] [8]
დასაფლავებულია პარიზის პანთეონი[5]
მოქალაქეობა საფრანგეთი
 სარდინიის სამეფო
საქმიანობა მათემატიკოსი, ასტრონომი, ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი, მწერალი[15] და უნივერსიტეტის პროფესორი[16]
მუშაობის ადგილი პარიზის უმაღლესი ნორმალური სკოლა[3] , Royal Academy of Turin[3] , პრუსიის მეცნიერებათა აკადემია[3] , საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია[3] და პოლიტექნიკური სკოლა[3] [17]
ალმა-მატერი ტურინის უნივერსიტეტი[18] [3]
განთქმული მოსწავლეები ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე და სიმეონ დენის პუასონი
მეუღლე ვიტორია კონტი[3] და Adélaïde Le Monnier[19]
ნათესავ(ებ)ი Pierre Charles Le Monnier[20]
ჯილდოები საპატიო ლეგიონის ორდენის დიდი ოფიცერი[3] , სამეფო საზოგადოების წევრი[3] , გაერთიანების ორდენის დიდი ჯვარი[3] და 72 names on the Eiffel Tower[21]
გავლენა მოახდინეს
ხელმოწერა

ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი (ფრანგ. Joseph Louis Lagrange; დ. 25 იანვარი, 1736, ტურინი — გ. 10 აპრილი, 1813, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1772).

ბიოგრაფია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

19 წლის ლაგრანჟი უკვე ტურინის საარტილერიო სკოლის პროფესორი იყო. 1759 წელს აირჩიეს ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად, ხოლო 1766–1787 წლებში მისი პრეზიდენტი იყო. 1787 წელს გადავიდა პარიზში, 1795 წლიდან ნორმალური სკოლის პროფესორი იყო, 1797 წლიდან კი პოლიტექნიკური სკოლისა. ლაგრანჟის მნიშვნელოვანი შრომები ეძღვნება ვარიაციათა აღრიცხვის, ანალიზური და თეორიული მექანიკის საკითხებს. კლასიკურ ტრაქტატში „ანალიზური მექანიკა“ (1788) ლაგრანჟმა მთელი სტატიკის საფუძვლად მიიღო „ზოგადი ფორმულა“, რომელიც წარმოადგენს შესაძლო გადაადგილებათა პრინციპს, ხოლო დინამიკის საფუძვლად — „ზოგადი ფორმულა“, რომელიც წარმოადგენს შესაძლო გადაადგილებათა პრინციპისა და დ'ალამბერის პრინციპის შერწყმას. ლაგრანჟმა შემოიღო განზოგადებულ კოორდინატთა ცნება და ჩამოაყალიბა მოძრაობის განტოლებები, რომლებიც მის სახელს ატარებს (ლაგრანჟის განტოლებები). ლაგრანჟს აქვს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები მათემატიკური ანალიზისს სხვადასხვა საკითხზე. მნიშვნელოვანი შედეგები აქვს მიღებული რიცხვთა თეორიაში, ალგებრაში, დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიაში, ინტერპოლირების თეორიაში, მათემატიკურ კარტოგრაფიაში და სხვა.

ლიტერატურა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ვიკიწყაროში? არის ტექსტი 1911 Encyclopædia Britannica-ს სტატიებიდან თემაზე:

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118568698 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
  4. 1 2 SNAC — 2010.
  5. 1 2 3 Find a Grave — 1996.
  6. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
  7. 1 2 Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.
  8. 1 2 3 4 www.accademiadellescienze.it
  9. ↑ Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ.
  10. 1 2 Joseph-Louis de dit (en italien Giuseppe Lodovico Lagrangia) Lagrange / B. Delmas, R. Mathis — 2009.
  11. ↑ Berry A. A Short History of Astronomy — London: John Murray, 1898.
  12. 1 2 Лагранж Жозеф Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  13. ↑ MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
  14. ↑ ZKM Zentrum für Kunst und Medien Karlsruhe — 1997.
  15. ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897.
  16. ↑ Národní autority České republiky
  17. ↑ https://raco.cat/index.php/ButlletiSCM/article/view/86989 — გვ. 140.
  18. ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997.
  19. ↑ Revue d'Histoire des Sciences: la revue pluridisciplinaire de l'histoire des sciences, Revue d'histoire des sciences et de leurs applications, Revue d'histoire des sciences et de leurs applications — Presses universitaires de France. — ISSN 0151-4105; 1969-6582; 0048-7996
  20. ↑ https://www.google.cat/books?id=ZOfuAAAAMAAJ — გვ. 50.
  21. ↑ https://www.toureiffel.paris/fr/le-monument/tour-eiffel-et-sciences
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ჟოზეფ_ლუი_ლაგრანჟი&oldid=4775461“-დან