კუნძა თეთრი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
კუნძა თეთრი

კუნძა (სინ.: კუმსი, კუმსა, მწვანე) — ქართული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში. მიეკუთვნება იმერეთის ვაზის ჯიშთა ჯგუფს.არის საკოლექციო ჯიში.

კუნძა უძველესი ვაზის ჯიშია, თავისი მორფოლოგიური ნიშნებით და სამეურნეო-ტექნოლოგიური თვისებებით მეტად ახლოს დგას ადგილობრივ ვაზის ჯიშებთან და მათთან ერთად მიეკუთვნება prol. pontica Negr. ეკოლოგიურ-გეოგრაფიულ ჯგუფს. იგი გამოსულია კულტურული ვაზის ჯიშების ფორმათა წარმოქმნის ადგილობრივი-კოლხეთის კერიდან.

კუნძა ადგილობრივი, იმერული ვაზის ჯიშია, გავრცელებულია ძირითადად ქვემო იმერეთის რაიონებში. საქართველოს სარაიონო სტანდარტულ ასორტიმენტში იგი არ შედის, იძლევა იმერული ტიპის სუფრის ორდინარულ და ალაგ-ალაგ ხარისხოვან ღვინოს. ჯიშის დადებით თვისებებს მიეკუთვნება მისი შედარებით უხვი მოსავლიანობა, სოკოვან ავადმყოფობათა (ჭრაქი) და ნაწილობრივ ფილოქსერის მიმართ შედარებით კარგი გამძლეობა და იმერეთში შედარებით ნაადრევი სიმწიფე და კარგი ყინვაგამძლეობა; მისი ქვემო იმერეთის რაიონებში მომეტებულად გავრცელება ჩამოთვლილი დადებითი თვისებებით აიხსნება.

კუნძასაგან დამზადებული ღვინო ღია ჩალისფერია, მოოქროსფრო იერით; იგი დიდი ენერგიით, საკმაო სხეულით და სიხალისით ხასიათდება. ჩვეულებრივ კუნძა კარგი ღირსების ორდინალურ ღვინოს, ხოლო ზოგიერთ წლებში ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებზე იგი ხარისხოვან ღვინოსაც კი იძლევა. კუნძას ღვინო შედარებით ადრე მწიფდება. იგი უნდა მოხმარებულ იქნეს 2-3 წლის განმავლობაში, რადგან უფრო ხანგრძლივად შენახვისას ღვინოს გემური თვისებები და არომატი არ უმჯობესდება.

სახელწოდება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ძირითადი სახელწოდება „კუნძა“ და დამატებითი „კუმსა“ ჯიშს მიღებული აქვს მტევნების მეტად კუმსი აგებულების გამო. და მართლაც, ჯიში კუნძა მჭიდროდ მარცვალჩასხმულ, მოკლე, განიერ-კონუსისებრი ფორმის მკვრივ მტევნებს ისხამს, რომლებიც თავისი მოყვანილობით კუნძს წააგავს. იმერეთის ზოგიერთ სოფლებში გავრცელებული დამატებითი სახელწოდება „მწვანე“ იმერულ მწვანესთან მსგავსების გამო უნდა ჰქონდეს შერქმეული.

ბიოლოგიური აღწერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფოთოლი საშუალო სიდიდის, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანი. ფირფიტის ზედა მხარე ბურთულოვანია. ქვედა მხარეს აქვს ხშირი შებუსვა.მტევანი საშუალო სიდიდის, განიერ-კონუსური მხრიანი, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო სიდიდის, მომრგვალო ან ოვალური ფორმის, ღია მწვანე მოყვითალო ელფერით, სქელკანიანი, ტკბილი ოდნავ მომჟავო გემოთი. ფენოლოგია: კვირტის გაშლა ივნისის მეორე ნახევრიდან, ყვავილობა ივნისის პირველი ნახევარი, შეთვალება აგვისტოს მეორე ნახევრიდან. სრულ სიმწიფეში შედის ოქტომბრის პირველ ნახევარში. სავეგეტაციო პერიოდი 170-175 დღე. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა და საკმაოდ მოსავლიანი, 1ჰა 75-85ც. მტევნის წონა 180-200გ. სოკოვან დაავადებათა მიმართ ნაკლებ მგრძნობიარეა. აგრეთვე საკმაოდ გამძლეა ზამთრის ყინვებისადმი. ჯიში პერსპექტიულია შავი ზღვის სანაპიროს რაიონებისათვის. ყურძნის წვენის შაქრიანობა: 22.7-24.2%, საერთო მჟავიანობა: 6.0-8.2გ/ლ, pH 3.51

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • კეცხოველი ნ, რამიშვილი მ, ტაბიძე დ., საქართველოს ამპელოგრაფია, თბ., 1960. — გვ. 269–270.