კრომერჟიჟი
| ქალაქი | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
კრომერჟიჟი Kroměříž | |||||
.jpg) ქალაქის ცენტრალური მოედანი | |||||
| |||||
| ქვეყანა |
 ჩეხეთი | ||||
| მხარე | ზლინი | ||||
| შიდა დაყოფა | Bílany[1] , Drahlov[1] , Hradisko[1] , Kotojedy[1] , Postoupky[1] , Těšnovice[1] , Trávník[1] , Vážany[1] , Zlámanka[1] და Kroměříž | ||||
| კოორდინატები | 49°17′56″ ჩ. გ. 17°23′35″ ა. გ. / 49.29889° ჩ. გ. 17.39306° ა. გ. | ||||
| მმართველი | თომაშ ოპატრნი | ||||
| პირველი ხსენება | 1107 | ||||
| ფართობი | 50,98 კმ² | ||||
| ცენტრის სიმაღლე | 201 მ | ||||
| მოსახლეობა | 27 917[2] კაცი (2025) | ||||
| სიმჭიდროვე | 547,6 კაცი/კმ² | ||||
| სასაათო სარტყელი | UTC+1, ზაფხულში UTC+2 | ||||
| საფოსტო ინდექსი | 767 01 | ||||
| საავტომობილო კოდი | Z | ||||
| ოფიციალური საიტი | mesto-kromeriz.cz | ||||
  | |||||
კრომერჟიჟი (ჩეხ. Kroměříž) — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. კრომერჟიჟის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. კრომერჟიჟის სასახლე და მისი ბაღები გამოცხადებულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. ქალაქის ისტორიული ნაწილი კარგად არის შემონახული.
სახელწოდება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ქალაქის სახელწოდება მამაკაცის სახელიდან მომდინარეობს და „კრომერჟირის“ საკუთრებას ნიშნავს. როგორც ჩანს ოდესღაც ადგილს ამ სახელის ადამიანი ფლობდა.[3]
გეოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრომერჟიჟი ზლინიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 20 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის თითქმის ორი მესამედი ლიტენჩიცეს ბორცვებზე, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი ზემო მორავის ხეობაშია გაშენებული. ქალაქის უმაღლესი წერტილია ობორას ბორცვი, მისი სიმაღლე 322 მეტრია ზღვის დონიდან. კრომერჟიჟი მდინარე მორავის ორივე ნაპირზეა განფენილი. ქალაქის ჩღდილოეთში მდინარე ჰანა ერთვის მდინარე მორავას.
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
კრომერჟიჟი (ლათინური სახელწოდებით Cromezir) პირველად 1107-1125 წლებით დათარიღებულ დოკუმენტებშია მოხსენიებული. მაშინდელი აქ არსებული დასახლება ოლომოუცის ეპისკოპოსმა იან II-მ შეისყიდა.[4][5] კრომერჟიჟის აგრეთვე მოხსენიებულია ოლომოუცელი ეპისკოპოსის ინდრჟიხ ზდიკის 1141 წლის სიგელში. შუა საუკუნეებში აქ იყო სავაჭრო სოფელი ქარვისა და მარილის გზების გზაჯვარედინზე.[6] XIII საუკუნეში კრომერჟიჟი ოლომუცის ეპისკოპოსის საკუთრებაში არსებული სამფლობელოების ცენტრი გახდა. 1241 და 1253 წლების პერიოდში კრომერჟიჟმა თათრების, უნგრელების და კუმანების, იგივე ყივჩაღების არაერთი თავდასხმა განიცადა. ამის გამო ამ პერიოდში დასახლება მოსახლეობისგან დაიცალა. მოგვიანებით აქ დასახლდნენ ებრაელები, XVI საუკუნის შუა წლებში კრომერჟიჟის ებრაელთა დასახლება ყველაზე დიდი იყო მთელს მორავიაში.[7]
ღირსშესანიშნაობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ქალაქი ცნობილია თავისი ბაროკოს სტილის ციხესიმაგრით და მის გარშემო მდებარე ულამაზესი ბაღებით. გამორჩეული ღირსშესანიშნაობებია ქალაქის კოშკი და ეპისკოპოსის ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევები. კრომერჟიჟის ბაღები და ციხესიმაგრე იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში 1998 წელს შევიდა. ქალაქის სასახლის მუზეუმში დაცულია 500-მდე ხელოვნების ნიმუში, მათ შორის გამორჩეულია ტიციანის ნახატი - „მარსიასის გატყავება“.[8]
დაძმობილებული ქალაქები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre.
- ↑ Population of Municipalities – 1 January 2025. Czech Statistical Office (2025-05-16).
- ↑ Kroměříž cs. Czech Radio (2015-03-16). ციტირების თარიღი: 2025-01-27
- ↑ Historie Kroměříže: 1. díl – První písemné zprávy o osadě cs. Moje Kroměříž. ციტირების თარიღი: 2021-12-13
- ↑ Zpráva o činnosti a hospodaření Muzea Kroměřížska za rok 2009 cs. Kroměříž Region Museum (2010-02-15). ციტირების თარიღი: 2021-12-13
- ↑ 750. výročí trvání města Kroměříže: Slavit, nebo neslavit? cs. Město Kroměříž (2012-09-27). ციტირების თარიღი: 2021-12-13
- ↑ Historie Kroměříže: 2. díl – Ustanovení Kroměříže coby města cs. Moje Kroměříž. ციტირების თარიღი: 2025-03-24
- ↑ Památky UNESCO cs. Město Kroměříž. ციტირების თარიღი: 2021-12-13