კრამიტით მოპირკეთებული ჯიხური
| კრამიტით მოპირკეთებული ჯიხური | |
|---|---|
._Istanbul_Archaeology_Museums,_Turkey.jpg) | |
| 41°00′43″ ჩ. გ. 28°58′52″ ა. გ. / 41.0120306° ჩ. გ. 28.9811972° ა. გ. | |
| დაარსდა | 1953 წელი |
| ქვეყანა |
 თურქეთი |
| მდებარეობა | ფათიჰი და სტამბოლის პროვინცია |
 | |
კრამიტით მოპირკეთებული ჯიხური (თურქ. Tiled Kiosk) — პავილიონი, რომელიც მდებარეობს თოფქაფის სასახლის გარე კედლებში და თარიღდება 1472 წლით, როგორც ეს ნაჩვენებია მთავარი შესასვლელის ზემოთ არსებულ კაფელის წარწერაში.[1][2] იგი ააშენა ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ, როგორც სასიამოვნო სასახლე ან კიოსკი. ის განლაგებულია სასახლის ყველაზე გარე ნაწილში, გიულჰანეს პარკის გვერდით. მას ასევე უწოდებდნენ მინანქრიან კიოსკს (Sırça Köşk).[3]
იგი გამოიყენებოდა როგორც საიმპერატორო მუზეუმი (ოსმალურ თურქულად: Müze-i Hümayun, თურქ. İmparatorluk Müzesi) 1875-დან 1891 წლამდე.[4] 1953 წელს ის გაიხსნა საზოგადოებისთვის, როგორც თურქული და ისლამური ხელოვნების მუზეუმი, და მოგვიანებით შევიდა სტამბოლის არქეოლოგიურ მუზეუმებში, სადაც განთავსდა ისლამური ხელოვნების მუზეუმი. პავილიონი შეიცავს იზნიკის კაფელისა და სელჩუკური კერამიკის მრავალ ნიმუშს.
არქიტექტურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]შენობას აქვს ბერძნული ჯვრის ფორმის საძირკველი და ორსართულიანია, [5] თუმცა იმის გამო, რომ შენობა მდებარეობს დაქანებაზე, მთავარი შესასვლელიდან მხოლოდ ერთი სართული ჩანს. გარედან მოპირკეთებული აგურები ცენტრალურ აზიურ გავლენას იჩენს, განსაკუთრებით სამარყანდის ბიბი-ხანიმის მეჩეთიდან. კვადრატული, ღერძული გეგმა წარმოადგენს მსოფლიოს ოთხ კუთხეს და სიმბოლურად, არქიტექტურული თვალსაზრისით, გამოხატავს სულთნის უნივერსალურ ხელისუფლებასა და სუვერენიტეტს. რადგან ბიზანტიური გავლენა არ შეინიშნება, შენობა მიეწერება უცნობ სპარსელ არქიტექტორს.[6] ქვის ჩარჩოებიანი აგური და ფასადის მრავალკუთხა სვეტები დამახასიათებელია სპარსეთისთვის. გისოსიანი კარიბჭე მიდის სარდაფში. ამ კარიბჭის ზემოთ ორი კიბე მიემართება გადახურულ სვეტოვან ტერასაზე. ეს პორტიკო ხელახლა აშენდა XVIII საუკუნეში. შუაში დიდი კარი, გარშემორტყმული კაფელით მოპირკეთებული მწვანე თაღით, მიდის ვესტიბიულში, შემდეგ კი მაღალ გუმბათიან ეზოში. სამი სამეფო ბინა განლაგებულია უკან, შუა ბინა აფსიდული ფორმისაა.[7]
ეს ბინები პარკის მიღმა ბოსფორს უყურებენ. ნაკეცი კამარების ქსელი გოთურ აღორძინების არქიტექტურას წააგავს, მაგრამ სინამდვილეში ის წონას ამატებს სტრუქტურას იმის ნაცვლად, რომ მას უჭერდეს. კედელზე ლურჯ-თეთრი კაფელები მოწყობილია ექვსკუთხედებითა და სამკუთხედებით ბურსის მანერით.[8] ზოგიერთი აჩვენებს ყვავილების, ფოთლების, ღრუბლების ან სხვა აბსტრაქტული ფორმების დელიკატურ ნიმუშებს. თეთრი ლაქის სამუშაო სპარსული მანერისაა. გუმბათიანი ეზოს ორივე ფრთაზე არის ეივნები (eyvans) - კამაროვანი ნიშები, ერთი მხრიდან ღია.
შესვლა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მუზეუმი დახურულია ორშაბათობით. სამუშაო საათებია 9:00-დან 17:00-მდე.
გალერეა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]-
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის შესასვლელი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის დეტალებით მოპირკეთებული შესასვლელი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის დეტალებით მოპირკეთებული შესასვლელი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის დეტალებით მოპირკეთებული შესასვლელი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის დეტალებით მოპირკეთებული შესასვლელი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის შადრევანი -
იზნიკის მონოქრომული ჭურჭლის თეფში -
იზნიკის მონოქრომული ჭურჭლის თეფში -
იზნიკის მონოქრომული ჭურჭლის თეფში -
იზნიკის მონოქრომული მეჩეთის ლამპა -
იზნიკის მონოქრომული მეჩეთის ლამპა -
იზნიკის მონოქრომული მეჩეთის ლამპა -
მეჩეთის ლამპა პოლიქრომში -
მეჩეთის ლამპა პოლიქრომში -
იზნიკის ფირფიტა პოლიქრომში -
პოლიქრომული ფილა -
იზნიკის ფილა პოლიქრომში -
იზნიკის ფილა პოლიქრომში -
იზნიკის ჭურჭელი პოლიქრომში -
-
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის მიჰრაბი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკის დეტალი -
კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკი -
ჩანაქკალეს კრამიტით მოპირკეთებული კიოსკი
.jpg)
.jpg)
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Sir Banister Fletcher. A History of Architecture. Boston: Butterworths, 1987. ISBN 0-408-01587-X. NA200.F63 1987. discussion p611
- John Julius Norwich, ed. Great Architecture of the World. New York: Random House, 1975. ISBN 0-394-49887-9. NA200.G76. discussion, facade photo, p140.
- John D. Hoag. Islamic Architecture. New York: Harry N. Abrams, 1977. ISBN 0-8109-1010-1. LC 76-41805. NA380.H58. plan drawing, fig427, p324. Goodwin, 1971.
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ History. Istanbul Archaeological Museums. ციტირების თარიღი: 2013-03-27
- ↑ Necipoğlu, Gülru (1991). Architecture, ceremonial, and power: The Topkapı Palace in the fifteenth and sixteenth centuries. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, გვ. 213. ISBN 0-262-14050-0.
- ↑ Davis, pg. 266
- ↑ Davis, pg. 268
- ↑ Fanny Davis. Palace of Topkapi in Istanbul. 1970. pg. 266-267. ASIN B000NP64Z2
- ↑ Necipoğlu, pg. 214
- ↑ Necipoğlu, pg. 216
- ↑ Davis, pg. 267