კიმ იონ ნამი
| კიმ იონ ნამი | |
|---|---|
.jpg) კიმ იონ ნამი მოსკოვში, 2014 | |
| მოქალაქეობა | ჩრდილოეთ კორეა |
| განათლება |
ტომსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი; როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი |
| პარტია | კორეის მუშათა პარტია |
კიმ იონ ნამი (დ. 4 თებერვალი, 1928 — გ. 3 ნოემბერი, 2025) — ჩრდილოეთ კორეელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე; 1998–2019 წლებში იკავებდა უმაღლესი სახალხო კრების პრეზიდიუმის პრეზიდენტის თანამდებობას, რითაც ასრულებდა ქვეყნის საერთაშორისო და სარიტუალო წარმომადგენლობის ფუნქციას. 1983–1998 წლებში იყო ჩრდილოეთ კორეის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოლო 2010 წლიდან — კორეის მუშათა პარტიის პოლიტბიუროს პრეზიდიუმის წევრი.
ცხოვრების გზა და პოლიტიკური კარიერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კიმ იონ ნამის ცხოვრების ადრეული დეტალები სხვადასხვა წყაროში განსხვავებულადაა აღწერილი. ფიოდორ ტერიცკი (NK News) მიუთითებს, რომ იგი დაიბადა კიმ მიონ-სამის სახელით კორელ-ჩინელთა ოჯახში, დაფუ შიჰეს სოფელში მანჯურიაში, ჰეიტნეა, ლიონინის პროვინციაში, ჩინეთის ტერიტორიაზე, 1928 წლის 4 თებერვალს.[1][2] მისი ოჯახი მიეკუთვნებოდა ჩონჯუს კიმების კლანს, რის გამოც შორეული ნათესაობა ჰქონდა კიმების დინასტიასთან.[3]
კიმ იონ ნამი ჩრდილოეთ კორეაში ჩავიდა ჩინეთის სახალხო მოხალისეთა არმიის რიგებში კორეის ომის დროს და დარჩენა აირჩია.[2] ომის დასრულებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1953 წელს, იგი გაემგზავრა საბჭოთა კავშირში სასწავლებლად. საბჭოთა უნივერსიტეტებში და ჩინეთში მიღებულმა გამოცდილებამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მის შემდგომ დიპლომატიურ კარიერაში.[2]
1956 წელს იგი დაინიშნა კორეის მუშათა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის საგარეო ურთიერთობების დეპარტამენტის სექტორის უფროსად, ხოლო 1962 წელს — საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ.[2] 1972 წელს კიმ იონ ნამი გახდა ცენტრალური კომიტეტის საგარეო დეპარტამენტის თავმჯდომარე და ჩრდილოეთ კორეის უმაღლესი სახალხო კრების დეპუტატი. 1974 წლის ივნისში ის გახდა WPK-ის პოლიტბიუროს კანდიდატი წევრი, 1978 წლიდან კი სრული წევრი, ხოლო 1980 წელს — პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი.[3]
დეკლასიფიცირებული საბჭოთა დოკუმენტების მიხედვით, ამ პერიოდში იგი ხასიათდებოდა როგორც
 |
„„კონტაქტური და მხიარული, თუმცა ხანდახან ფიცხი და იმპულსური“.[3]“ |
ჩრდილოეთ კორეის ოფიციალური ბიოგრაფიის მიხედვით, კიმი დაიბადა ფხენიანში, იაპონიის იმპერიის მიერ მართულ კორეაში.[2] უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ცენტრალური პარტიის სკოლაში, შემდეგ — ცენტრალური კომიტეტის ვიცე-დირექტორად, საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ, პირველი ვიცე-დირექტორად, დეპარტამენტის დირექტორად და მდივნად, ასევე ჩრდილოეთ კორეის ადმინისტრაციული საბჭოს ვიცე-პრემიერსა და პარალელურად საგარეო საქმეთა მინისტრად.[4]
მისი დანიშვნა საგარეო საქმეთა მინისტრად, როგორც აღინიშნება, უკავშირდებოდა დიპლომატიური სისტემის გადახალისებას რანგუნის ტერაქტის შემდეგ 1983 წლის ოქტომბერში.[5] 1988 წელს მან მნიშვნელოვანი როლს ითამაშა ჩრდილოეთ კორეასა და აშშ-ს შორის არაოფიციალური დიპლომატიური კონტაქტების ჩამოყალიბებაში პეკინის მეშვეობით.[6]
პრეზიდიუმის პრეზიდენტობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1985 წლის 5 სექტემბერს კიმ იონ ნამი დაინიშნა უმაღლესი სახალხო კრების საპრეზიდენტო პრეზიდიუმის პრეზიდენტად. ამ თანამდებობაზე ყოფნისას კიმ იონ ნამი ხშირად განიხილებოდა როგორც ჩრდილოეთ კორეის „ნომინალური სახელმწიფოს მეთაური“.[5] ამ პოზიციას ზოგჯერ ქვეყნის „მეორე ნომერად“აც მოიხსენიებდნენ.[7]
ჟურნალისტი და მკვლევარი დონ ობერდორფერი კიმ იონ ნამს აღწერდა როგორც მყარი, ოფიციალურ როლში მკაცრი, პიროვნულად კეთილგანწყობილი და ინტელექტუალური ფიგურა, რომელიც ფხენიანში პოლიტიკური პროცესების მნიშვნელოვან მონაწილედ მიიჩნეოდა.[5] მისი პოლიტიკური და დიპლომატიური უნარები შეფასებული იყო როგორც მაღალი დონის.[2]
კორეელი პოლიტიკოსის პაკ ჩე-ვონი (박지원) ცნობით, ჩრდილოეთ კორეის ლიდერი კიმ ჩენ ილი კიმ იონ ნამს მიმართავდა როგორც „საპრეზიდენტო პრეზიდიუმის პატივცემულ თავმჯდომარეს“ (상임위원장님) — საპატივცემულო ფორმით, რომელიც იშვიათად გამოიყენებოდა მისი სხვა ხელქვეითების მიმართ.[3]
დიპლომატიური საქმიანობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2007 წლის 20 ივლისს კიმ იონ ნამი დაემგზავრა ორკვირიან საგარეო ტურეზე, რომლის განმავლობაში ეწვია მონღოლეთს, ალჟირს, ეგვიპტეს, ეთიოპიას და სინგაპურს. 2008 წლის 18 მარტს მან დაიწყო კეთილი ნების ოფიციალური ვიზიტი ოთხ აფრიკულ სახელმწიფოში.[8]
2008 წლის 20 მარტს იგი ჩავიდა ნამიბიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ახალი საპრეზიდენტო რეზიდენციის ოფიციალურ გახსნაში — კომპლექსი ჩრდილოეთ კორეის მიერ იყო აგებული.[9] იმავე ვიზიტისას კიმ იონ ნამმა შეხვედრა გამართა ნამიბიის პრეზიდენტთან ჰიფიკეპუნიე პოჰამბასთან და თანამშრომლობის შეთანხმება მოაწერა ხელი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში.[8][9]
შემდეგ ეწვია ანგოლას (24 მარტი), კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას (26 მარტი) და უგანდას (29 მარტი). ჩრდილოეთ კორეაში დაბრუნდა 2008 წლის 1 აპრილს.[8]
კიმ იონ ნამმა მონაწილეობა მიიღო შემდეგ საერთაშორისო გახსნით ცერემონიებში:
- 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები — 8 აგვისტო, 2008
- 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები — 7 თებერვალი, 2014
- 2018 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები — 9 თებერვალი, 2018
- 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ფეხბურთში — გახსნის ცერემონია 14 ივნისი, 2018
2009 წლის 14 ივლისს კიმ იონ ნამმა შეხვედრა გამართა ვიეტნამის პრეზიდენტთან ნგუენ მინ ჩიეტთან ეგვიპტეში გამართული არაკოალიციური მოძრაობის სამიტის ფარგლებში.[10]
კიმ იონ ნამი წარმოადგენდა ჩრდილოეთ კორეას 2015 წლის გამარჯვების დღის აღლუმზე მოსკოვში 9 მაისს, რომელიც ეძღვნებოდა ნაცისტური გერმანიის დამარცხების 70-ე წლისთავს.[11]
2016 წლის 19 მაისს კიმმა ოფიციალური ვიზიტი განახორციელა ეკვატორულ გვინეაში, სადაც დაესწრო პრეზიდენტ თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგოს ინაუგურაციას. 2018 წლის 1 დეკემბერს კიმ იონ ნამი მონაწილეობდა ანდრეს მანუელ ლოპეს-ობრადორის დანიშვნის ცერემონიაში მექსიკაში.
პენსიაზე გასვლა და შემდგომი წლები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2019 წლის 11 აპრილს კიმ იონ ნამი პენსიაზე გავიდა ხელისუფლების რესტრუქტურიზაციის შედეგად; ამ დროს მას უკვე 91 წელი ჰქონდა შესრულებული. იგი თითქმის 21 წლის განმავლობაში იკავებდა უმაღლესი სახალხო კრების პრეზიდიუმის პრეზიდენტის პოსტს და თითქმის 41 წელი იყო კორეის მუშათა პარტიის პოლიტბიუროს წევრი (პირველად არჩეული 1978 წლის აგვისტოში).[2]
2022 წელს, რესპუბლიკის დაარსების დღის იუბილე ღონისძიებებზე, მან მონაწილეობა მიიღო ცენტრალურ კონცერტსა და ოფიციალურ ბანკეტში, რომელიც გაიმართა მანსუდეს საკრებო დარბაზის ეზოში.[12]
2024 წელს კიმ იონ ნამი დაესწრო კიმ ირ სენის გარდაცვალების 30 წლისთავისადმი მიძღვნილ ცერემონიას.[3]
ჩრდილოეთ კორეის ცენტრალური საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით, 2024 წლის ივნისიდან კიმ იონ ნამი მკურნალობას გადიოდა მსხვილი ნაწლავის კიბოს გამო. იგი გარდაიცვალა 2025 წლის 3 ნოემბერს მრავალორგანული უკმარისობის შედეგად, 97 წლის ასაკში.[13]
KCNA-ს ცნობით, ჩრდილოეთ კორეის ლიდერმა კიმ ჩენ ინი ესტუმრა სამგლოვიარო დარბაზში დასვენებულ ცხედარს და გამოხატა ღრმა მწუხარება მისი გარდაცვალების გამო.[14]
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Kim Yong-nam (1985). „Interview with Yong-Nam Kim, Vice-Premier and Foreign Minister of the Democratic People's Republic of Korea“. Journal of Northeast Asian Studies. 4 (3): 66–75. doi:10.1007/BF03025039. S2CID 198509640.
- — (September 1988). „The International Prestige and Influence of the DPRK Are Increasing Daily“ (PDF). Kulloja. OCLC 9516938. დაარქივებულია ორიგინალიდან (PDF) — October 5, 2022. ციტირების თარიღი: June 2, 2022.
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ East, Roger; Thomas, Richard J. (2014) Profiles of People in Power: The World's Government Leaders. Routledge, გვ. 278. ISBN 978-1317639404.
- 1 2 3 4 5 6 7 Tertitskiy, Fyodor (April 12, 2019). „The great survivor: after 21 years at the top, Kim Yong Nam steps down“. NK News. ციტირების თარიღი: March 13, 2020.
- 1 2 3 4 5 Tertitskiy, Fyodor (5 November 2025). „Kim Yong Nam was a rare survivor in the cutthroat world of North Korean politics“. NK News. ციტირების თარიღი: 5 November 2025.
- ↑ "Profiles of Presidium and Members of Political Bureau" დაარქივებული September 26, 2013, საიტზე Wayback Machine. , KCNA, September 29, 2010.
- 1 2 3 Oberdorfer, Don; Carlin, Robert (2014) The Two Koreas: A Contemporary History. Basic Books, გვ. 184–185, 465. ISBN 978-0465031238.
- ↑ Cha, Victor D. (2013). The Impossible State: North Korea, Past and Future. New York: Ecco, გვ. 280. ISBN 978-0061998508.
- ↑ „Jimmy Carter lands in North Korea to bring home jailed Boston man“. The Globe and Mail. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 28, 2010. ციტატა: „He later sat down for talks with the No. 2 official, Kim Yong Nam, APTN said.“
- 1 2 3 "N Korean leader returns after visiting four African countries", Yonhap (AsiaPulse via COMTEX), April 2, 2008.
- 1 2 "Namibia, NKorea hail friendship", Sapa (IOL), March 21, 2008.
- ↑ Politics (October 6, 2022). ციტირების თარიღი: July 18, 2009
- ↑ Kaise, Akihiko. (May 11, 2015) Pyongyang plays up closer ties with Russia despite absence of Kim Jong Un in Moscow. The Asahi Shimbun.
- ↑ Zwirko, Colin. (September 9, 2022) Mysterious new aide to Kim Jong Un reappears at massive concert, banquet. NK News. ციტირების თარიღი: February 13, 2023.
- ↑ Park, Boram (November 4, 2025). „N. Korea says ex-titular head of parliament, Kim Yong-nam, dies at 97“. Yonhap News Agency. ციტირების თარიღი: November 4, 2025.
- ↑ North Korea’s longtime ceremonial head of state Kim Yong Nam has died, Pyongyang says en (2025-11-04). ციტირების თარიღი: 2025-11-05